'Normale mensen' van Sally Rooney: Allemaal rare mensen

Haar felbejubelde debuut 'Gesprekken met vrienden' is pas een jaar oud en de 27-jarige Ierse schrijfster Sally Rooney overklast zichzelf al met een nieuwe roman. ©REUTERS

Liefde, schaamte, eenzaamheid en hartstocht. In haar roman ‘Normale mensen’ zit Sally Rooney dicht op de huid van twee verloren lopende millennials. En van iedereen die zich ooit in de liefde is kwijtgeraakt.

Het is een tour de force. Haar felbejubelde debuut ‘Gesprekken met vrienden’ is pas een jaar oud en de 27-jarige Ierse schrijfster Sally Rooney overklast zichzelf al met een nieuwe roman. ‘Normale mensen’ trok op triomftocht door de literaire bijlagen van de Britse kranten.

De opzet is van een glanzende eenvoud. Tegen de achtergrond van een klein stadje in Ierland worden twee jonge mensen schoorvoetend verliefd. Marianne behoort tot de upper class maar is op school een buitenbeentje. Connell leeft in relatieve armoede bij zijn alleenstaande moeder en is de populaire jongen van de klas. Toch voelt ook hij zich een buitenstaander die zich liever terugtrekt in de eenzaamheid van zijn gedachten.

Kalverliefde

Marianne en Connell zijn anders dan hun leeftijdsgenoten, hun scherpe intellect lijkt hen tot elkaar te veroordelen. De liefde komt aarzelend op gang, wordt om de haverklap verbroken maar altijd weer aangehaald, en mondt uit in een intiem bondgenootschap dat de kalverliefde ver overstijgt.

Het liefdesverhaal van Rooney verheft zich ver boven de waan van de dag.

Het lijkt een weinig origineel verhaaltje, maar voor Rooney is het de springplank om diep in de twijfels en tegenstrijdigheden van twee jonge mensen te duiken. Terwijl vrienden, liefjes en sekspartners komen en gaan, blijven Connell en Marianne om elkaar heen wentelen. Het romantische idee van de voorbestemde liefde, maar dan in een tijdperk dat wordt getekend door hyperindividualisme en knagende zelftwijfel.

Rooney wordt met veel herrie ‘de stem van de snapchatgeneratie’ genoemd, die schrijft met haar vinger aan de pols van dit tijdsgewricht. Maar dat doet haar tekort. Rooney schrijft inderdaad over haar generatie en daar horen Facebook, Skype en sexting bij. Maar haar liefdesverhaal verheft zich ver boven de waan van de dag.

Ze graaft dieper dan de zorgen en kwalen van een jonge generatie en peilt naar universele, tijdloze dynamieken. Een greep uit haar interesses: hoe het individu zich plooit naar de eisen van de groep, hoe je de ander onmogelijk tot in het diepst van zijn ziel kan doorgronden, en dat er voor een mens niets raadselachtiger is dan zijn eigen ik.

Langs elkaar heen

Rooney legt haar personages geen eloquente, uitgezuiverde dialogen in de mond, maar laat hen schuchter en onbeholpen langs elkaar heen praten. Veel blijft onuitgesproken, en net daarin worden de onzekerheden zichtbaar van mensen die ook voor zichzelf een raadsel blijven. Want hoe hard Marianne en Connell ook hun best doen om zichzelf te begrijpen, als het om hun gevoelsleven gaat, lijken ze toch vooral in het duister te tasten.

‘Normale mensen’ gaat over hoe het is om jong en verliefd te zijn, over hoe kwetsbaar we zijn als we hartstochtelijk naar iets verlangen, en over hoe het is om alleen en vertwijfeld je leven een richting uit te sturen maar ergens totaal anders uit te komen. Bovenal toont ‘Normale mensen’ dat er niet zoiets bestaat als een normaal mens en dat we allemaal de speelbal zijn van de ondoorgrondelijkste neigingen. Wat we met elkaar delen, is dat we allemaal rare mensen zijn.

‘Normale mensen’ is uitgegeven bij Ambo | Anthos, telt 272 pagina’s en kost 20,99 euro.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect