interview

Het milieu redden op een surfplank

©RV DOC

Kunstenaar Merijn Tinga surfte over de Rijn op zoek naar plastic zwerfvuil en trok met een deurwaarder naar frisdrankproducerende multinationals om hen in gebreke te stellen voor hun plastic afval. 'Het verschil maken, dat is mijn drive.'

Elk jaar verdwijnt 8 miljoen ton plastic afval in onze oceanen. Dat is een vrachtwagen per minuut. De grote boosdoener is wegwerpplastic, zoals flesjes, etensbakken, rietjes of plastic bestek. 40 procent van dat plastic gooien we binnen de 20 minuten weg.

Al dat zwerfafval moet uit de zee, vindt Merijn Tinga, een 44-jarige beeldhouwer uit Leiden. Naast kunstenaar is de Nederlander ook surfer. Tijdens zijn surftrips zag hij plastic afval in de Nederlandse wateren liggen. Uit boosheid mat hij zich een alter ego aan, The Plastic Soup Surfer.

Op een surfplank van afvalplastic peddelt hij kusten en rivieren af om ten strijde te trekken tegen zwerfafval. Zijn jongste expeditie was de langste.

Vorige zomer voer hij de Rijn af van Zwitserland tot de Noordzee ter hoogte van Rotterdam: 1.035 kilometer in 28 dagen. Van die tocht is een documentaire gemaakt.

Je ziet Tinga de Rijn over roeien, de zon tegemoet. Aan wal vertelt hij over zijn missie om mensen bewust te maken van de grote schade die plastic zwerfafval toebrengt aan het milieu en onze voedselketen.

'The Plastic Soup Surfer' vaart de Rijn af

Visueel oogt ‘From Source to Sea’ erg fraai. Een beetje jammer is dat het belangrijkste luik van zijn artistieke actie er niet in is verwerkt.

Na zijn expeditie richtte de kunstenaar - Tinga noemt zich eigenlijk liever activist, ‘of is dat een vies woord vandaag?’ - zijn pijlen op de frisdrankfabrikanten, verpakkingsbedrijven en supermarkten die hij verantwoordelijk acht voor al dat zwerfvuil.

Deurwaarder

Vergezeld door een deurwaarder trok hij naar de Nederlandse hoofdkantoren van multinationals als Coca-Cola, Heineken en Albert Heijn. Samen geraakten ze iedere keer tot in het bureau van de CEO.

De deurwaarder maakte het pikant en confronterend, vertelt Tinga. ‘In je eentje geraak je met zulke acties met moeite bij de pr-divisie van zo’n multinational, of word je uitgenodigd door de mensen van de corporate responsibilityafdeling, die je dan in een vergaderzaaltje een verkoopspraatje doen over hoe goed hun ecologische acties en voornemens zijn. Dat is te weinig. Ik wou de bestuurskamers in. Het verschil maken, dat is mijn drive.’

De dag dat Coca-Cola openlijk verkondigt dat het in een statiegeldsysteem voor plastic stapt, zeggen ze bij Albert Heijn: prima, dan mogen jullie dat ook betalen.
merijn tinga
the plastic soup surfer

Alle CEO’s kregen een document onder de neus geschoven dat juridisch was afgetoetst met advocaten. Daarin plaatst hij de bedrijven voor hun verantwoordelijkheid. Het document beschrijft het probleem en de schadelijke gevolgen van plastic afval voor het milieu, als de bedrijven de andere kant blijven opkijken.

Tinga schuift erin ook een heel concrete oplossing naar voren. Dat is de uitbreiding van statiegeld van glas naar plastic flessen. Tinga: ‘In Nederland belanden elk jaar 75 miljoen plastic flesjes in het milieu. Er is maar één oplossing voor die gigantische afvalberg: statiegeld.’

Hoe reageerden de CEO’s? Hij grijnst. ‘Achter de schermen zijn ze allemaal voor de uitbreiding, maar niemand durft dat hardop te zeggen. Iedereen schippert. De frisdrankgiganten kijken naar de supermarkten, en andersom. De reden: geld. De dag dat Coca-Cola publiekelijk verkondigt dat het in een statiegeldsysteem stapt, zeggen ze bij Albert Heijn: prima, dan mogen jullie dat ook betalen.’

Terwijl het ook samen kan, zegt Tinga. In Noorwegen ontwikkelden frisdrankbedrijven en supermarkten een systeem voor de verwerking van glas, plastic en blik. De supermarkten krijgen een vergoeding, betaald met de opbrengsten ervan.

©RV DOC

Zijn optredens als The Plastic Soup Surfer gingen in Nederland niet onopgemerkt voorbij. Zijn ‘plastic soup surfer motie’, die vorig jaar zonder stemming werd overgenomen door de Nederlandse regering, vormt nu de basis voor een nieuw statiegeldbeleid. Het bedrijfsleven krijgt nog een kans de statiegelduitbreiding af te wenden als Coca- Cola en co. binnen de twee jaar het plastic zwerfafval met 70 procent kunnen verminderen.

De kans bestaat dat de maatregelen onder druk van de frisdranklobby worden afgezwakt. Maar het is een begin, zegt de anti-plasticactivist.

Daarnaast bestempelt hij het voorstel dat deze week uit Europa kwam als hoopgevend. Europa wil dat plastic flessen tegen 2025 voor 90 procent worden ingezameld, onder meer door statiegeld in te voeren.

Producten zoals plastic bestek, wattenstaafjes, borden en rietjes, waarvoor voldoende alternatieven voorhanden zijn, wil Europa helemaal verbieden. ‘Als de Europese maatregelen erdoor geraken, wordt dit een kantelpunt’, aldus Tinga.

Áls. Want zoals gezegd: de plasticlobby is machtig. Goed beseffend dat zijn strijd nog lang niet beslecht is, blijft hij het probleem aankaarten bij burgers en beleidsmakers.

Volgende week stelt hij ‘From Source to Sea’ voor bij de Verenigde Naties in Genève. Zopas zette hij zijn schouders ook onder een nieuwe campagne. Pick Up 10 activeert burgers om zelf zwerfafval op te rapen en met een fotoherkenningstechnologie van Google op beeld vast te leggen.

De technologie herkent het merk, het materiaal en de vorm van het plastic afval. ‘Met die data gaan we opnieuw langs bij de plasticproducerende multinationals. Omdat we verandering nodig hebben.’

De documentaire ‘From Source to Sea’ wordt deze week uitgezonden op National Geographic.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Partner content