‘Ik ben te laf voor politieke statements'

De Gouden Palm-winnaar ‘Dheepan’ toont het woelige leven van Sri Lankaanse oorlogsmigranten in Parijs. ©RV DOC

Net nu de vluchtelingenstroom de kranten beheerst, verschijnt met Jacques Audiards 'Dheepan' een klassefilm die de toestand door de ogen van de betrokkenen bekijkt. De Fransman werd er in Cannes voor beloond met de Gouden Palm.

Het pakkende drama ‘Dheepan’ haalt zijn titel bij de naam van zijn hoofdpersonage, maar eigenlijk is die naam een onderdeel van een uitgesponnen leugen. In werkelijkheid heet de centrale figuur Sivadhasan en heeft hij sinds zijn kindertijd meegevochten met de Tamil-tijgers tijdens de burgeroorlog in Sri Lanka. Na het einde van dat bloederige conflict komt hij in een vluchtelingenkamp terecht en daar vat hij het plan op om naar Europa te reizen.

Om zich te verzekeren van het statuut van politiek vluchteling koopt hij het paspoort van een overleden man, de Dheepan uit de titel. Een wildvreemde vrouw en een straatkind moeten zich voordoen als zijn echtgenote en dochter, omdat gezinnen voorrang krijgen bij asielaanvragen. Uiteindelijk komen ze in een voorstad van Parijs terecht, waar hij een job krijgt als conciërge. Maar het leven in de cité is lang niet zo vreedzaam en veilig als ze hadden gehoopt.

Tamil

‘Dheepan’ biedt een prangend inzicht in het leven van een vluchteling. De actualiteitswaarde van de thematiek vergroot de impact van de film. Toch had regisseur Jacques Audiard (63) naar eigen zeggen nauwelijks politieke ambities met zijn verhaal. ‘Ik ben te laf voor politieke statements’, zei hij op het festival van Cannes, waar de film dit voorjaar in wereldpremière ging en uiteindelijk bekroond werd met de Gouden Palm. ‘Ik heb zoveel mogelijk abstractie gemaakt van de politieke realiteit. De reden waarom ik de Tamiltijgers bij dit verhaal betrek, is dat die oorlog nog maar zelden aan bod is gekomen op het witte doek. Als mijn film een politieke ambitie heeft, dan is het enkel om dat conflict bespreekbaar te maken.

Dheepan - trailer

Tegelijk klopt de keuze voor Parijs met de realiteit. De drie voornaamste bestemmingen van Tamilvluchtelingen zijn Groot-Brittannië, Canada en Frankrijk. Ik snap waarom die mensen naar de Engelstalige wereld willen. Engels is tenslotte een officiële landstaal van Sri Lanka. Dat ze zo graag in Frankrijk willen wonen, vind ik verrassend.’

Audiard geeft ook toe dat hij zich goed moest informeren voor hij aan de film begon. Hij wist niets over Sri Lanka en zijn woelige geschiedenis. Dat gebrek aan kennis inspireerde hem echter toen hij een hoofdacteur moest selecteren. Antonythasan Jesuthasan heeft een groot deel van wat zijn personage doormaakt zelf beleefd. Hij sloot zich op zijn 15de aan bij de Tamil-tijgers, maar raakte gedesillusioneerd door hun aanpak en ideeën. Uiteindelijk vluchtte hij weg uit Sri Lanka en omdat hij enkel een vals Frans paspoort te pakken kreeg - geen Brits of Canadees - kwam hij in Parijs terecht.

Wraakfilm

Jesuthasans ervaring gaf Audiard de moed om meer geïmproviseerd te werk te gaan dan bij ‘De rouille et d’os’. ‘Dheepan’ maakte een hele gedaanteverwisseling door. Oorspronkelijk had Audiard een variante op ‘Straw Dogs’ van Sam Peckinpah in gedachten, de gewelddadige wraakklassieker met Dustin Hoffman uit 1971. ‘Ik vind de wraakfilm een dwaas en reactionair genre,’ preciseert de cineast. ‘Maar die invalshoek bood me de kans een verhaal te vertellen over een ongewoon koppel. Beetje bij beetje is de film geëvolueerd in de richting van een liefdesverhaal. Een van de hamvragen is wat een echt gezin precies inhoudt. Ik wil niet te veel verklappen, maar het antwoord heeft uiteindelijk niets te maken met hun verblijfplaats. Hun thuis is hun gezin. Dat is het enige wat telt.’

Wat mij interesseert, is de positie van de ander. Hoe zien mensen de rozenverkoper die ze wegjagen?
Jacques Audiard
Regisseur

Naast dat intimistische thema wou Audiard het in ‘Dheepan’ ook over een algemener thema hebben: de blik van de ander. De manier waarop mensen van verschillende culturen elkaar bekijken, speelt een cruciale rol. Daarom meent Audiard dat zijn film alles bij elkaar een verhaal vertelt dat veel breder is dan wat dezer dagen in de kranten verschijnt. ‘Ik denk niet dat ‘Dheepan’ gewicht in de schaal kan leggen in het debat rond de migratiegolf die Europa doormaakt’, besluit hij. ‘Wat mij interesseert, is de positie van de ander, hoe mensen de rozenverkoper zien die ze wegjagen. Als dat sommige kijkers aan het denken zet, zoveel te beter.’

‘Dheepan’ speelt vanaf deze week in de bioscoopzalen.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud