'Vice': Het mysterie Dick Cheney

Christian Bale kruipt met griezelige perfectie in de huid van Dick Cheney en houdt de film met beide voeten op de grond. ©Photo News

George W. Bush was dan wel acht jaar lang president, maar achter de schermen trok iemand anders aan de touwtjes: vicepresident Dick Cheney. In de knetterende satire ‘Vice’ haalt regisseur Adam McKay de mysterieuze man uit de schaduw.

Regisseur/scenarist Adam McKay (‘The Big Short’, ‘Anchorman’) maakt zich weinig illusies: niemand zal er ooit in slagen het definitieve verhaal te vertellen over het leven en werk van Dick Cheney. Daarvoor hield de vicepresident van George W. Bush zijn kaarten veel te dicht tegen de borst. ‘We did our fucking best’, schrijft McKay al aan het begin van zijn prikkende komedie ‘Vice’.

‘Vice’ is het resultaat van veel jaren research en interviews. De kiem voor de film werd begin deze eeuw geplant, toen McKay aan het satirische programma ‘Saturday Night Live’ meewerkte. ‘We grapten toen al dat hij in werkelijkheid de touwtjes in handen had,’ vertelt hij. ‘Cheney en zijn handlangers hebben mijn land in de vernieling geholpen. Maar iedereen lijkt dat vergeten te zijn. Meer zelfs, een paar jaar geleden mocht Bush een dansje plegen op de talkshow van Ellen DeGeneres en zag je Cheney een vrolijk praatje maken met paparazzi. Dat vond ik bizar en zelfs een beetje walgelijk.’

De trailer van 'Vice'.

Figuren zoals Cheney zijn geen uitzondering in de politiek. McKay verwijst naar Charles Maurice de Talleyrand-Périgord, de Franse staatsman die in de vroege 19de eeuw een internationale reputatie opbouwde als uitgekookte en briljante politieke strateeg. ‘In machtskringen vind je altijd zulke personages,’ stelt hij. ‘Denk aan Henry Kissinger of James Baker. Maar Cheney is toch een speciaal geval. Zelfs Kissinger zei dat hij nooit iemand had ontmoet met zoveel bureaucratische intelligentie en tegelijk zoveel ambitie.’

McKay besefte goed genoeg dat hij enorm veel hooi op de vork nam. De uitdaging was niet alleen om Cheneys legendarische geslotenheid te omzeilen. Omdat de politicus zoveel invloed heeft gehad, bleef de reikwijdte van ‘Vice’ groeien. ‘De film gaat niet over een ambtstermijn van vier of acht jaar’, legt McKay uit. ‘Ik had me kunnen concentreren op één bepaalde periode uit Cheneys leven, maar ik wou iets anders doen. Ik wou tonen hoe hij in de loop der jaren veranderd is en wat de macht met hem gedaan heeft. ‘Vice’ bestrijkt verschillende decennia en de gevolgen zijn nog steeds voelbaar. Je kunt het portret van Dick Cheney niet schetsen zonder zijn echtgenote Lynne erbij te betrekken. Ze steunde hem door dik en dun. Zijn carrière gaat meteen ook over de evolutie van de Republikeinse Partij zoals we die vandaag kennen, wat dan weer uitmondt in een portret van Amerika als geheel.’

Cheney en zijn handlangers hebben mijn land in de vernieling geholpen. Maar iedereen lijkt dat vergeten te zijn.
Adam McKay
Regisseur

De opkomst van het neoliberalisme, de groeiende invloed van lobbyisten, het ontstaan van Fox News en andere opiniezenders, ‘Vice’ kaart het allemaal aan. Net als in ‘The Big Short’, zijn verhelderende satire over de financiële crisis van 2008, vindt McKay de ideale manier om de stevige materie over te brengen. Humor is daarbij het sleutelwoord. Hoofdacteur Christian Bale kruipt met griezelige perfectie in de huid van Cheney en houdt de film met beide voeten op de grond. Daarrond voert McKay een explosie van creatieve vondsten op, van visuele metaforen (een regeringsvorming als bordspel) en valse eindes tot Shakespeariaanse dialogen.

Door die immens entertainende stijl trapt ‘Vice’ ook niet in de val van de saaie biografieën. ‘Met een traditionele aanpak zou de kijker alles wat ik zeg te gemakkelijk naast zich neer kunnen leggen’, meent McKay. Acht Oscarnominaties sleepte de film in de wacht. Enkel die voor beste make-up & haarsnit werd zondagnacht verzilverd.

Uitvoerende macht

De mist rond Cheney zal allicht nooit optrekken. Maar dat vindt McKay niet erg. ‘Ik ben ervan uitgegaan dat Cheney een mysterie is. Overal waar hij een raadsel is, laten we hem een raadsel zijn. We hebben er alles aan gedaan om antwoorden te vinden, maar ik heb er geen probleem mee om bepaalde vragen open te laten.’

Christian Bale kruipt met griezelige perfectie in de huid van Dick Cheney en houdt de film met beide voeten op de grond. ©Photo News

Een van die vragen is waarom Cheney zo aangedrongen heeft op de Irakoorlog, ook al was het duidelijk dat Saddams massavernietigingswapens pure verbeelding waren. McKay heeft zijn eigen mening. ‘Volgens mij heeft het te maken met de ‘unitary executive’-theorie, die stelt dat de Amerikaanse president de hele uitvoerende macht beheerst. De oorlog diende om die macht uit te breiden en om de oliebronnen onder controle te krijgen.

Het is een feit dat Cheney tijdens een vergadering met de energiecommissie plattegronden van de oliebronnen in handen kreeg. Het staat ook vast dat Cheney lang voor de aanslagen van 11 september plannen had om Irak binnen te vallen. Maar ik vond het beter om die conclusie in de film niet te veel te benadrukken.’

‘Vice’ speelt vanaf deze week in de bioscoopzalen.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect