Advertentie

De tijdloze actualiteit van Spike Lee

De vier voormalige veteranen (en een zoon) proberen in Vietnam in het reine te komen met het oorlogsverleden. ©netflix

Van ‘Do the Right Thing’ tot ‘BlacKkKlansman’, regisseur Spike Lee heeft in zijn oeuvre altijd al het onrecht aangeklaagd dat zwarte Amerikanen te beurt valt. In zijn avontuurlijke Netflix-film ‘Da 5 Bloods’ richt hij zijn blik op de oorlog in Vietnam, en het resultaat is niet minder pertinent.

‘The best damn soldier that ever lived!’ De vier hoofdpersonages uit Spike Lees nieuwe film ‘Da 5 Bloods’ zijn het over één ding roerend eens: hun vroegere sectieleider Norman zullen ze altijd in het hart dragen. ‘Stormin’ Norman’ noemden ze de man die hen in de vroege jaren 1970 door de gevaarlijke jungle van Vietnam leidde, een verwijzing naar zijn onvervaarde visie op het leven en zijn vlammende politieke engagement.

Norman opende destijds hun ogen voor de benarde situatie van hun zwarte broeders en zusters in Amerika. Het feit dat zij oververtegenwoordigd waren in de troepen die de nutteloze oorlog in Vietnam moesten uitvechten terwijl hun rijke blanke leeftijdsgenoten aan de legerdienst ontsnapten, was maar één voorbeeld. Norman zou sneuvelen, de andere vier leden van de ‘5 Bloods’ (zoals het team zich noemt) kwamen wel veilig thuis. Uit de film zal echter blijken dat niemand ongeschonden is.

Stormin’ Spike

Op het eerste gezicht is ‘Da 5 Bloods’ een klassieke avonturenfilm. De vier overgebleven veteranen komen decennia later weer samen in Vietnam om hun gevallen kameraad een laatste eer te bewijzen. Hij werd destijds op het slagveld begraven, en nu willen ze de overblijfselen terugbrengen naar huis. Dat Stormin’ Norman vlak naast een immense kist vol goudstaven begraven ligt, maakt de missie natuurlijk nog interessanter.

Da 5 Bloods

Wat volgt, is een kruising tussen ‘Apocalypse Now’ en ‘The Treasure of the Sierra Madre’, een verhaal over de littekens die de waanzin van toen heeft gemaakt en de goudkoorts die de relaties binnen het team onder druk zet.

In de handen van Spike Lee - een cineast die evengoed de bijnaam ‘Stormin’ Spike’ verdient - krijgt ‘Da 5 Bloods’ echter nog een heel andere dimensie. Oorspronkelijk wou Oliver Stone de film maken, maar toen Lee het roer overnam, voerde hij een aantal drastische veranderingen door. De voornaamste was dat de vier hoofdpersonages Afro-Amerikaans werden, wat de regisseur de kans bood de Vietnamoorlog te belichten vanuit een invalshoek die tot vandaag zelden of nooit aan bod is gekomen.

Nochtans maakten de zwarte soldaten tijdens dat conflict zowat een derde van de Amerikaanse troepen uit, terwijl ze slechts 11 procent  van de bevolking vormden. Spike Lee laat geen kans liggen om zijn publiek te onderrichten. Net als in onder meer ‘Malcolm X’ en ‘BlacKkKlansman’ voegt hij nieuwsbeelden toe - in het geval van het bloedbad van My Lai trouwens behoorlijk schokkende.

Hij gaat bovendien nog een stap verder door de vele historische namen die aan bod komen ook telkens even in beeld te brengen. Het verhaal is fictie, lijkt Lee te zeggen, maar de realiteit is nooit ver weg. Ook een shot waarin de hoofdpersonages allemaal op de rechterknie zakken om eer te betuigen, spreekt boekdelen.

Hoofdletters

Met zijn opruiende toon en verbeten trek om de mond sluit ‘Da 5 Bloods’ naadloos aan bij de protesten die de voorbije weken over de wereld spoelden.

Met zijn opruiende toon en verbeten trek om de mond sluit ‘Da 5 Bloods’ naadloos aan bij de protesten die de voorbije weken over de wereld spoelden. Maar het zegt genoeg dat Lee niet eens rechtstreeks naar George Floyd hoeft te verwijzen om de link te leggen. Dat deed de regisseur begin deze maand wel met een tweet waarin hij de dood van Floyd en Eric Garner koppelde aan een gelijkaardige scène uit ‘Do the Right Thing’. Getiteld: ‘Will history stop repeating itself?’

Je kunt het Lee aanwrijven dat hij in ‘Da 5 Bloods’ al te gemakkelijk een belerend wijsvingertje opsteekt, maar de man is dan ook nooit de subtielste cineast geweest. Hij praat en filmt het liefst in hoofdletters, en daar maakt hij deze keer geen uitzondering op. Lee haalt geregeld uit naar zijn geliefde doelwit Donald Trump, al maakt hij van een van zijn helden wel een supporter van de president.

Het plezier, de energie en de lef die de film uitstralen, houden die didactische en evidente momenten echter verteerbaar. De scène waarin de vier hoofdfiguren door een Vietnamese discotheek paraderen op de tonen van Marvin Gayes ‘Got to Give It Up’ tovert onvermijdelijk een brede grijns op je gezicht. De songs van Gaye -met name uit het geëngageerde album ‘What’s Going On’ - vormen trouwens een van de rode draden doorheen de film.


Is ‘Da 5 Bloods’ een absoluut hoogtepunt uit Lees loopbaan? Nee. Maar hij is misschien wel een noodzakelijke halte.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud