'Effacer l'historique': verzuipen in de digitale wereld

‘Effacer l’historique’ is het portret van een wereld die dol draait, waarin mensen zichzelf verliezen in consumptiegedrag. ©rv

Hebt u het gevoel dat u door de digitale bomen het bos niet meer ziet? Dat uw leven beheerst wordt door eentjes en nulletjes? Dat onbehaaglijke gevoel is de kern van ‘Effacer l’historique’, een tragikomedie die even hilarisch als hartverscheurend toeslaat.

Je geschiedenis wissen. Het is de geijkte ingreep als je niet wilt dat anderen zien welke sites je bezocht hebt, of als je je computer wil opfrissen. Het is ook waar de personages uit de film ‘Effacer l’historique’ naar snakken.

Marie, Christine en Bertrand wonen al langer in dezelfde wijk maar hebben elkaar pas leren kennen toen ze samen opstapten in de betogingen van de gele hesjes. Hun vriendschap is gebleven, hun problemen helaas ook. Vaak hebben die te maken met de pijlsnel evoluerende digitalisering van onze maatschappij.

Christine is chauffeur voor een Uber-achtig bedrijf en begrijpt niet waarom de klanten haar ondanks al haar inspanningen systematisch maar één ster als beoordeling geven. Bertrands dochter is het slachtoffer van cyberpesterijen, maar Google reageert niet op zijn tientallen aangetekende verzoeken om de pestvideo te verwijderen. En Marie wordt gechanteerd door een man die een sekstape van haar heeft gemaakt toen ze op een avond ladderzat was.

Een vorm van wraak

Het lijkt niet meteen voer voor een geestige komedie, maar dat is buiten de unieke kijk van Benoît Delépine en Gustave Kervern gerekend. Het Franse duo balanceert al zijn hele carrière met een groot hart op de grens tussen pijn en plezier. In hun debuutfilm ‘Aaltra’ speelden ze zelf twee mannen die na een tractorongeval in een elektrische rolstoel zijn beland en naar Finland snorren om de constructeur ter verantwoording te roepen. ‘Mammuth’ ging dan weer over de queeste van een vereenzaamde gepensioneerde om de uitkering te krijgen waarop hij recht heeft.

De trailer van 'Effacer l'historique'.

‘Een film is voor ons een vorm van wraak nemen,’ zei Delépine in februari op het festival van Berlijn, waar ‘Effacer l’historique’ bijzonder in de smaak viel. ‘We vertrekken altijd vanuit onze eigen ervaringen. We steken graag de draak met alles, onszelf inbegrepen.’

De hele film door haalt het duo genadeloos uit naar de uitwassen van onze samenleving, van de frustrerende wirwar aan wachtwoorden, opladers en tariefplannen tot nutteloze ‘gratis’ hulpnummers en mateloos verslavende tv-series. Door al die onderwerpen en ideeën te koppelen aan drie innemende personages houden Delépine en Kervern hun film knap bij elkaar. Wat komt bovendrijven, kan je bijna een hedendaagse versie van de Chaplin-klassieker ‘Modern Times’ noemen.

Onnozele duif

‘Ons uitgangspunt was de dodo,’ vertelt Delépine. ‘Dat was een grote duif die zonder natuurlijke vijanden op Mauritius leefde. Hij vond moeiteloos voedsel en kon finaal ook niet meer vliegen. En toen de mens daar arriveerde, was hij binnen de kortste keren uitgestorven. Ons idee was het verhaal van een sul - een onnozele duif, zeg maar - die zich voortdurend laat vangen aan dingen op het internet en die uiteindelijk begint te flippen. Maar toen de gele hesjes in het nieuws kwamen, hebben we ons script herschreven rond drie ex-hesjes.’

Simpelweg met vrienden een pint pakken en samen onnozelheden vertellen, is ook een vorm van verbeelding. Daar heb je geen computer of smartphone voor nodig.
Filmmaker Benoît Delépine

Delépine en Kervern kijken met gemengde gevoelens terug naar de beweging die Frankrijk (en daarbuiten) vanaf eind 2018 in haar greep had. De rotonde, een plaats waar de betogers zich vaak opstelden, is een terugkerend motief in de film.

‘We waren heel blij met die beweging,’ zegt Delépine. ‘Vooral omdat ze gedreven werd door arbeiders in plaats van intellectuelen. Het was tijd dat de gewone man en vrouw zich lieten gelden. Alleen was er geen uitgewerkt programma, ondanks alle goeie ideeën. De nieuwe utopie is er dus nog niet. We moeten haar nog bouwen.’

‘Effacer l’historique’ is het portret van een wereld die doldraait, waar mensen ondanks alle communicatiemiddelen nauwelijks nog contact met elkaar hebben en zichzelf verliezen in mateloos consumptiegedrag. De film legt de vinger op een wonde, maar geeft ook de kiem van een antwoord. ‘De mens vlucht graag in de verbeelding’, zegt Delépine. ‘Daarom hebben we literatuur, cinema en andere kunst. Maar simpelweg met vrienden een pint pakken en samen onnozelheden vertellen, is ook een vorm van verbeelding. Daar heb je geen computer of smartphone voor nodig.’

De geschiedenis wissen dus, en dat geldt ook voor Delépine en Kervern als regisseurs. Met hun tiende langspeelfilm zijn ze naar eigen zeggen op een kruispunt beland. Ze voelen dat ze aan frisse lucht toe zijn. ‘Dit is onze laatste Don Quichot-achtige film’, zegt Delépine. ‘We houden veel van verhalen over mensen die rebelleren tegen windmolens. Maar als we nog films maken, zullen het geen sociale verhalen meer zijn. We weten nog niet of het een whodunit of een horrorfilm wordt, maar het wordt zeker geen roadmovie over iemand die een rekening wil vereffenen met de krankzinnige wereld. Dat verhaal hebben we al genoeg verteld.’

‘Effacer l’historique’ speelt vanaf deze week in de bioscoopzalen

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud