Advertentie

De mannen duelleren, de vrouw moet zwijgen

Twee ridders vechten op leven en dood om hun eer. Maar 'The Last Duel' klaagt vooral de ondergeschikte rol van de vrouw in de samenleving aan. ©Patrick Redmond

In ‘The Last Duel’ buigt regisseur Ridley Scott zich over het laatste gerechtelijke duel uit de Franse geschiedenis, uitgevochten in de late 14de eeuw. Onder het historische spektakel zit een hedendaags verhaal over seksisme en vrouwenhaat.

Tijdens de eindejaarsperiode van 1386 had de bevolking van Parijs (en Frankrijk in het algemeen) weinig om naar uit te kijken. De Honderdjarige Oorlog met Engeland, die de geldkoffers almaar meer uitputte, was amper halfweg. Sinds de zomer konden de mensen hun gedachten echter verzetten met een notoire en heerlijk schandelijke rechtszaak.

De essentie

  • The Last Duel’ is het nieuwe stevige actiedrama van Ridley Scott (‘Gladiator’).
  • Alles draait rond een verkrachtingszaak uit de 14de eeuw en het laatste officiële duel tot de dood uit de Franse geschiedenis.
  • De film bekijkt de zaak vanuit drie perspectieven: de aanklager, de beschuldigde en het slachtoffer.
  • Tussen de regels neemt ‘The Last Duel’ een heel misogyn systeem op de korrel.

Een Normandische ridder en veldheer, Jean de Carrouges IV, beschuldigde een andere edelman, Jacques le Gris, ervan dat die zijn jonge echtgenote Marguerite verkracht zou hebben. Dat de twee heren ooit vrienden waren, gaf extra pigment aan de zaak. Dat Jean de Carrouges aanstuurde op een ‘duel judiciaire’ - een gerechtelijk tweegevecht tot de dood met God als rechter - was de kers op de taart.

Het verhaal klinkt als gesneden brood voor Ridley Scott (‘Gladiator’, ‘Blade Runner’). De Britse regisseur brengt het middeleeuwse Frankrijk gedetailleerd tot leven en pakt geregeld uit met zijn patente weidse taferelen. Het duel waar alles onvermijdelijk op uitdraait, is zowat de meest fysieke actie die je dit jaar in de cinema zal zien.

Maar dat spektakel is niet waar ‘The Last Duel’ uiteindelijk om draait. Matt Damon en Ben Affleck, die voor het eerst sinds ‘Good Will Hunting’ nog eens samen een scenario schreven en allebei ook meespelen in de film, volgen niet zomaar het oorspronkelijke boek van de Amerikaanse historicus Eric Jager. Met de hulp van coscenariste Nicole Holofcener gieten ze de feiten in een structuur die een vaak genegeerde kant van het verhaal in de verf zet: het lot van de vrouw.

Dat doen ze door de geschiedenis drie keer vanuit een ander standpunt te bekijken, met de versie van Marguerite als apotheose. 'Vrouwen worden historisch gezien vaak afgebeeld als tweederangs- of derderangskarakters', zegt Affleck. ‘Dat zijn we gewoon. Niemand kijkt ervan op. Dat wilden we gebruiken om de kijker op het verkeerde been te zetten. Bovendien ervaren mensen de dingen nu eenmaal per definitie vanuit hun eigen achtergrond, behoeften en waarden. Die kleuren hoe ze de dingen zien en onthouden.’

Trailer

Corrupt systeem

Door die structuur voelt de film zeer eigentijds aan. Zonder al te nadrukkelijk te worden, schetst hij een beeld van een situatie die meer dan zeven eeuwen later nog niet verdwenen is. 'Dit is geen verhaal over een slechte man maar over de manier waarop corrupte en misogyne instituten mensen met dezelfde immorele waarden voortbrengen', zegt Affleck. ‘We hebben het over de Kerk en de rechtspraak en zelfs de wetenschap, de West-Europese beschaving waar de hele westerse wereld op gestoeld is. Het gaat over hoe die cultuur mensen opvoedt en welk gedrag ze aanmoedigt. Want wie die waarden volgt, wordt beloond. Dat wilden we aanklagen.’

Je kunt je wel afvragen waarom ‘The Last Duel’ expliciet op het scherm vermeldt dat de versie van Marguerite (rol van Jodi Comer) de echte objectieve waarheid is, terwijl de versies van Jean de Carrouges (Matt Damon) en Jacques le Gris (Adam Driver) duidelijk subjectief zijn. Het schept de indruk dat de makers niet vertrouwden dat het publiek zelf wel kan uitmaken hoe de vork aan de steel zat, of toch op zijn minst hoe onbetrouwbaar de andere versies zijn.

Nochtans zegt het op zich genoeg dat je in Marguerites verhaal plots scènes en invalshoeken krijgt die de heren in al hun arrogantie en ijdelheid niet de moeite waard vonden om te vermelden. En dan te zeggen dat de realiteit die ‘The Last Duel’ weergeeft een afgezwakte weergave is.

‘In werkelijkheid was het waardesysteem nog vele malen weerzinwekkender,’ geeft Affleck toe. ‘Maar we hadden het gevoel dat we de kijker zouden kwijtraken als we de brutale realiteit lieten zien. Het zou zo stuitend zijn dat de mensen moeite zouden hebben om het te aanvaarden. Laat staan dat ze de link naar vandaag zouden leggen.’

‘The Last Duel’ speelt op 13 oktober op Film Fest Gent en komt vanaf deze week in de bioscoop.

Vijf tips voor Film Fest Gent

Dinsdag begint Film Fest Gent. Wij selecteerden vijf films die u niet mag missen.

Apples

De focus van dit festival ligt op Griekenland, waar sinds de economische crisis veel boeiende cinema te rapen valt. Getuige ook deze eigenaardige tragikomedie over een wereld die geplaagd wordt door een virus dat geheugenverlies veroorzaakt. Dat treft ook de hoofdfiguur, die plots een nieuwe identiteit moet opbouwen.

Ballad of a White Cow

De doodstraf zal altijd een dankbare voedingsbron blijven voor schrijvende drama’s. Dat is ook zo in dit Iraanse verhaal over een vrouw die een jaar nadat haar man geëxecuteerd werd te horen krijgt dat hij onschuldig was.

City Hall

De Amerikaanse documentairemaker Frederick Wiseman heeft er zijn levenswerk van gemaakt om de kijker meer inzicht te bieden in de werking van openbare instituten. Deze keer serveert hij een uitgebreide (4 en een half uur!) blik op de interne keuken van het stadhuis van Boston.

The Innocents

Nee, kinderen zijn niet altijd lieverdjes. In deze Noorse thriller voelt de jonge Ida dat ze ook een wreed kantje heeft, maar dat schrikt haar niet per se af. Wanneer ze een jongen ontmoet die haar fascinatie deelt, ontstaat een donkere vriendschap. Wurgende fantastiek.

Pleasure

Drie jaar verzamelde cineaste Ninja Thyberg getuigenissen uit de pornowereld van Los Angeles. Die verwerkt ze in een verhaal over een jonge Zweedse die ervan droomt om pornoster te worden. Soms onthutsend, soms grappig en soms ook ontroerend.

Film Fest Gent, van 12 tot 23 oktober. Alle info: www.filmfestival.be.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud