'Kunst is veel sterker dan de politiek'

Jonathan Meese: 'Kunst zou de wereld moeten leiden.' ©katrijn Van Giel

De Duitse kunstenaar Jonathan Meese viert zijn 50ste verjaardag met een tentoonstelling bij Tim Van Laere Gallery. Zijn kunst zit vol religieuze en politieke symbolen, maar Meese is ervan overtuigd dat kunst de politiek overstijgt.

Voor het gesprek poseert Jonathan Meese (50) voor enkele foto’s op het dak van de nieuwe galerie van Tim Van Laere, in de Antwerpse wijk Nieuw Zuid. Er staan drie bronzen beelden van hem. De kunstenaar bracht een speelgoedpistooltje mee en neemt allerlei heldhaftige houdingen aan. Hij amuseert zich duidelijk te pletter.

BIO

Jonathan Meese werd op 23 januari 1970 geboren in Japan, waar zijn vader (afkomstig uit Wales) werkte als bankier. Als peuter reisde hij met zijn moeder terug naar Duitsland.

Pas op zijn 22ste verjaardag besloot hij penselen en doeken te kopen en werd hij kunstenaar. Hij woont en werkt in Berlijn. De prijzen van zijn werken variëren van 28.000 tot 240.000 euro.

Of hij ooit boos is, vragen we even later. Galeriehouder Tim Van Laere, die Meese al tien jaar vertegenwoordigt, antwoordt eerst. ‘Op mij of op zijn medewerkers is hij nooit boos, maar hij kan zich weleens opwinden als het over de politiek gaat.’ De kunstenaar vult aan: ‘Met mijn moeder heb ik af en toe ruzie, maar dat leggen we altijd snel bij, meestal met een wijntje.’

Zijn moeder, een kranige 90-jarige die er hoogstens 70 uitziet en vloeiend Engels spreekt, vergezelt hem tijdens de opbouw van de expo. Die bestaat grotendeels uit nieuwe werken. ‘Ze gaat overal mee naartoe. We reizen altijd samen. Van bij het begin steunde ze mijn kunst, omdat ze zag dat ik gelukkig was, dat ik deed waar ik van hield.’ Ze speelt ook een grote rol in zijn praktijk. ‘Regelmatig komt ze in mijn atelier orde scheppen, als dat nodig is’, zegt Meese. ‘En soms assisteert ze me.’

Dienaar

Hij wijst naar een gigantisch schilderij in drie delen. In het midden van het doek is een roodomrand silhouet te zien, met daarrond woorden als ‘LOVE’ en ‘ART’. ‘Toen ik op dit doek ging liggen, heeft mijn moeder deze lijnen rond mijn lichaam geschilderd. Ze zou het zelf nooit zeggen, maar ik vind haar ook een kunstenaar.’

Meese maakt schilderijen, sculpturen, performances en installaties. ‘Ik hou van alle media’, zegt hij. ‘Ik heb een idee en de kunst zal wel bepalen welke vorm het krijgt. De kunst zegt wat ik moet doen, ik ben een dienaar.’

Alles is toegelaten in de kunst. Wie dat tegenspreekt, is geen kunstenaar.
Jonathan Meese
kunstenaar

In zijn drukke, kleurrijke schilderijen komen vaak religieuze of politieke symbolen voor. Toch wil hij zijn kunst van alle politiek ontdoen. ‘Kunst is het tegenovergestelde van politiek. Als ik symbolen gebruik zoals een Christusfiguur, een helm of een tempelierskruis, dan bevrijd ik ze. Symbolen, wapens, boeken: ze zijn allemaal onschuldig. De mensen die ze misbruiken, zijn de schuldigen. In de kunst zijn ze vrij van betekenis. Daarom geloof ik niet in censuur. Alles is toegelaten in de kunst. Wie dat tegenspreekt, is geen kunstenaar.’

‘Ik heb een hekel aan politici, ze liegen alleen maar’, zet Meese zijn betoog geestdriftig voort. ‘Kunst zou de wereld moeten leiden. Kunst is veel sterker dan de politiek: kijk maar naar het verleden. Wat is overgebleven van de Egyptenaren, van de Oude Grieken? Hun kunst, hun liefde, hun evolutie.’

Ruimteschip naar de toekomst

©katrijn Van Giel

In het midden van de galerieruimte prijkt een gigantische speelse constructie van canvassen, poppen, knuffeldieren en allerlei andere objecten. ‘Dit is mijn koets naar de toekomst’, zegt Meese. ‘Het ziet er misschien kinderlijk uit, en dat is het ook. Daar boven op ligt een alien, beschermd door vier mannequins, cowgirls. Misschien kan deze alien op de koets – noem het gerust een ruimteschip – ons wel een blik op de toekomst bieden. Kunst moet op de toekomst gericht zijn. Een kunstenaar kijkt niet naar het verleden, hij is zijn tijd vooruit.’

Een andere installatie bestaat uit een pop die door twee kartonnen buizen kijkt. ‘Door die buizen kijkt ze naar de toekomst. Ze kan er ook mee schieten als ze zichzelf moet beschermen. Straks ga ik nog ‘No Ideology’ en ‘No Fear’ op de buizen schrijven.’ Met grote gebaren duidt hij aan waar de woorden zullen komen. Als Meese over zijn werk praat, is er geen houden aan. De passie en de fantasie nemen het over en onwillekeurig word je meegezogen in zijn enthousiaste universum.

Hoe het voelt om 50 te zijn, vraag ik hem. ‘Het is fantastisch. Eindelijk heb ik het gevoel dat ik mijn sociaal leven in eigen handen heb. Nu kan ik eindelijk aan mensen zeggen: ‘Nee, ik ga niet mee vanavond, ik ben al 50 hoor.’ Heerlijk!’

Is hij dan zo graag alleen? ‘Oh ja, ik ben het liefst alleen in mijn atelier. Ik heb veel vrienden, en de opening op mijn verjaardag wordt een groot feest. Maar het creëren moet ik alleen doen. Alleen in mijn eigen wereldje: dat heb ik van mijn moeder.’

Bij het begin van ons gesprek bleef Meeses moeder liever op de achtergrond, hoewel hij haar toch mee op de foto trok. Maar net als ik ons gesprek wil afronden, komt ze aankloppen. ‘Het spijt me dat ik jullie stoor, maar nu is het weer tijd om verder te werken, Jonathan.’

‘DR. 50/50FITTYMEESE (Pump Away Reality)’ loopt tot 12 maart bij Tim Van Laere Gallery, Antwerpen.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud