Advertentie

De turbulentie van een bipolaire kunstschilder

In zijn manische periode zuigt schilder Damien alle energie uit zijn omgeving weg.

In de Belgische film ‘Les Intranquilles’ worstelt een kunstschilder met bipolariteit. De stoornis heeft grote invloed op zijn gezin. Regisseur Joachim Lafosse kon voor het waarachtige drama putten uit zijn kindertijd.

Damien, Leïla en hun zoontje Amine lijken een mooi leven te leiden. De liefde in het gezin is tastbaar, ze wonen in een idyllisch deel van Frankrijk en de schilderijen die Damien maakt, vallen voldoende in de smaak om hen een comfortabel bestaan te schenken. Maar er hangt een donkere schaduw boven hun geluk: Damien is bipolair. Zolang hij zijn medicijnen neemt, is de aandoening beheersbaar. Maar als hij in een manische fase glijdt, wordt hij een zwart gat dat alle energie uit zijn omgeving wegzuigt.

Trailer

‘Les Intranquilles’ was enkele maanden geleden nog in competitie in Cannes. De negende langspeelfilm van de gevierde Brusselse regisseur Joachim Lafosse schetst met haarscherpe precisie de evolutie van zo’n manische fase. In het begin doet Damien alleen wat extravagant - ‘Ik ben gewoon in vorm’. Maar binnen de kortste keren heeft hij zijn rusteloosheid niet meer in de hand.

Angst

‘De titel van de film komt van ‘L’Intranquille’, het autobiografische boek van de Franse schilder Gérard Garouste, die zelf bipolair is', zegt Lafosse. ‘Ik gebruik echter het meervoud omdat het niet enkel de persoon met de stoornis is die de onrust voelt. De ziekte tast iedereen in de omgeving aan omdat alles moet wijken. Alle aandacht gaat daar naartoe.’

De essentie

  • ‘Les Intranquilles’ is de negende langspeelfilm van de Brusselse cineast Joachim Lafosse.
  • Het schrijnende drama gaat over een bipolaire man en de effecten van de ziekte op zijn omgeving.
  • Lafosse haalde de inspiratie uit zijn jeugd. Zijn vader had dezelfde stoornis.
  • De hoofdacteurs Damien Bonnard en Leïla Bekhti leveren intense vertolkingen.

Lafosse groeide op met een bipolaire vader. Ook zijn grootmoeder leed aan de stoornis, waardoor hij als tiener met de diepe angst leefde dat het vroeg of laat zijn beurt zou zijn. Het was een van de eerste zaken die hij aankaartte toen hij op zijn 21ste, een kwarteeuw geleden, met psychoanalyse begon.

‘Ik ben tijdens die eerste sessie na een kwartier onbedaarlijk beginnen te huilen', zegt hij. ‘Ik had zo veel schrik. De psychoanalyse die ik volg, heeft ertoe geleid dat ik nooit een manische crisis heb gehad of medicatie heb genomen. Mijn ouders en mijn psychiater hebben me duidelijk gemaakt dat het belangrijk is om alle emoties ruimte te gunnen, ook de negatieve. Je moet die omarmen, niet wegmoffelen.’

De vader van Lafosse was fotograaf, in de film is Damien kunstschilder. Dat idee haalde de cineast niet alleen bij het boek van Gérard Garouste, maar vooral bij zijn vriendschap met de Antwerpse schilder Piet Raemdonck. Ze kennen elkaar al jaren en Lafosse gaat geregeld langs in het atelier van de kunstenaar.

‘Schilders zijn anders dan filmmakers,’ zegt hij. ‘Ze zijn op een andere manier bezig met materie en licht. Ik heb veel bewondering voor hen. Door van Damien een schilder te maken kon ik bovendien meer afstand inlassen tussen mezelf en het verhaal, dat toch heel dicht bij me staat.’ Ook Raemdonck droeg bij tot de geloofwaardigheid van de film. Hoofdacteur Damien Bonnard mocht drie weken lang op stage in het atelier. Ze creëerden samen de schilderijen die in de film te zien zijn. Die werken weerspiegelen de evolutie van de manie waarin het hoofdpersonage belandt.

Ik ben ervan overtuigd dat Vincent van Gogh nog veel meer meesterwerken had gemaakt als hij beter omringd was geweest.
Joachim Lafosse
Regisseur

Geen gekwelde ziel

‘Les Intranquilles’ laat er geen twijfel over bestaan: Damien is een veel betere kunstenaar als hij helder is in zijn hoofd. ‘Ik ben het totaal oneens met het cliché van de artiest als een gekwelde ziel’, zegt Lafosse. ‘Ik ben ervan overtuigd dat Vincent van Gogh veel meer meesterwerken had gemaakt als hij beter omringd was geweest.’

Die opvatting past hij - alle verhoudingen in acht genomen - ook toe op zijn eigen werk, bijvoorbeeld door geregeld van gedachten te wisselen met een psychiater. ‘Mijn psychoanalyse beknot mijn creativiteit niet', zegt hij. ‘Integendeel, dankzij die hulp kan ik omgaan met emoties die anders te hevig zouden zijn. Nu kan ik ontroerd zijn door het leven van mijn ouders, hulde brengen aan wat ze betekend hebben voor elkaar en voor mij. Ik heb de ambitie iets te vertellen over de complexiteit van de menselijke ziel. Dat is enkel mogelijk als je dat in alle rust kan doen. Cinema is daarvoor ideaal omdat het een collectieve kunstvorm is, en ik omring me graag met mensen die zorgvuldig en stipt zijn. Dankzij hen vind ik de rust die ik nodig heb.’

Speelt in de bioscoop.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud