‘Ik heb niet de indruk dat ik een ander mens ben geworden'

Eindejaarsportret van regisseur Lucas Dhont na zijn succesjaar met zijn debuut Girl. ©Kristof Vadino

Lukas Dhont schreef met ‘Girl’ het strafste Vlaamse filmverhaal van 2018. Een gesprek over Dries Van Noten, Netflix en zijn misgelopen Oscarnominatie. ‘Anderen waren meer ontgoocheld dan ik.’

Hoelang was het geleden dat een Vlaamse film - een debuut bovendien - wereldwijd zo werd bejubeld én bediscussieerd? Het glansjaar van Lukas Dhont (27) begon in mei met een minutenlange staande ovatie op de wereldpremière van ‘Girl’ in Cannes. De Gentenaar kreeg de Camera d’Or mee naar huis. Dat kon tellen als introductie in de filmwereld. Op de lijst van eerdere laureaten voor debutantenprijs van ’s werelds belangrijkste filmfestival prijken namen als Jim Jarmush, Steve McQueen en Jaco Van Dormael.

Er volgden nog prijzen, een twintigtal. En voor een trage, sensibele arthousefilm over een transgenderballerina deed ‘Girl’ ook in de bioscoop stevig van zich spreken: 250.000 (and counting) bezoekers in België, meer dan 100.000 in Nederland en meer dan 350.000 in Frankrijk. Enige smet op het blazoen: de film sneuvelde twee weken geleden in de voorrondes van de race naar een Oscarnominatie.

De toegift

In onze eindejaarsreeks ‘De toegift' blikken we terug op het culturele jaar. Dat gebeurt in acht gesprekken met mensen die 2018 kleur gaven.

Woensdag: Milo Rau, de baas van NTGent

Dhont was op een filmfestival in de Franse Alpen toen hij het nieuws uit Hollywood vernam. ‘Ik heb een chartreuse gedronken met mensen uit de filmindustrie’, grijnst de cineast in een koffiebar in Gent. We zijn drie dagen verder, de kater lijkt doorgespoeld. ‘Een kater? (wuift) Anderen waren meer ontgoocheld dan ik. Ik heb berichten gekregen van mensen die kwaad, zelfs ronduit gechoqueerd waren dat ‘Girl’ er niet bij is. Ik vind dat grappig, en ontzettend schoon ook.’

‘Toen ik negen jaar geleden aan ‘Girl’ begon, had ik nooit gedacht dat de film zoveel emoties zou losmaken bij zo’n grote groep mensen. ‘Girl’ heeft me verpletterend veel liefde teruggegeven. Ik koester de positieve aandacht, in plaats van te jammeren over één tegenslag. De schoonheid van het leven schuilt nu eenmaal ook in zaken die niet lukken. We hebben alles geprobeerd om erbij te zijn. Ik heb anderhalve maand in Amerika gezeten voor die nominatie. Het heeft niet mogen zijn. Het zij zo. Het was ook een verdomd sterk filmjaar, hè.’

 

Lag het ook aan de controverse? Dat ‘Girl’ uit de boot viel, had misschien te maken met het feit dat de transgenderproblematiek gevoelig ligt in overzedig Amerika. Ook de kritiek dat de film werd gemaakt door niet-transgenders en de aangekondigde censuur van enkele naaktbeelden door Netflix leken het Belgische Oscarteam op het einde parten te spelen.

‘‘Girl’ is een portret van een transmeisje dat best confronterend is, en confrontatie is niet altijd gemakkelijk. Het was bovendien een erg gevoelig moment om met een transgenderfilm naar de VS te trekken. President Trump ontkent het bestaansrecht van transgenders. Heeft dat meegespeeld? Je weet het gewoon niet. In elk geval, ik heb in de VS ontzettend veel mensen ontmoet die de film broodnodig vonden, en de timing perfect.’

Die anderhalve maand Amerika nemen ze u niet meer af. Ziet u zich ooit films maken in Hollywood?
Lukas Dhont: ‘Waarom niet? Ik kies mensen in functie van de vraag: sluiten zij aan bij wie ik ben? Je moet tenslotte twee jaar van je leven met die mensen spenderen. Ik heb in de VS veel mensen ontmoet met wie het klikte. Ik denk ook dat je er min of meer op dezelfde manier films kan maken als hier.’

‘Een andere basisregel is: ik wil verhalen vertellen die voor mij belangrijk zijn. Welk verhaal ik wil vertellen, dicteert de context waarin ik het vertel. Nu is dat Europa. Mijn volgende film wordt een politiethriller. Ik maak hem met hetzelfde team. ‘Girl’ was eigenlijk de laatste film van mijn producent Dirk Impens. Hij ging stoppen. Maar soms neemt het leven een drastische wending. Dirk is nog jong (61, red.), en ‘Girl’ heeft hem een stimulans gegeven om voort te doen.’

Applaus doet merkwaardige dingen met een mens. Rewind naar de staande ovatie in Cannes.

‘12 mei is voortaan mijn nationale feestdag. Nooit eerder had ik zo’n lawine aan emoties gevoeld. Ik wist al sinds mijn kindertijd dat ik films wilde maken. Mijn omgeving heeft me ook altijd in die ambitie gesteund. En daar stond ik dan, met een zeer persoonlijke film, op hét filmfestival van Europa, waar de reacties zowel omarmend als extreem agressief kunnen zijn. Dat is zo’n fragiele positie. En als je dan zo’n overweldigend applaus krijgt...’

Er waren nog momenten. Het Filmfestival van Gent mogen openen in het bijzijn van vrienden en familie. Een koffie gaan drinken met de Amerikaanse actrice Julianne Moore. Ontmoetingen met Nicole Kidman op een filmfestival in de Rocky Mountains - ‘We hebben nog altijd een afspraak staan in Los Angeles’ - en de acteur Benicio del Toro in Cannes.

‘Eigenlijk ben ik niet zo snel starstruck bij acteurs. Ik heb dat meer bij regisseurs. Maar weet je door wie ik dit jaar het hardst geïntimideerd was? (lacht) Door Dries Van Noten. Hij heeft ons gekleed voor de ceremonie van de European Film Awards. Dries Van Noten! Een absolute held van mij! Ik voelde me als een kind in een snoepwinkel in zijn shop in Antwerpen.’

Lukas Dhont (27) stapte in 2018 door de grote poort de mondiale film-wereld binnen.

Zijn debuut ‘Girl’, over een transgenderballerina, was de sensatie van het Filmfestival van Cannes.

Met meer dan 700.000 bezoekers in België, Nederland en Frankrijk is ‘Girl’ ook een bioscoopsucces

De Gentenaar is de zoon van een van CEO in de metaalsector en een docente aan de modeacademie. Hij studeerde film aan het KASK in Gent.

Hebt u dit jaar nooit gedacht: nu loop ik naast mijn schoenen?
Dhont: ‘De mensen rond mij zorgen ervoor dat ik mezelf blijf. Niemand in mijn omgeving heeft me dit jaar moeten wijzen op enig aanmatigend gedrag. Ik ben daar sowieso te nuchter voor, denk ik. Ik wil al van kindsbeen films maken. Het is een noodzaak voor mij, iets dat ik in de eerste plaats voor mezelf doe.’

‘De gulle ontvangst van ‘Girl’ is een bevestiging dat mijn instinct juist zat: ik bén een filmmaker. Maar het is niet zo dat ik nu plots het gevoel heb dat ik een ander mens ben geworden. Ik heb er dit jaar natuurlijk wel een pak levenservaring bijgekregen. Dingen die normaal geleidelijk opbouwen, zijn in één keer en heel intens op mijn bord gekomen.’

‘Daarom kijk ik ernaar uit om ‘Girl’ straks los te laten. Volgend jaar verdwijn ik van het toneel om aan mijn nieuwe film te schrijven. Dat constante proces van isolement en zichtbaarheid - blijkbaar eigen aan deze stiel - helpt overigens ook flink bij het nuchter blijven.’

Hield ook de kritiek op ‘Girl’ u met beide voeten op de grond?
Dhont: (knikt) ‘Mensen kunnen genadeloos zijn. Ik heb dit jaar nog meer respect gekregen voor kunstenaars en filmmakers. De grootste kritiek was dat ik mijn mond moest houden over dat onderwerp omdat ik me als niet-transgender niet in het hoofd van een transgender kan verplaatsen.’

Netflix als doodgraver van de cinema-ervaring? Hou toch op met dat doemdenken.
Lukas Dhont
regisseur

‘Ik blijf dat niet juist vinden. We leven in een tijd waarin mensen alleen nog maar mogen praten over wat ze zelf zijn of kennen. Dat komt volgens mij omdat we uit een lange periode komen waarin de witte man het overwegend voor het zeggen had. We breken daar eindelijk uit, minderheden nemen stevig het voortouw in de maatschappij en de kunst. Ze nemen een radicaal standpunt in: ‘Wij hebben heel lang zitten kijken naar hoe jullie over ons praten, en nu gaan jullie niets meer zeggen.’ Het is een begrijpelijk standpunt, maar volgens mij niet het juiste. Inclusion bereik je niet door exclusion of others.’

‘Regisseurs maken films omdat ze geïnteresseerd zijn in mensen. Ik zat vorige week in een panel over gendergelijkheid in de cinema. De vraag was: mogen zwarten films maken over niet-zwarten en vrouwen over vader-kindrelaties in eenoudergezinnen? Mijn antwoord was: ‘Ik denk dat we een nuance missen. Ik wil films over vrouwen geregisseerd zien door vrouwen, en films over minderheidsgroepen door leden van die minderheidsgroepen . Maar niet alléén dat.’’

‘Girl’ heeft een Amerikaanse distributiedeal met Netflix. De streamingreus zette zijn opmars voort in 2018. Gaat dat op lange termijn ten koste van het bioscoopbezoek, denkt u?
Dhont: ‘Netflix als doodgraver van de cinema-ervaring? Hou toch op met dat doemdenken. Volgens recent onderzoek klopt het niet: fervente Netflix-gebruikers blijken in de VS ook fervente bioscoopbezoekers.’

‘Ik weet daarnaast uit ervaring dat Netflix bijzonder cinefiel is. Ik heb er veel mensen ontmoet die enorm van cinema houden. Anders zouden ze toch nooit een film als ‘Roma’ gelijktijdig op hun platform als in de cinema uitbrengen? Ook Amazon combineert thuiskijken met het bioscoopscherm. Die bedrijven beseffen dat ze niets kunnen beginnen tegen de ultieme bioscoopervaring.’

‘Ik geloof meer dan ooit in het heilzame effect van cinema. We leven in het tijdvak van de verkorte aandachtsspanne. We zijn zo gewend aan meerdere schermen tegelijk dat het iets therapeutisch heeft om twee uur lang op één groot scherm in één verhaal te duiken.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Partner content