Portret van de gruwel van Parijs

De Netflix-documentaire ‘November 13: fluctuat nec mergitur’ brengt de aanslagen van 13 november 2015 akelig echt tot leven. ©Photo News

De Franse regisseurs Jules en Gédéon Naudet draaiden voor Netflix een driedelige documentaire over de aanslagen op onder andere de Bataclan in Parijs. Een onthutsende kijkervaring.

‘De mensen die het beleefd hebben, voelen zich klaar om erover te praten. Onze film is geen onderzoek en ook geen reportage. We wilden zo weinig mogelijk beeldmateriaal van de bewuste avond gebruiken. We hebben er alles aan gedaan om sensatiezucht te vermijden. Ons doel was een film over weerbaarheid te maken, een menselijk document dat het heeft over de stappen die je na zo’n trauma moet zetten.’

Zo omschreven de broers Jules en Gédéon Naudet onlangs in een gesprek met Le Figaro hun documentaire ‘November 13: fluctuat nec mergitur’. In drie afleveringen laten ze een 40-tal ooggetuigen hun verhaal doen, van beleidsvoerders zoals de toenmalige president François Hollande, minister van Binnenlandse Zaken Bernard Cazeneuve en burgemeester Anne Hidalgo, over brandweerlui en leden van de BRI (het interventieteam van de Franse politie) tot gewone burgers die zich die avond op de verschillende plaatsen bevonden waar de terroristen toesloegen.

De trailer van de documentaire 'November 13: fluctuat nec mergitur'.

Even pro memorie: zeven IS-strijders (de achtste Salah Abdeslam deed uiteindelijk niet mee) pleegden op 13 november 2015 vijf aanslagen in Parijs en een in Saint-Denis, even buiten de stad. Er vielen 130 doden en 350 gewonden. De meeste slachtoffers, 89, vielen te betreuren in de concertzaal Bataclan.

©Netflix

De documentaire reconstrueert de hele avond chronologisch, van vlak voor de eerste ontploffing aan het Stade de France tijdens de vriendschappelijke voetbalwedstrijd Frankrijk-Duitsland tot de volgende ochtend (met een korte uitloper). Occasioneel illustreren ze het relaas met een kaart van Parijs en met beelden van de locaties zoals die er vandaag uitzien, maar meestal laten ze de getuigen aan het woord.

Dat is meteen ook het grote verschil met ‘9/11’, de bejubelde documentaire die de broers Naudet in 2002 een Emmy, een Peabody en een DuPont opleverde. Die film steunde volledig op authentiek beeldmateriaal. Dat konden ze draaien omdat ze op 11 september 2001 tijdens de opnames van een film over een leerling-brandweerman in Manhattan toevallig in het epicentrum van de aanslagen waren beland. ‘November 13: fluctuat nec mergitur’ is ondanks zijn gelijkaardig onderwerp een ander paar mouwen.

We hebben er alles aan gedaan om sensatiezucht te vermijden. Ons doel was een film over weerbaarheid te maken.
Jules en Gédéon Naudet
Regisseurs

Maar het resultaat is op zijn eigen manier even penetrant. Heel uitzonderlijk laten de regisseurs zich verleiden tot goedkoop melodrama, voornamelijk door emoties te onderstrepen met een overbodig pianomuziekje. Maar over het algemeen valt de zelfbeheersing op waarmee de film tewerk gaat. Geholpen door de vaststelling dat Parijzenaars geen enkel probleem hebben om emoties tot in de kleinste finesses onder woorden te brengen, roepen de regisseurs die avond moeiteloos tot leven in je verbeelding. Vooral als het gaat over de schietpartijen bij de bars en de restaurants in het tiende en elfde arrondissement en de slachtpartij in de concertzaal Bataclan lopen de rillingen je over het lijf.

KORT

‘November 13: fluctuat nec mergitur’ is een driedelige Netflix-documentaire over de aanslagen in Parijs eind 2015.

De documentaire is het werk van twee Franse broers die eerder een veelvuldig onderscheiden film draaiden over 9/11.

De nadruk ligt vooral op de getuigenissen van overlevenden, hulpverleners en beleidsvoerders. Dat leidt tot een indrukwekkend portret van gewone mensen in een gruwelijke situatie.

De ondertitel ‘fluctuat nec mergitur’ - hij wordt door elkaar geschud, maar zinkt niet - verwijst naar het devies dat op het wapenschild van de stad Parijs staat. Voor de broers Naudet is het nauw verbonden met de samenhorigheid die die noodlottige avond ondanks de gruwel overal te zien was. Die conclusie leidt er ook toe dat de film meer te bieden heeft dan enkel een portie huiver. Door hun eigen ervaringen met de aanslagen in New York weten de regisseurs waarover ze het hebben. ‘Tijdens zo’n traumatische ervaring zie je het slechtste waartoe de mensheid in staat is, maar ook het mooiste’, klinkt het. ‘Je ziet mensen die elkaar helpen en blijk geven van moed.’

‘November 13: fluctuat nec mergitur’ speelt vanaf 1 juni op Netflix.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Partner content