'Monos' toont slagveld van de adolescentie

'Monos' vertelt het verhaal van een groep paramilitaire jongeren.

Ergens in Latijns-Amerika bewaken acht tienersoldaten van een guerillabeweging een gijzelaar. Zo begint 'Monos', een overweldigende Colombiaanse film die het oorlogsgenre ver overstijgt en het evengoed over jeugd, macht, geweld en de menselijke natuur heeft.

Lobo (‘Wolf’), Pitufo (‘Smurf’), Perro (‘Hond’), Sueca (‘Zweed’), Patagrande (‘Grootpoot’), Lady, Boem Boem en Rambo. De bijnamen van de acht hoofdpersonages uit de Colombiaanse film 'Monos' zijn de enige informatie die de kijker krijgt. Wat hun achtergrond is en hoe ze deel zijn geworden van een paramilitaire beweging blijft tot het einde van de film een mysterie.

In Colombia vinden zoveel gijzelingen plaats dat het een dubbel cliché is. Ik zet dat idee op zijn kop omdat de gijzelaars in dit geval zelf gegijzeld zijn.
Alejandro Landes
Regisseur

Ze bevinden zich op een bergtop die hoog boven de wolken uitsteekt. Hun opdracht is een Amerikaanse gijzelaar (‘La Doctora’) in de gaten houden. Nu en dan komt een klein opgeschoten en strenge sergeant langs om de groep tot de orde te roepen en discipline bij te brengen, maar het grootste deel van de tijd zijn ze aan hun lot overgelaten en doden ze de uren met spelletjes die uit de hand lopen.

Fabelachtig

De onduidelijkheid waarin 'Monos' zich beweegt, heeft een duidelijke bedoeling. 'Ik wou een film maken met een allegorische kwaliteit, een soort fabel', zegt regisseur Alejandro Landes. 'Er zit een groot ideologisch vacuüm in het verhaal. Je weet niet of de personages deel uitmaken van een linkse of rechtse groepering. Tegen wie vechten ze? Speelt de film zich af in het verleden, het heden of de toekomst? Is Rambo een jongen of een meisje? Omdat er zo veel vraagtekens zijn, is de kijker verplicht de personages te volgen en af te wachten waar hun daden naartoe leiden.'

'Monos' staat met beide voeten in het moment en zuigt de aandacht met indrukwekkend gemak naar zich toe. Bovendien maakt Landes er een doorgedreven fysieke ervaring van, met dank aan de unieke soundscapes van componiste Mica Levi ('Under the Skin').

De cineast brengt de omgeving - eerst de weidse bergtop, later de broeierige jungle - met sprekend gemak tot leven. Er ontstaat een fascinerende wisselwerking tussen de setting en de personages. De landschappen hebben een impact op ze en drukken hun evoluerende emoties uit.

Hels paradijs

De gijzelaar, La Doctora, ontsnapt daar niet aan. 'Verhalen over gijzelingen zijn een cliché geworden', vertelt Landes. 'In Colombia vinden er zoveel plaats dat het een dubbel cliché is. Ik zet dat idee op zijn kop omdat de gijzelaars op een bepaalde manier ook gegijzeld zijn. Ze eten hetzelfde voedsel als de gijzelaar, ze wassen zich op dezelfde plaats, ze zitten in dezelfde situatie. De grens tussen gijzelaar en bewaker wordt de duur heel dun. Daarom wisselt de film heel gemakkelijk tussen slachtoffer en dader.'

Colombiaanse fabel

  • 'Monos' is een Colombiaanse dramatische fabel over een groep tienersoldaten die een Amerikaanse gijzelaar bewaken.
  • Regisseur Alejandro Landes verdiepte zich uitgebreid in de realiteit en puurt daar een tijdloze fabel uit.
  • De acht jonge hoofdacteurs zijn stuk voor stuk fenomenaal.
  • D adembenemende beelden en de bevreemdende soundtrack van Mica Levi maken de fysieke ervaring compleet.

Landes baseerde 'Monos' op talloze gesprekken met en boeken over mensen die weten wat het betekent om in de schoenen van de personages te staan. Vooral de ervaringen van slachtoffers van ontvoeringen waren een grote inspiratiebron. Ze worden effectief vaak bewaakt door tieners of kinderen, de soldaten op de laagste sport. Vooral de dubbelzinnige gevoelens spraken Landes aan. 'Ze werden geregeld vastgehouden op afgelegen plaatsen die op zich prachtig zijn', zegt de cineast. 'Ze betrapten zich erop dat ze soms ontroerd werden door die paradijselijke schoonheid. Maar die plek was tegelijk ook hun hel, hun cel. Die tweespalt vond ik zo sterk dat ik er mijn hele film op gebouwd heb.'

Machtsstrijd

Op de kleine Pitufo na staan alle hoofdpersonages op een kruispunt in hun ontwikkeling. Het ene moment zijn ze spelende kinderen, het volgende zie je de volwassenheid in hen opbloeien. Dat brengt mooie, liefdevolle kanten met zich mee, maar draagt ook wrede en sadistische reflexen in zich. Dat heeft te maken met de machtsstrijd in de groep.

'De film gaat over de spanning tussen het individuele en het collectieve, tussen jezelf willen zijn en deel willen uitmaken van een groep', besluit Landes. 'Dat is heel sterk bij adolescenten, maar lang niet alleen bij hen. 'Monos' is geen film over kindsoldaten. De personages zijn een spiegel voor ons. De dynamiek van macht vind je ook op de speelplaats of op kantoor, alleen valt ze in 'Monos' op omdat de situatie meer gespannen en onmiddellijk is.'

'Monos' speelt vanaf deze week in de heropende bioscoopzalen.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud