nieuwsanalyse

Hoe Harvey Weinstein Hollywood gijzelde

©REUTERS

Het filmjaar 2017 werd niet gedomineerd door een acteur, actrice of regisseur. Die eer was weggelegd voor producent Harvey Weinstein. De machtigste man van Hollywood bleek een ordinaire vrouwenmisbruiker.

Het begon op 5 oktober met een artikel in The New York Times. Harvey Weinstein, hoofd van de productiemaatschappij The Weinstein Company en al drie decennia de mogul van de onafhankelijke Amerikaanse cinema, zou zich systematisch bezondigd hebben aan ongewenste intimiteiten.

Vijf dagen later bracht het magazine The New Yorker nog meer bezwarende feiten en getuigenissen. Vandaag hebben al meer dan honderd vrouwen hun pijnlijke Weinsteinverhalen gedeeld.

In onze eindejaarsreeks 'De toegift' blikken we terug op het culturele jaar. Met mensen die in 2017 het verschil hebben gemaakt.

Doorgaans gaat het om actrices die aan het begin van hun carrière stonden toen de producent hen lastigviel, onder wie Ashley Judd, Angelina Jolie, Gwyneth Paltrow, Salma Hayek en Mira Sorvino.

De beschuldigingen waren zo uitgebreid en consistent dat Weinstein ze niet kon weerleggen, al houdt hij vol dat hij nooit iemand verkracht heeft. Hij werd ontslagen bij The Weinstein Company. Ook de Academy of Motion Pictures Arts and Sciences (AMPAS), die alle Hollywoodprofessionals verenigt en jaarlijks de Oscars uitreikt, gooide hem buiten.

In het 90-jarige bestaan van de organisatie gebeurde dat slechts één andere keer, toen de onbekende acteur Carmine Caridi in 2004 betrapt werd op het illegaal verspreiden van films.

Ashley Judd getuigt bij ABC News over Harvey Weinstein

De geschiedenis van Hollywood is bezaaid met schandalen, maar al snel kreeg de affaire Weinstein een ongeziene omvang. Niet alleen bleek dat veel mensen afwisten van het onaanvaardbare gedrag van de imposante producent, vaak waren ze medeplichtig. Maar ze hielden het voor zich, doorgaans uit angst voor repercussies.

DE FILMS VAN 2017

Nocturnal Animals
Regisseur Tom Ford schudt met zijn tweede langspeelfilm - na ‘A Single Man’ - definitief het label modeontwerper af.

Manchester by the Sea
Een uppercut van cineast-dramaturg Kenneth Lonergan. Hartverscheurend en verrassend grappig.

Sami Blood
De eerste langspeelfilm uit Lapland overstijgt het ‘autochtoon-volk-vecht-tegen-hautaine-onderdrukker’-genre.

Moonlight
De gevoelige triptiek van Barry Jenkins vermijdt elegant alle sentimentele valkuilen.

You Were Never Really Here
Lynne Ramsay vindt de film noir opnieuw uit. Met dankaan een verbluffende hoofdvertolking van Joaquin Phoenix.

Eenmaal Weinstein ontmaskerd was, vielen plots nog lijken uit de kast. Acteurs Kevin Spacey, Louis C.K., Steven Seagal en Dustin Hoffman, regisseur James Toback, regisseur-producent Brett Ratner, Disney-bons John Lasseter, Amazon Studios-hoofd Roy Price, de lijst werd snel langer. Sommigen beschuldigden bekenden, anderen (zoals Hoffman, Toback en Ratner) bleven stellig ontkennen.

De gevolgen lieten niet op zich wachten. The Weinstein Company ziet al zijn projecten in het water vallen, misnoegde coproducenten dreigen met rechtszaken. Het bedrijf balanceert intussen op de rand van het bankroet.

Netflix moest het laatste seizoen van ‘House of Cards’ opschorten omdat Spacey onmogelijk aan boord kon blijven. Warner Bros zette een punt achter de samenwerking met Ratners firma RatPac, een deal die honderden miljoenen euro’s waard was. En wat met de Oscars? Wie kan zeggen dat er voor de uitreiking op 4 maart geen genomineerden op het schaamlijstje belanden?

De Academy heeft alvast een gedragscode opgesteld die elk lid moet ondertekenen. Maar zo’n document is niet meer dan een opsmukoperatie. Om het probleem uit te roeien is een ingrijpendere aanpak nodig. Die kans dient zich nu aan. Insiders zien de hele affaire niet alleen als een openbarstende etterbuil, maar ook als een uitgelezen kans om schoon schip te maken.

De cruciale factor lijkt te zijn dat vrouwen meer zeggenschap krijgen in de filmbusiness. Of zoals Jane Fonda het formuleert: ‘Hetzelfde loon voor hetzelfde werk en evenveel beslissingsmacht voor vrouwen zullen de plaag van seksuele uitbuiting helpen in te perken.’

Meer vrouwen in managementposities, meer vrouwen in productieteams, meer vrouwelijke vertellers, als de #metoo-beweging in Hollywood een voelbaar effect wil hebben, zal het daarvan moeten komen.

Hetzelfde loon voor hetzelfde werk en evenveel beslissingsmacht voor vrouwen zullen de plaag van seksuele uitbuiting helpen inperken.
Jane Fonda
Actrice

Maar daar stelt zich meteen ook de grootste uitdaging.

Hollywood doet al decennia goede zaken met films die zich vrijwel uitsluitend tot een jong mannelijk publiek richten.

Zullen vrouwelijke producenten en vertellers die lucratieve ideeën en formules zomaar overnemen? Of zullen ze de moed hebben om ertegen in te gaan en meer oog te hebben voor vrouwelijke kijkers, personages en invalshoeken? De toekomst zal het uitwijzen.

DE TRENDS VAN FILMJAAR 2017

1 Iedereen vecht om de onlinekijker.

Op het Filmfestival van Cannes werd in 2017 feller gedebatteerd over televisie dan over cinema. Het selectiecomité gaf twee plaatsen in de officiële competitie aan de Amerikaanse streamingdienst Netflix, hoewel die de bioscopen principieel links laat liggen.

De beslissing van het comité oogstte een storm van protest bij de bioscoopuitbaters. De controverse is maar één illustratie van de manier waarop Netflix zijn invloed laat gelden. Het platform is van plan de komende jaren miljarden te investeren in originele content. D

e concurrentie moet volgen. Apple, Amazon en YouTube investeren fors, en tegen 2019 wil Disney zelf beginnen te streamen. De bioscoopwereld antwoordt door nog meer in te zetten op uitzonderlijke vertoningen, zoals in imax- of 4D-zalen. Cinema als evenement dus.

2 Blank Hollywood zet eindelijk in op diversiteit.

Het meest gênante filmtafereel van 2017 speelde zich begin maart af. Tijdens de Oscaruitreiking kreeg Warren Beatty de verkeerde envelop en riep hij met zichtbare verwarring ‘La La Land’ uit tot beste film. De echte winnaar, het Afro-Amerikaanse drama ‘Moonlight’, zag daardoor een deel van zijn gloriemoment in rook opgaan.

Maar laten we daar niet bij blijven hangen. Wat telt, is dat blank Hollywood eindelijk een inspanning heeft geleverd om zich inclusiever op te stellen. Al kwam er later dit jaar toch weer veel kritiek op de casting van blanke acteurs in rollen die eigenlijk voor Aziatische acteurs zijn bedoeld, zoals Tilda Swinton in ‘Dr. Strange’ en Scarlett Johansson in ‘Ghost in the Shell’.

3 De romance tussen Hollywood  en China lijkt bekoeld.

China blijft bouwen aan een indrukwekkende filmindustrie, waarvan wordt verwacht dat ze binnen afzienbare tijd de lucratiefste ter wereld wordt. Maar terwijl het in 2016 nog leek alsof Chinese investeerders ook in Hollywood steeds meer te zeggen kregen, zat er dit jaar plots een haar in de boter.

The Great Wall met Matt Damon: blockbuster in China, flop elders in de wereld


Een Chinees bod op de Hollywoodstudio MGM werd geweigerd, terwijl een deal van bijna 1 miljard dollar tussen Paramount en Huahua Media Financing in het water viel.

Een veelzeggend feit: de prestigieuze Amerikaans-Chinese superproductie ‘The Great Wall’, die zich afspeelt in het oude China met Matt Damon in de hoofdrol, deed het overal slecht, behalve in China.

4 Meer Vlaamse acteurs in anderstalige producties en andere filmfeiten...

Steeds meer Vlaamse acteurs krijgen een serieuze kans in anderstalige producties. Dit jaar ging het om onder anderen Tom Audenaert, Tom Vermeir, Johan Heldenbergh, Jurgen Delnaet en Kevin Janssens.

De genrefilm is terug, leren de internationale festivals. In Cannes won de komedie ‘The Square’, in Venetië het monstersprookje ‘The Shape of Water’ en in Berlijn de bizarre liefdeshistorie ‘On Body and Soul’. 

‘Wonder Woman’, de eerste film over een vrouwelijke superheld, met Gal Gadot, werd een enorme hit.

Nog meer bekende filmregisseurs waagden zich aan tv-projecten, onder wie Danny Boyle, Woody Allen, Spike Lee en de gebroeders Coen.

Morgen: De kunstmarkt na ‘Salvator Mundi’ van Leonardo da Vinci.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud