De zelfdestructieve kant van countryzanger Blaze Foley

©rv

In de inner circle van de country is Blaze Foley al sinds de jaren 80 een held, maar voor het publiek bleef hij onbekend. Met het inventieve drama ‘Blaze’ wil regisseur Ethan Hawke hem de faam bezorgen die de betreurde muzikant tijdens zijn leven nooit gekregen heeft.

Wat is de prijs van artistieke authenticiteit? Wat betekent succes? Raak je als kunstenaar onvermijdelijk je zuiverheid kwijt naarmate je een groter publiek bereikt? Die vragen houden Ethan Hawke (48) al bezig van toen hij als jonge acteur doorbrak in ‘Dead Poets Society’.

Strikt genomen gaat de film over het aloude cliché van de gefrustreerde kunstenaar, maar Hawke gaat verder dan dat.

Vandaag heeft hij vier Oscarnominaties op zijn naam staan: twee als acteur (‘Training Day’ en ‘Boyhood’) en twee als coscenarist (‘Before Sunset’ en ‘Before Midnight’). Hij regisseerde ook verschillende films en toneelstukken, en schreef drie romans en een graphic novel. Inspiratie is nooit het probleem geweest bij Hawke, die steevast koppig zijn eigen weg heeft gevolgd. Intussen krijgt hij ook de erkenning die hij verdient

Maar die hamvragen over artistieke integriteit zijn gebleven. In ‘Blaze’, zijn vierde langspeelfilm als regisseur, pakt hij ze voor het eerst frontaal aan. Het titelpersonage leent zich daar perfect toe. Blaze Foley was een singer-songwriter van de ‘outlaw country’-beweging, een groep buitenbeentjes met iconen als Willie Nelson, Waylon Jennings, Kris Kristofferson en John Prine. Bij insiders stond Foley hoog aangeschreven - zowel Nelson als Prine maakten eigen versies van zijn songs - maar voor de buitenwereld bleef hij een nobele onbekende.

Hij bracht maar één single uit (‘If I Could Only Fly’) en nam een titelloze LP op waarvan hij exemplaren uitdeelde om te betalen voor taxiritten en bier. ‘Een van de dingen die me irriteren als ik een muziekbiografie zie, is dat het altijd gaat over artiesten die levende legendes zijn geworden’, zei Hawke in een interview met de radiozender KEXP. ‘Mensen als Johnny Cash of Ray Charles. De onderliggende boodschap luidt dan dat het door hun succes de moeite loont om hun leven te vertellen. Maar het merendeel van de muzikanten en kunstenaars die ik ken, moet afrekenen met complete onverschilligheid. Dat lijkt me het echte verhaal van de kunstwereld.’

Zonder filter

Strikt genomen gaat ‘Blaze’ over het aloude cliché van de gefrustreerde kunstenaar, de gevoelige ziel die vecht tegen de bierkaai en ten onder gaat aan de angst om zijn integriteit te verliezen. Hawke pompt dat cliché echter op verschillende manieren nieuw leven in. Hij beseft bijvoorbeeld dat de muziek mee het verschil maakt. Foley schreef intens persoonlijke songs waarin hij zonder filter een blik wierp op zijn eigen leven, persoonlijkheid en zorgen.

 

‘Blaze’ gebruikt die songs als een soort tussentitels, mijlpalen om verschillende belangrijke gebeurtenissen te markeren. Hawke spant ook een dubbele rode draad door de film: een optreden in het café The Austin Outhouse een maand voor Foleys dood en een radio-interview tussen Foley en zijn goeie vriend en collega-muzikant Townes Van Zandt. Hawke drapeert daar de rest van het verhaal overheen met de lyrische vaagheid van herinneringen.

Onlosmakelijk verbonden met die ontroerend eerlijke muziek is de fascinerende figuur van Foley zelf, een fysiek en moreel imposante man vol tegenstrijdigheden. Hij had de gevoeligheid van een poëet, de overtuiging van een profeet en de compassie van een priester, maar hij kampte ook met een stevig drankprobleem, een bijzonder licht opvliegend karakter en een koppige natuur. Nog voor hij in 1989 tijdens een ruzie doodgeschoten werd deden allerlei wilde anekdotes over hem de ronde, en die zijn sindsdien alleen maar gegroeid.

Hawke doet geen moeite om fictie en feiten te scheiden omdat ze toch allebei deel uitmaken van hetzelfde geheel. Tegelijk reduceert hij Foley nooit tot die sterke verhalen. Met de hulp van de debuterende acteur Ben Dickey , zelf een worstelende muzikant, en van coscenarist Sybil Rosen, een prille liefde van Foley, komt hij tot een fijnzinnig en opvallend ingetogen portret.

Vertelt ‘Blaze’ de waarheid en niets dan de waarheid? Naar alle waarschijnlijkheid niet. Maar de film stelt de juiste vragen en hij zorgt ervoor dat songs als ‘If I Could Only Fly’, ‘Clay Pigeons’ en ‘Should Have Been Home With You’ een plek krijgen in uw playlist.

‘Blaze’ speelt vanaf deze week in de bioscoopzalen.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect