Het bos dat het noorden verbindt

©Jeroen Toirkens - Courtesy Kahmann Gallery

Met schrijver Jelle Brandt Corstius reisde fotograaf Jeroen Toirkens naar de noordelijkste bossen van de wereld. In een boek dat ‘Borealis’ heet, reizen we mee. Zoekend of Tsjechov gelijk had. ‘Er is geen einde’, schreef hij.

De plaatsen heten Berdyshikha, Waswanipi, Glen Affric, Øvre Pasvik. Ze liggen duizenden kilometers uit elkaar, maar ze zijn verbonden. Door bomen die je op een indrukwekkend bovenaanzicht van de globe ziet als een immense vlek van groen. Soms noemt men ze de boreale bossen. Borealis dus. De Russen houden het op taiga.

Dat mag allemaal. Wat blijft, is dat ze tot vandaag 17,5 procent van de wereld bedekken. Tussen 2016 en 2019 maakten fotograaf Jeroen Toirkens en schrijver Jelle Brandt Corstius acht reizen naar acht plekken in dat enorme bos met, schrijft Brandt Corstius, ‘verrassend weinig boomsoorten’. Ze zien spar, den en berk, een beetje lariks en ‘af en toe een loofboom aan de zuidgrens.’ Maar belangrijker is deze vaststelling: ‘Juist in de boreale zone zijn de effecten van de opwarming van de aarde merkbaar.’ Dat komt omdat steeds meer ijs smelt, het water minder zonlicht weerkaatst, zodat de warmte van de zon blijft hangen en dus nog meer ijs smelt. Ja, er zou dus wel eens een einde kunnen zijn aan de taiga.

Is ‘Borealis’ daarom een boek over klimaatopwarming en een opgestoken vinger in de vorm van prachtige foto’s van bomen? Dat is het project oneer aandoen. Het boek dat zowel in tekst als in fotografie in schoonheid uitmunt, graaft diep in het bos. Maar ook diep in het bestaan van de mensen die er wonen en die ervan leven. Jelle Brandt Corstius schrijft zelf: ‘Ik ben door onze reizen bomen steeds meer gaan zien als individuen.’ Wie bomen hakt, wie bomen bestudeert, wie bomen verzorgt en wie enkel bomen als buren heeft, rekent bomen tot zijn vrienden. Al kan het zwaar zijn. Toch zegt de 76-jarige Noorse houthakker Svenn Randa: ‘Als ik mijn leven zittend op de bank voor de tv had doorgebracht, zou ik waarschijnlijk al dood geweest zijn.’

©Jeroen Toirkens - Courtesy Kahmann Gallery

Ook het boreale bos brandt. Ook het boreale bos wordt gekapt. Maar ook wordt aan de overleving van het boreale bos gewerkt en daar mogen we blij mee zijn. Het geeft zuurstof. Zo ver van ons bed zijn al die bomen die het noorden verbinden dus niet en ‘Borealis’ is als lezer en kijker in het spoor van mensen als bosbewoners Steven Blacksmith, Egil Kalliainen en Kentaro Takagi een prachtige reis naar een van de wereldlongen.

Jeroen Toirkens praat zondagavond over ‘Borealis’ in De Donkere Kamer in Cultuurcentrum Scharpoord in Knokke. Zijn verhaal is ook live te volgen op de Facebook-pagina van De Donkere Kamer of op de site van Scharpoord.

‘Borealis’ van Jeroen Toirkens en Jelle Brandt Corstius is uitgegeven bij Lannoo, telt 256 blz. en kost 55 euro.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud