Advertentie

Sciencefiction-epos 'Dune' haalt actualiteit in

©Chia Bella James

Al meer dan 50 jaar staat Frank Herberts vuistdikke ‘Dune’ te boek als een complexe en fascinerende sf-klassieker. De verfilming is een uitdaging voor elke regisseur. Denis Villeneuve brengt het spektakel met brio tot leven.

'Goeie sciencefiction is ofwel een kritiek op onze eigen realiteit of houdt haar een spiegel voor', zegt de Frans-Canadese regisseur Denis Villeneuve (‘Blade Runner 2049’). Hij was onlangs te gast op het filmfestival van Venetië om ‘Dune’ voor te stellen, zijn bewerking van de gelijknamige sf-klassieker van Frank Herbert. Die schreef het boek al in 1965, maar veel van de thema’s die hij erin aanraakt, klinken actueler dan ooit.

Centraal staat een planeet, Arrakis, die zo dor is dat ze de bijnaam Dune draagt. Toch is ze cruciaal voor het keizerrijk dat anno 10191 over de melkweg heerst. Je vindt er namelijk een grondstof die het mogelijk maakt interstellair te reizen. De rijkdom die de ontginning van dat goedje creëert, leidt niet verwonderlijk tot blinde hebzucht, uitbuiting en oorlog.

Trailer

De link met olie is snel gelegd. ‘Uiteindelijk gaat het over de gewelddadige impact van kolonialisme’, zegt Villeneuve. ‘Over de overmatige exploitatie van bodemschatten en de risico’s van extreem kapitalisme. En over de gevaarlijke combinatie van religie en politiek, wat in de huidige context ook heel relevant is.’

Ondergedompeld

Het oorspronkelijke boek trekt vele honderden pagina’s uit om alles tot in de details uit te werken en in te kleden. De grootste uitdaging waar Villeneuve voor stond - en meteen ook de hindernis waar regisseur David Lynch in de jaren 1980 over struikelde bij zijn adaptie - was dat grootse verhaal begrijpbaar samen te vatten. Deze ‘Dune’ krijgt dat met verrassend weinig uitlegscènes voor elkaar, ook al omdat de film een bijzonder authentieke ervaring is geworden.

De essentie

  • ‘Dune’ is de verfilming van Frank Herberts grensverleggende sciencefictionroman uit 1965.
  • De hoofdfiguur is de jonge erfgenaam van een adellijke familie die in opdracht van een intergalactische keizer een waardevolle zandplaneet moet exploiteren.
  • Regisseur Denis Villeneuve (‘Arrival’) brengt met overweldigende elegantie de wereld van Herberts boek tot leven.
  • Het spektakel staat voorop maar de film kaart ook enkele actuele thema’s aan.

Dat is meteen het grote verschil met pakweg ‘Star Wars’. George Lucas had ‘Dune’ zeker in gedachten toen hij zijn beroemde ‘space opera’ verzon, maar als je een beetje afstand neemt, besef je dat je daar naar veredelde poppenkast zit te kijken. ‘Dune’ dompelt je onder in een wereld die voelbaar veel weidser en rijker is dan wat je op het scherm ziet. Villeneuve geeft het buitenaardse universum een historisch en mythologisch gewicht, waardoor de film eerder doet denken aan een sf-variant op ‘The Lord of the Rings’, met in plaats van Peter Jacksons guitige humor een ernstige politieke lading.

Op veilig

Tegelijk speelt Villeneuve ook op veilig. Het valt op dat hij omzichtig omspringt met de Arabische invloeden in Herberts roman. Het woord ‘jihad’, dat in het boek meerdere keren valt, is in de film niet te horen. ‘De tijden zijn veranderd’, zegt Villeneuve. ‘Dat woord heeft in het Westen een heel andere bijklank dan in 1965. Ik vond dat het te veel de aandacht zou afleiden. ‘Dune’ moest een film voor een groot publiek worden, een verhaal dat iedereen kan smaken. Daarom heb ik er ‘heilige oorlog’ van gemaakt. Ik wil het met ‘Dune’ over religie hebben op een manier die niemand tegen de borst stuit. Ik ben er niet op uit te beledigen.’

Ik wil het met ‘Dune’ over religie hebben op een manier die niemand tegen de borst stuit. Ik ben er niet op uit te beledigen.
Dennis Villeneuve
Regisseur

Ook met zijn heldere spektakel dekt Villeneuve zichzelf zoveel mogelijk in. Deze ‘Dune’ waagt zich maar mondjesmaat aan de meer bizarre en geschifte kanten van Herberts roman. Misschien was dat ook te verwachten. Villeneuve wist maar al te goed dat hij dat verhaal alleen tot zijn recht kon laten komen als hij het over minstens twee films kon uitsmeren.

Op de begingeneriek titelt hij uitdagend ‘Dune: Part One’. Vooralsnog heeft Warner Bros geen groen licht gegeven voor een vervolg. De studio wacht liever de resultaten aan de kassa af voor ze nog eens tientallen miljoenen toevoegt aan de 140 miljoen euro die deze eerste ‘Dune’ heeft gekost. Villeneuve verwacht pas in december uitsluitsel, als de carrière van de film in de zalen en op Warners streamingzender HBO Max - ‘Dune’ komt op beide tegelijk uit - over zijn hoogtepunt is. Duimen dat het lukt.

‘Dune’ speelt vanaf deze week in de bioscoop.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud