Als een detective op zoek naar de juiste foto's

Charles Sheeler, Abstract ©Sotheby's/RV

Toen de Amerikaanse beleggingsfondspionier Howard Stein zijn investeringsbedrijf aan Mellon Bank verkocht, gooide hij zich op de fotografie. Vandaag en morgen veilt Sotheby’s 175 foto’s uit zijn collectie. Er wordt een recordopbrengst verwacht.

Van daguerreotypie naar digitale selfie. Het is behalve 175 jaar fotografie (1839-2014) in een notendop ook een adequate samenvatting van de privé-collectie van Howard Stein (1926-2011). Uit zijn gigantische fotocollectie worden vandaag en morgen 175 foto’s geveild bij Sotheby’s New York. De opbrengst, die naar zijn non-profitstichting ‘The Joy of Giving’ gaat, wordt geschat op 13 tot 20 miljoen dollar (10-16 miljoen euro). Dat is volgens het veilinghuis het hoogste bedrag ooit voor een veiling van een private fotocollectie.

Edward Weston, Charis ©Sotheby's/RV

Nochtans zou Stein van dat bedrag waarschijnlijk niet achterovergevallen zijn. De beleggingsfondspionier verkocht zijn investeringsbedrijf Dreyfus Corp. - waarvan hij voorzitter en CEO was - in 1994 aan Mellon Bank voor 1,8 miljard dollar. Het was pas toen, de 60 voorbij, dat Stein fotografie begon te verzamelen. In twintig jaar tijd vergaarde hij duizenden foto’s. Van prints uit de beginjaren van de fotografie van pionier William Henry Fox Talbot tot surrealistische fotocollages, van kleinere meesters tot bekende fotografen als Irving Penn en Alfred Stieglitz (wiens foto van een besneeuwde boom in New York, geschat op 400.000 tot 600.000 dollar, het topstuk van de veiling is): Stein had een neus voor wat goed was.

Niet dat hij fotografie enkel als belegging zag. ‘Hij stond er niet bij stil of iets nu in waarde zou toenemen of niet’, zegt Lee Marks, een van Steins collectieadviseurs. ‘Maar hij wist dat als hij de beste stukken kocht en geduld had, hij iedereen een stap voor zou zijn.’

Dat was Stein bijvoorbeeld met de foto’s van Edward Weston, een meester in de 20ste-eeuwse zwart-witfotografie die het de jongste jaren erg goed doet op veilingen. De met Parkinson gediagnosticeerde Weston leerde zijn twee zonen Cole en Brett prints te maken exact zoals hij het wilde. Enkel Cole voldeed aan de strenge eisen en werd via een erfenisclausule aangewezen als enige die zijn vaders negatieven mocht printen na diens dood in 1958. Toen Cole stierf in 2003 werden de negatieven gedoneerd aan een museum in Tucson, op voorwaarde dat er geen afdrukken van gemaakt zouden worden. Die relatieve schaarste aan prints maken dat die nu veel waard zijn. In deze veiling zijn Westons foto’s bij de hoogst geschatte loten, onder meer een close-up van de handen van actrice Tina Modotti (350.000-500.0000 dollar) en het uitgepuurde, Man Ray-achtige naaktportret Charis (200.000-300.000 dollar).

Hij stond er niet bij stil of iets in waarde zou toenemen of niet.
Lee Marks
Adviseur Howard Stein

Behalve aan Steins goede neus zijn die hoge prijzen te danken aan de toenemende populariteit van fotografie op de (Amerikaanse) veilingmarkt. Vorig jaar deden de veilinghuizen Sotheby’s, Christie’s en Phillips het met een totaal van 50,7 miljoen dollar aan fotografie het maar liefst 36 procent beter dan in 2012, aldus het Londense onderzoeksbureau ArtTactic.

Toch blijkt vooral recentere fotografie populair, onder andere omdat men vaak meer zekerheid heeft over het aantal prints of serienummers. Foto’s van de hedendaagse kunstenares-fotografe Cindy Sherman worden afgehamerd op miljoenen dollars. Stein kocht het zwart-witte ‘Untitled Film Still #2’ (geschat op 100.000 tot 150.000 dollar), waarin Sherman zich als een filmster portretteert, in 1996.

Lot 29, André Kertész ©Sotheby's/RV

Datzelfde jaar kocht hij ook het stilleven met brillen, asbak en pijp die de purist André Kertész in het atelier van de Nederlandse kunstenaar Piet Mondriaan maakte. Steins smaak ging duidelijk verder dan alleen portretten. Ook Charles Sheelers foto van de hoogovens van de Ford-fabriek in Detroit uit 1927 (300.000 - 500.000 dollar), toen het grootste industriële complex ter wereld, gaat de abstracte toer op.

Van naakten tot stadsgezichten, surrealistische fotocollages en wolkenpartijen: Howard Stein was een foto-omnivoor. Het ene moment was hij geobsedeerd door bruggen, het volgende moment door bomen of wolken. ‘Dan ging hij als een detective op zoek naar foto’s met hetzelfde thema’, herinnert collectieadviseur Alice Rose George zich. Qua stijl of periode was Stein niet kieskeurig. ‘Hij kon zowat alles goed vinden. Maar of het nu van de 19de, 20ste of 21ste eeuw was, hij was altijd op zoek naar De Grote Fotografie.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect