De verbeelding door de lens

‘Memorial II’ van Filip Dujardin. Fotograaf van beroep, digitaal architect van roeping. ©Filip DUJARDIN

Foto’s zijn al lang niet meer een hyperrealistisch venster op de werkelijkheid. Ze laten net zoveel aan de verbeelding over als iedere andere kunstvorm, toont ‘Photo Friction’ in Mechelen.

Rode bakstenen metselen de open ruimte tussen de witte muur en de open witte deur dicht. In het echt, in de tentoonstellingszaal van het Cultuurcentrum van Mechelen. Een beetje verder hangt een foto van de dichtgemetselde deur aan de muur. Het model en de foto zijn samengebracht in één ruimte. Beide kunstwerken zijn van Filip Dujardin. Hij is fotograaf van beroep, digitaal architect van roeping.

Dujardin is een van de 15 Belgische fotografen die hun werk op ‘Photo Friction’ tentoonstellen. Koen Leemans, de directeur van het Mechelse Cultuurcentrum en curator van de expo, brengt in de tentoonstelling fotografen samen die in hun werk opereren op het grensvlak tussen realiteit en fictie. Ze geven aan hun foto’s een extra dimensie. Je krijgt iets te zien dat niet noodzakelijk echt is. In het geval van Filip Dujardin gaat het om digitale ingrepen in bestaande gebouwen. Op zijn foto’s bouwt hij nog wat muurtjes bij, met steeds de rode baksteen in de hoofdrol.

Vloekend minirokje

Ook de expo is niet traditioneel opgebouwd. Geen 15 mini-tentoonstellingen van de 15 kunstenaars, de fotografen hangen door elkaar. Het geeft de tentoonstelling een thematisch homogeen gevoel. Maar de verschillen tussen de fotografen zijn groot. Dat toont de rijkdom van de Belgische fotografie. Soms komt er niet eens een fototoestel aan te pas.

Iedere fotograaf toont dat hij zijn foto’s in de eerste plaats in zijn hoofd bedenkt. Pas daarna komt de camera.

Katrien De Blauwer noemt zich ‘a photographer without a camera’. Het maakt haar fotografie niet minder waarachtig. Ze maakt collages van oude magazineknipsels, meestal in zwart-wit, uit de jaren 50 en 60. Ze last de knipsels aan elkaar tot een nieuw geheel, zonder de naden onzichtbaar te maken. Het minirokje van het ene model spoort niet met het kapsel van de andere. Soms zijn de hoofden in het midden geknipt. Vaak valt het pas op als je een tweede keer wat langer kijkt. Alsof je hersenen eerst spontaan opvullen wat ontbreekt. Zo geconditioneerd is een mens als hij naar afbeeldingen kijkt.

Net zo intrigerend is het fotografisch oeuvre van Veronika Pot. Ze kleedt een hoek in de expo aan met foto’s uit drie reeksen die samen een trilogie vormen. Pot laat zich voor haar werk inspireren door de Franse 17de-eeuwse schilder Nicolas Poussin, die vaak het idyllische landschap portretteerde. Ze wisselt in haar foto’s de idylle af met dreiging. Eigenlijk weet je niet precies wat je ziet. Dat mag je bijna letterlijk nemen. Pot gebruikt een zelf ontworpen camera met een zeer kleine lensopening. Daardoor is er een lange blootstelling aan het licht. Het resultaat zijn vaak wazige, korrelige beelden. Ze lijken zeer oud, zoals de foto van een vrouwenrug, maar dat klopt niet. De laatste reeks van de trilogie ‘Okay You’re Safe Now’ dateert uit 2016.

Ontsluierde geheimen

Dat fotografie perfect spoort met andere kunstvormen, bewijst Ives Maes. Hij is beeldhouwer van opleiding en dat kan hij op zijn foto’s niet verloochenen. Zeker niet als je aandachtig kijkt en de wazige voorgrond zijn geheimen laat ontsluieren. In de foto’s zitten sculpturen verborgen. Maes gaat ook nog op een andere sculptuurachtige manier met zijn foto’s om. Hij gebruikt regelmatig gebogen kaders. Dat geeft aan de foto een driedimensionaal cachet. In een fotoboek heb je er niet veel aan, op een tentoonstelling wel.

Op een groepstentoonstelling heb je altijd voorkeuren, dat is onvermijdelijk. De sterkte van ‘Photo Friction’ schuilt in het consequent vasthouden aan het thema. Iedere fotograaf toont dat hij zijn foto’s in de eerste plaats in zijn hoofd bedenkt. Pas daarna komt de camera.

Photo Friction, tot 15 april, van donderdag tot zondag, 13-18 uur. Cataloog met extra foto’s en verhaal Peter Terrin uitgegeven door Borgerhoff&Lamberigts.

Gesponsorde inhoud

Partner content