Hoe pak je racisme aan, het eeuwige dilemma

Sam Cooke, Jim Brown, Malcolm X en Cassius Clay bespreken hoe ze het best het racisme in de VS kunnen bestrijden. De meningen zijn verdeeld.

Hoe reageer je op racisme en onderdrukking? Ga je in de aanval of hou je je in? Die vragen houden de hoofdpersonages uit het historische drama ‘One Night in Miami’ voortdurend bezig. Regisseur Regina King zuigt je knap mee in hun verhaal.

Alles begint bij een weinig bekend feit. Op 25 februari 1964 versloeg Cassius Clay in de Convention Hall in Miami Beach tot ieders verbazing Sonny Liston, de heersende en ontzagwekkende wereldkampioen boksen bij de zwaargewichten. Na zes ronden gooide de zwaar toegetakelde Liston de handdoek in de ring en mocht Clay zich voor het eerst echt 'the greatest' noemen.

Trailer

Diezelfde avond vierde de amper 22-jarige superster in wording zijn overwinning in een kamer in het Hampton House Hotel met drie vrienden. Alle drie waren ze een Afro-Amerikaanse grootheid in hun eigen vakgebied: zanger Sam Cooke, footballvedette Jim Brown en activist Malcolm X. Niet veel later zouden ze alle vier een cruciale wending geven aan hun leven. Clay werd moslim en ging voortaan door het leven als Muhammad Ali. Malcolm X zei de Nation of Islam vaarwel en begon zijn eigen organisaties. Brown verliet de sport om het in Hollywood te proberen. En Cooke ruilde zijn oppervlakkige liefdesliedjes in voor activistische teksten.

De focus ligt op de vraag hoeveel eigenheid je moet opgeven om aanvaard te worden in de bredere (lees: witte) maatschappij.

Black power

Wat het viertal die avond allemaal besproken heeft, weten alleen zij. Maar het idee van die vier iconen samen in één ruimte inspireerde schrijver en journalist Kemp Powers - ook bekend als de coregisseur van de nieuwe Pixar-film ‘Soul’ - in 2013 tot een theaterstuk, ‘One Night in Miami’. Het uitgangspunt bood hem de mogelijkheid een licht te werpen op de bekommernissen van de gemiddelde zwarte man in de Verenigde Staten. De focus ligt op de vraag hoeveel eigenheid je moet opgeven om aanvaard te worden in de bredere (lees: witte) maatschappij. Moet je mordicus je plaats opeisen, of kan je het beter op een meer gewiekste manier aanpakken?

In ‘One Night in Miami’ maken twee personages hun standpunt zeer duidelijk. Malcolm X is van mening dat de frontale aanval tegen de ‘witte duivel’ de beste aanpak is. Als dat betekent dat je daardoor mensen afstoot of tegen je in het harnas jaagt, dan is dat maar zo. Volgens Cooke kan je ‘black power’ grondiger verankeren door het systeem van binnenuit te veranderen. Dat doet hij door een eigen platenlabel te runnen, de rechten op hun songs in eigen handen te houden en economische macht te verwerven.

Concreet

De vlammende discussies tussen Cooke en Malcolm X vormen het inhoudelijke hart van ‘One Night in Miami’. Powers en debuterend regisseur Regina King begrijpen echter heel goed dat het geen pamflet mocht worden. De film opent met vier scènes die het centrale vraagstuk voor elk van de personages heel concreet maakt. Vooral het stukje over Brown die in Georgia op bezoek gaat bij een voormalige coach komt snoeihard aan.

One night in Miami

Wat?

De verfilming van het gelijknamige toneelstuk van Kemp Powers over de avond dat bokser Cassius Clay, zanger Sam Cooke, footballster Jim Brown en activist Malcolm X in een hotelkamer samenkwamen om Clays eerste wereldtitel te vieren.

Waarom de moeite?

Powers en de debuterende cineaste Regina King brengen een subtiele en veelzijdige mix van historische achtergrond, bredere sociale thema’s en fijn geschetste personages. ‘One Night in Miami’ is een relevante film die niet toevallig getipt wordt als een grote kanshebber voor de Oscars.

Waar te zien?

Vanaf 15 januari beschikbaar op Amazon Prime.

Samen in de hotelkamer laten King en Powers genoeg ruimte voor plaagstootjes, grapjes en lichtere toetsen, en voor momenten die in de verf zetten dat de vier iconen ook maar mensen zijn. De jonge Clay is op zoek naar een betekenis in zijn leven maar wil ook plezier maken. Cooke geeft toe dat hij schrik heeft om zijn ware emoties te tonen aan de wereld. En Malcolm X weet dat hij zijn gezin in gevaar brengt met zijn uitgesproken en extreme gedachtegoed.

Eigentijds

‘One Night in Miami’ speelt zich af tijdens de burgerrechtenstrijd midden jaren 60, maar het dilemma tussen harde actie en strategisch schaken is ook vandaag nog relevant. Met de dood van George Floyd en Breonna Taylor en de opkomst van de Black Lives Matter-beweging is het thema zelfs actueler dan toen het toneelstuk in première ging. 'We hebben altijd geweten dat deze film eigentijds zou zijn', zegt King, die haar film begin 2020 gedraaid heeft. ‘Maar we hadden nooit kunnen voorspellen dat de boel zo zou ontploffen. Toen ik het allemaal zag gebeuren, wist ik dat we de film absoluut moesten afwerken en uitbrengen.’

Eén concreet gevolg was alvast dat King in september de allereerste Afro-Amerikaanse cineaste werd die een uitnodiging kreeg voor het filmfestival van Venetië (weliswaar buiten competitie). Ze staat ook hoog genoteerd om in april als regisseur in de prijzen te vallen bij de Oscars, wat opnieuw een primeur zou zijn.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud