De fotograaf die milieuactivist werd

©LMS Gallery

De Franse fotograaf Yann Arthus-Bertrand werd wereldberoemd met zijn geëngageerde luchtfoto’s van de planeet. Een expositie in Brussel toont zijn andere gezichten.

We waren er bijna voorbijgelopen. Links, in een hoekje naast de ingang hangen 18 luchtfoto’s van het Magadimeer in Kenia. De Franse fotograaf is ‘zwaar geobsedeerd’ door het zoutmeer, dat zo’n 100 kilometer van de hoofdstad Nairobi ligt, weggestopt in de ruige, ongerepte natuur. ‘Ik ben er al vaak geweest, de eerste keer in 1978’, zegt Yann Arthus-Bertrand aan het einde van onze rondleiding.

Ik ben een tevreden man. Het moet niet altijd over mijn luchtfotografie gaan.
Yann Arthus-bertrand
fotograaf

Het zijn de enige luchtfoto’s van de retrospectieve, merken we op. Hij knikt en grijnst. ‘Normaal ben ik heel autoritair. Ditmaal heb ik de galeristen de vrije hand gegeven. Ik ben een tevreden man. Het moet niet altijd over mijn luchtfotografie gaan.’

De luchtfoto’s waarover hij het heeft en die niet in Brussel hangen, stonden in zijn boek ‘De aarde vanuit de hemel’. Bijna 4 miljoen stuks verkocht hij ervan de afgelopen twintig jaar, ongezien voor een fotoboek. De luchtbeelden, die lezers gevoelig moesten maken voor de grote ecologische problemen van onze tijd, maakten hem rijk en beroemd.

Maar de Parijzenaar heeft ook nog andere gezichten. Dat van dierenfotograaf bijvoorbeeld. Zo begon het veertig jaar geleden. Arthus-Bertrand belandde in de tweede helft van de jaren 70 in Kenia voor een doctoraat over het gedrag van leeuwenfamilies. Om zijn project te financieren werd hij ballonvaarder. Vanuit de lucht begon hij dieren te fotograferen.

Het waren de hoogdagen van natuurmagazines. De bladen zagen dusdanig brood in zijn levensgetrouwe beelden van wilde leeuwen en olifanten dat de wetenschapper besloot fotograaf te worden. In Brussel hangen drie nooit vertoonde beelden van die eerste Keniareizen. Op het sterkste lijkt een hongerige leeuw op jacht naar andere dieren. Potentiële prooien zoeken dekking achter een gelige stofwolk.

©LMS Gallery

Ook Arthus-Bertrands periode als wedstrijdfotograaf van Parijs-Dakar komt aan bod. Hij was een persoonlijke vriend van Thierry Sabine, de wedstrijddirecteur die in 1986 om het leven kwam tijdens een helikoptercrash. Hij zat zelf ei zo na in die heli, maar besloot in extremis foto’s van de autorally te nemen. De foto van een vliegtuig bedolven onder het Senegalese woestijnzand moeten we niet lezen als een verwijzing naar het fatale ongeval, zegt hij desgevraagd. ‘Hoe triest het ook was, ik heb me over dat ongeval gezet.’

Mitterrand

Op een van de beelden uit een andere reeks, ‘Portrait des Français’, herkennen we dan weer François Mitterrand, zittend op een stoel onder de majesteitelijke lusters van het Elysée, tegen een achtergrond van lappen varkenshuid. Ook Jean-Paul Gaultier figureerde voor het project, dat de band tussen mens en dier onderzocht.

Recent werk hangt er niet. De reden daarvoor is dat de 72-jarige Fransman sinds het commercieel succes van zijn luchtfoto’s amper nog artistiek relevant fotowerk heeft geproduceerd. Hij is tegenwoordig documentairemaker, maakt klimaatfilms en bestiert zijn eigen ecologische stichting Goodplanet. De fotograaf is een ngo-werker geworden die de wereld een geweten tracht te schoppen. Hij zucht. ‘Hoe oud is die klimaatfilm van Al Gore intussen? (‘An Inconvenient Truth’ verscheen in 2006, red.) We blijven na al die jaren maar praten over het klimaat, terwijl geen enkele regering echt werk heeft gemaakt van een klimaatbeleid. Alles is op groei gericht.’

De retrospectieve ‘40 jaar fotografie van Yann Arthus-Bertrand’ loopt tot 22 december bij LMS gallery in Brussel.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect