Radiografie van een onbeminde stad

Simon Vansteenwinckel fotografeerde Wuhan alsof hij er zelf rondliep. Maar dat is een fotografische illusie. ©simon vansteenwinckel

De Brusselse fotograaf Simon Vansteenwinckel ging tijdens de lockdown niet rondstruinen in de lege straten van de hoofdstad, maar belandde via Google Maps in Wuhan. Met een poëtische radiografie van de stad is hij een van de buitenbeentjes op het PhotoBrussels Festival.

'Tijdens de lockdown zag ik op sociale media vooral veel foto’s passeren van collega’s die hun dagelijkse leven vastlegden', zegt de Brusselse fotograaf en graficus Simon Vansteenwinckel. Hij wilde ook in quarantaine blijven reizen. Omdat het niet op de vertrouwde manier kon, ging hij via Google Maps. 'In eerste instantie bezocht ik toeristische trekpleisters, maar al gauw belandde ik - uit nieuwsgierigheid - in Wuhan, waar de pandemie begonnen is. Iedereen praatte erover, maar niemand wist iets over de stad. Daar kon ik iets mee.'

Vansteenwinckel ging niet aan de slag met straatbeelden van Google Street View. Clean beeldmateriaal van de Google-bestelwagen interesseerde de fotograaf niet. In Wuhan had die trouwens niet rondgereden. 'Ik wilde echte foto’s maken, analoog, in zwart-wit en liefst met een grove korrel, zoals ik ook voor mijn andere reportages doe.'

Twee zaken gaven zijn lockdownidee uiteindelijk de nodige armslag. Enerzijds was er de ontdekking van de optie Photo Sphere op Google Maps. Op die manier kun je via je smartphone een panoramafoto van 360 graden maken en vervolgens online delen. In Wuhan was die toepassing erg in trek. Toen het oog van Vansteenwinckel ook nog eens viel op Washi F-filmrolletjes kreeg zijn project vleugels.

Mij interesseerde het om een beeld te schetsen van hoe het er was voor de pandemie. Ik was nieuwsgierig naar de miljoenenstad die werkelijk niemand in het Westen kende, maar wel erg levendig bleek.
Simon Vansteenwinckel
Fotograaf

'Ik vond ze bij een kleine Franse fabrikant. Die had een voorraad 35mm-filmpjes kunnen recupereren uit de medische sector. Oorspronkelijk waren ze niet bedoeld voor reguliere fotografie, maar om röntgenfoto’s te maken en longziekten te ontdekken. Maar ze zouden me toelaten een soort van radiografie van Wuhan te maken, zoals longartsen dat zouden doen van door Covid-19 aangetaste longen.'

©simon vansteenwinckel

Stootte Vansteenwinckel tijdens een virtuele wandeling door de stad op een interessante locatie, dan zocht hij een bijpassende foto, zoomde hij in en uit tot de kadrering hem beviel en fotografeerde hij het scherm van zijn smart-tv, waarop hij het beeld had uitvergroot.

Levendige stad

Alleen toont Vansteenwinckel geen zieke stad. Op zijn beelden lopen geen mensen rond met mondmaskers. 'In april 2020, toen ik voor het eerst virtueel ging wandelen in Wuhan, zag je wel al mondmaskers op de foto’s die mensen deelden, maar ik heb ze bewust vermeden. Mij interesseerde het om een beeld te schetsen van hoe het er was vóór de pandemie. Ik was nieuwsgierig naar de miljoenenstad die werkelijk niemand in het Westen kende, maar wel erg levendig bleek. Ooit werd ze de stad van de 100 meren genoemd. Water drukt nog altijd zijn stempel op haar aanblik. Via hun foto’s tonen de inwoners hoe ze hun vrije tijd doorbrengen aan de oever van de rivier die de stad doormidden splijt. Tegen het stereotype beeld in dat Chinezen altijd aan het werk zijn en amper lachen, stootte ik op bovenmatig veel beelden van een gastvrije stad waarin mensen zich amuseren.'

Diffuse werkelijkheid

De zwart-witte, radiografische look creëert afstand, maar evoceert tegelijk een zekere poëzie. De beelden zijn bewust diffuus en wat vervormd, omdat het echte leven dat ook is. 'Zie je een witte zon, dan is dat de flits van mijn apparaat. Zo grijp ik op mijn manier in op de beelden. Die ruimte wilde ik benutten, want ook op Google Maps zie je soms foto’s van gezichten of artefacten die verschoven zijn. Ik heb contrasten scherpgesteld, maar verder niets geretoucheerd. De foto’s zijn echt, maar daarom dus geen realistische weergave.'

Het is precies die afstand tot de werkelijkheid die intrigeert, zeker in de actuele, door complottheorieën en fakenieuws gedomineerde wereld. Hier laat hij vooral een meer persoonlijke blik toe op een stad, die ineens beladen werd met alle zonden van Israël. Het lijkt alsof die bijeen gefantaseerde werkelijkheid ons beeld over een intussen iets minder onbekende, maar nog altijd onbeminde stad alsnog wil bijstellen.

Quarantainefotografie

Simon Vansteenwinckel is een van de laureaten van de lockdownwedstrijd die Hangar vorig jaar in april uitschreef voor Europese fotografen. Uit 420 inzendingen koos het Brusselse kunstencentrum 27 projecten. Allemaal werden ze gerealiseerd van maart tot mei 2020. Samen vormen ze de thema-expo van de vijfde editie van het PhotoBrussels Festival, dat het actuele fotoaanbod van de Brusselse musea en galeries in de spotlight zet.

‘The World Within’ laat zien hoe de lockdown beleefd werd. De drie geselecteerde Belgische fotografen illustreren alvast de diversiteit. Terwijl Vansteenwinckel een virtuele trip door Wuhan maakte, dan richtte Nick Hannes het vizier op zijn gezinsleven, in het landelijke Ranst. Brusselaar Lucas Leffler wil net aan dat dagelijkse leven ontsnappen door de vertrouwde plek waar hij aan cohousing doet op een speelse manier in beeld te brengen.

De internationale reeksen focussen op het isolement en de veerkracht. Ze tonen de lege straten van Milaan en mensen achter ramen in Londen, maar ook hoe te ontsnappen aan de lockdown in de Parijse banlieue. Of ze gaan op reis in de verbeeldingswereld van de kunstenaars, want die moest niet in quarantaine.

De expo ‘The World Within’ is tot 27 maart te zien in Hangar Photo Art Center in Brussel. Het gelijknamige boek is uitgegeven bij Ed. Hangar.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud