analyse

De spectaculaire gok van Christopher Nolan en de filmindustrie

‘Tenet’ is een bijzonder onvoorspelbare film met verbluffende actiescènes. ©rv

‘Tenet’, de verbluffende nieuwe hersenbreker van Christopher Nolan, is een complexe race tegen de klok om de wereld te redden. De film geldt als een lakmoesproef: komt er alweer genoeg publiek naar de bioscoop om de immense investeringen van een blockbuster terug te verdienen?

We hebben er lang op moeten wachten, maar met ‘Tenet’ belandt eindelijk nog eens een blockbuster in de bioscoop. De actiethriller van Christopher Nolan (50) is de eerste groots opgezette productie die Hollywood uit het vriesvak haalt sinds Covid-19 ons leven - en ons bioscoopbezoek - heeft lamgelegd.

Begin juli mochten de Belgische cinema’s voorzichtig weer de deuren openen, maar het aanbod bleef in het beste geval beperkt tot interessante arthousetitels en reprises van klassiekers, waaronder trouwens Nolans ‘Inception’ en ‘Dunkirk’. Al de grote titels die tijdens de zomermaanden traditioneel de zalen bezetten, werden systematisch doorgeschoven naar een latere, vaak onbepaalde datum. Niemand durfde zijn nek uit te steken.

‘We hebben echt nood aan een film die het hele circuit weer op gang kan trekken’, zegt Johan Van Schaeren van de Leuvense arthousebioscoop Cinema Zed. ‘De mensen moeten weer de reflex krijgen om naar de cinema te komen. Ze moeten het gevoel hebben dat er iets gebeurt wat ze niet mogen missen. Zo’n vlaggenschipfilm hebben we al een hele tijd niet meer gezien.’

Vuur aan de lont

Die witte ridder dient zich eindelijk aan, en ‘Tenet’ is ook absoluut een evenement. Centraal staat een CIA-agent (rol van John David Washington) die de opdracht krijgt te verhinderen dat een Russische wapenhandelaar (Kenneth Branagh) de wereld vernietigt. Het klinkt als een James Bond-film, maar naar aloude gewoonte koppelt Nolan er een uitgesproken intellectuele invalshoek aan. Behalve spionage en actie is ‘Tenet’ ook sciencefiction, met technologie die de mens in staat stelt om de richting van de tijd om te keren.

‘Tenet’ moet wereldwijd minstens 450 miljoen euro verzamelen om break-even te halen. De vorige keren heeft Nolan die kaap telkens moeiteloos gerond. Maar in een wereld waar veel bioscopen dichtblijven en de geopende zalen hoegenaamd niet op volle capaciteit draaien, liggen de kaarten anders.

Die combinatie levert verbluffende actiescènes en een bijzonder onvoorspelbare film op. De keerzijde is dat Nolan net iets te veel uitlegscènes nodig heeft om de plot min of meer begrijpbaar te houden en dat de complexiteit op den duur de spanning ondermijnt.

‘Tenet’ blijft echter de ideale kandidaat om overal het vuur weer aan de lont te steken. Nolan is een van die zeldzame filmmakers die zowel in de commerciële multiplexen als in de arthousebioscopen scoren. ‘Zijn films passen enorm goed in onze programmatie,’ bevestigt Van Schaeren, ‘en ze betekenen ook iets qua box office. ‘Dunkirk’ was een van de best bezochte titels die we ooit gehad hebben.’ Nolans werk combineert spektakel met inhoud, en ‘Tenet’ is geen uitzondering.

Immersief

Het neemt niet weg dat Hollywoodstudio Warner Bros een groot risico neemt door ‘Tenet’ in de huidige context uit te brengen. Ter vergelijking: Disney besloot uiteindelijk de andere overgebleven zomerkraker, ‘Mulan’, te verhuizen naar zijn nieuwe streamingdienst Disney+. Alleen in de landen waar dat platform nog niet aanwezig is, zal hij in de bioscoop te zien zijn.

Nolan staat echter bekend als een rabiate liefhebber van het witte doek. ‘Ik ben al mijn hele leven een grote fan van cinema en epische spektakels’, stelt hij in een video gericht aan het Chinese publiek. ‘Ik hou ervan via de kracht van films te ontsnappen naar een andere wereld. Met ‘Tenet’ hebben we geprobeerd een film te maken die zo groot mogelijk is, met uiterst immersieve actie die bedoeld is voor het grote scherm.’

Of die woorden overtuigen om genoeg kijkers naar de bioscoop te lokken, is een open vraag. De voorverkoop die op 12 augustus van start ging, wijst alvast in de goede richting. ‘We hebben de eerste zes dagen 100 tickets verkocht’, vertelt Van Schaeren. ‘Dat is best veel, gezien de beperkte capaciteit van de zalen, de mondmaskerplicht en het feit dat de mensen door de nieuwe golf besmettingen extra voorzichtig zijn.’

200
miljoen euro
Het budget voor de productie van Nolan

Dat succes zal ook nodig zijn. ‘Tenet’ heeft 200 miljoen euro gekost, het op een na grootste budget uit Nolans carrière - na de afsluitende ‘Batman’-episode ‘The Dark Knight Rises’. Insiders gaan ervan uit dat ‘Tenet’ wereldwijd minstens 450 miljoen euro moet verzamelen om break-even te halen. De vorige keren heeft Nolan die kaap telkens moeiteloos gerond. Maar in een wereld waar veel bioscopen dichtblijven en de geopende zalen hoegenaamd niet op volle capaciteit draaien, liggen de kaarten anders.

Lakmoesproef

Het grote voordeel is dat ‘Tenet’ het speelveld voor zich alleen heeft. Het is bijna logisch dat hij automatisch de grootste zaal (of zalen) bezet. Daarnaast dringt Warner erop aan dat de film minstens acht weken op de affiche blijft staan. In de Verenigde Staten eist de Hollywoodstudio zelfs een forse 63 procent van de bruto ticketopbrengsten. In België ligt de limiet wettelijk vast op 50 procent.

Drie blockbusters van Christopher Nolan

‘The Dark Knight’ (2008)

Nolan bewees met zijn Batman- film dat het superheldengenre ook een sterke verhaallijn met intellectuele densiteit kan hebben. De film overschreed de grens van
1 miljard dollar aan wereldwijde inkomsten.

‘Inception’ (2010)

De regisseur stelt graag de menselijke natuur in vraag door te spelen met tijd, identiteit en geheugen. Het beste voorbeeld was ‘Inception’, met Leonardo DiCaprio in de rol van een industriële spion die de dromen van zijn slachtoffers binnendringt. De film kostte 160 miljoen dollar, maar leverde 830 miljoen op.

‘Interstellar’ (2014)

Het heelal is een ander stokpaardje van Nolan. Deze film viel enorm in de smaak door de vertolking van Matthew McConaughey als astronaut en door de wetenschappelijke precisie. Op een budget van 165 miljoen dollar bracht ‘Interstellar’ bijna 680 miljoen op.

Om het risico zo veel mogelijk te beperken, heeft Warner ervoor gekozen de release aan te passen aan de gezondheidssituatie van elk land. Het betekent dat ‘Tenet’ deze week start in 70 landen. De meeste zijn Europees, waaronder België. De Verenigde Staten, waar Covid-19 lang niet onder controle is, komen pas op 3 september aan de beurt, en dan nog enkel in bepaalde steden. Niemand weet wat die strategie zal opleveren, noch of ze de deur wagenwijd openzet voor piraterij.

Als Tenet genoeg mensen naar de bioscoop weet te lokken zullen snel andere potentiële blockbusters volgen, zoals de nieuwe James Bond-film 'No Time to Die'. ©AFP

Hoe dan ook ziet heel Hollywood ‘Tenet’ als een lakmoesproef voor het lot van blockbusters in deze vreemde tijden. Slaagt de film erin de massa weer - in verantwoordelijk verspreide slagorde - naar de bioscopen te lokken? Dan volgt de concurrentie ongetwijfeld en krijgen we onder meer ‘Wonder Woman 1984’, ‘Black Widow’ en de nieuwe Bond ‘No Time to Die’ alsnog dit jaar te zien. In het andere geval zullen de studio’s hun dure kaskrakers blijven doorschuiven en dreigt in 2021 een gigantische opstopping.

‘Tenet’ speelt vanaf woensdag 26 augustus in de bioscoopzalen.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud