De pareltjes van Studio Ghibli, te bekijken op Netflix

In het middelpunt van 'Spirited Away' staat de 10-jarige Chihiro, een stadsmeisje dat zeer tegen haar zin met haar ouders op weg is naar hun nieuwe huis op het platteland.

Disney is de eerste naam waar de gemiddelde filmliefhebber bij animatie aan denkt. Maar eigenlijk verdient de Japanse meester Hayao Miyazaki die reputatie veel meer. Zijn oeuvre en andere pareltjes van zijn studio Ghibli zijn te zien op Netflix. De grote uitschieter is 'Spirited Away'.

Begin deze eeuw zorgde de Japanse animatiefilm 'Spirited Away' voor een unieke dubbelslag. Dat hij in eigen land de meest succesvolle bioscooprelease aller tijden zou worden, kwam niet helemaal als een verrassing. Regisseur Hayao Miyazaki had de krachttoer een paar jaar eerder voor elkaar gekregen met zijn adembenemende 'Princess Mononoke'. 'Spirited Away' maakte van de naam van de Japanse meester voor eens en voor altijd een internationaal begrip.

Eerst werd de film in februari 2002 op het festival van Berlijn bekroond met een (gedeelde) Gouden Beer, de allereerste keer voor een animatiefilm. Een jaar later mocht hij als enige niet-Engelstalige kandidaat uit de geschiedenis de Oscar voor Beste Animatiefilm in ontvangst nemen.

De officiële trailer van 'Spirited Away'.

Of 'Spirited Away' het beste is wat Miyazaki en bij uitbreiding zijn animatiestudio Ghibli ooit geproduceerd hebben, is een kwestie van smaak. Maar het staat buiten kijf dat het een unieke film is. In het middelpunt staat de 10-jarige Chihiro, een stadsmeisje dat zeer tegen haar zin met haar ouders op weg is naar hun nieuwe huis op het platteland. Als haar overmoedige vader verkeerd rijdt, komen ze in het bos uit bij een vreemde poort. 'Een verlaten pretpark', oordeelt papa, maar in werkelijkheid blijkt het de ingang naar een magische wereld waar ze niet zomaar wegraken. Vooral niet als Chihiro's ouders zich tegoed doen aan de stapels voedsel die ze in een kraampje ontdekken.

Naar eigen zeggen maakt Miyazaki geen satire, maar 'Spirited Away' wijst wel met de vinger naar de moderne Japanse maatschappij. Het is bijvoorbeeld geen toeval dat Chihiro's ouders met een sportieve Audi rijden, dat haar vader een dikke buik heeft en dat hij pocht met zijn 'bankkaarten en geld'. Gulzigheid en hebzucht zijn terugkerende thema's, aan beide kanten van de magische poort. 'Vroeger waren we tevreden met een bescheiden leven', zegt Miyazaki. 'De mensen hadden genoeg met een kleine maaltijd op een kleine tafel in een kleine kamer. Nu zijn we gewoon om in overvloed te leven en denken we dat we problemen hebben als we het met minder moeten stellen.'

Verbluffend schouwspel

De film verwijst ook naar de gevolgen van die niets ontziende vraatzucht op de natuurlijke wereld. Ecologie ligt Miyazaki sowieso nauw aan het hart. Hij schonk bijvoorbeeld ooit de rechten op Totoro, een van de populairste personages uit de Ghibli-catalogus, aan een natuurvereniging die een stuk bos wilde opkopen. 'Spirited Away' staat met beide voeten in het shintoïsme, de oorspronkelijke Japanse godsdienst. In die animistische religie hebben dieren, plaatsen en andere natuurfenomenen een geest en moeten ze aanbeden en gerespecteerd worden. Op een bepaald moment vindt Chihiro onderdak (en een job) in een gigantisch badhuis waar die natuurgoden zich komen wassen en ontspannen. De wirwar van bizarre schepsels die het meisje daar ziet, levert een verbluffend schouwspel op. Een walgelijk stinkende geest die langskomt, blijkt een riviergod te zijn die vol vervuiling zit.

In het middelpunt van 'Spirited Away' staat de 10-jarige Chihiro, een stadsmeisje dat zeer tegen haar zin met haar ouders op weg is naar hun nieuwe huis op het platteland.

Het is één voorbeeld van de ongebreidelde verbeelding die Miyazaki de hele film door aan de dag legt. 'Spirited Away' opent de deur naar een wonderbaarlijk grotesk universum waar je je heerlijk in kunt verliezen. 'Veel tekenfilmregisseurs leiden hun publiek bij het handje', stelt Miyazaki. 'Ik ga liever met de toeschouwer op stap en laat hem zelf wel beslissen wat hij aankan.'

Die losse narratieve structuur is even wennen omdat we het gewoon zijn dat animatiefilms alles netjes voorkauwen en uitleggen, maar uiteindelijk put 'Spirited Away' er net zijn betovering uit. 'Animatie moet een mysterieuze ervaring zijn', meent Miyazaki. 'Ik wil mijn jonge publiek bijbrengen dat de wereld vol verborgen kanten zit. Ze hoeven niet altijd alles helemaal te snappen.'

Ook de evolutie die het personage van Chihiro doormaakt, volgt niet de platgetreden paden. In coming-of-ageverhalen groeit het hoofdpersonage doorgaans uit tot een verantwoordelijke jongvolwassene omdat hij/zij onderweg belangrijke levenslessen krijgt van wijze mentors. Chihiro lijkt daarentegen een kracht en moed in zichzelf te vinden die ze nooit vermoed had, maar waarop ze ook nooit een beroep heeft moeten doen.

'Spirited Away' is niet alleen een verrassend en tijdloos meesterwerk, de film is ook de ideale springplank om je te verdiepen in het extreem gevarieerde oeuvre van Studio Ghibli. Sinds begin februari voegt Netflix maandelijks sommige titels toe aan zijn aanbod. Op dit moment kun je kiezen uit 14 Ghibli-films, met als absolute aanraders 'My Neighbor Totoro', 'The Tale of the Princess Kaguya' en 'Princess Mononoke'. Laat de kans niet liggen.

'Spirited Away' is nu te zien op Netflix.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud