Een pelgrimstocht op zoek naar de toekomst

Om met zichzelf in het reine te komen maakt het hoofdpersonage een soort pelgrimstocht naar Japan. ©EPA

Een gescheiden architect trekt naar Japan om met zichzelf in het reine te komen. ‘Het wolkenpaviljoen’ van Jannie Regnerus is een intimistische en adembenemende roman over menselijke veerkracht.

‘Hoe leg je uit aan de ander dat de liefde onderweg is verdampt?’, schrijft de Nederlandse schrijfster en beeldend kunstenaar Jannie Regnerus (1971) in ‘Het wolkenpaviljoen’, een ingetogen roman over een man die worstelt na zijn scheiding. Die man is Luut, een 40-jarige architect die ontgoocheld zijn weg in zijn nieuwe leven zoekt. 

Luut moet afrekenen met zijn falen, als echtgenoot en als vader. Dochter Tessel pendelt tussen haar vader en moeder die aan weerszijden van een stadsgracht wonen. ‘Tessel is tot nomade gemaakt’, bedenkt Luut. Later noteert Regnerus haast nonchalant: ‘Luut mag dan huizen voor andere gezinnen ontwerpen, het thuis van zijn eigen kind is doormidden gezaagd.’ 

‘Het wolkenpaviljoen’ is een karakteristieke Regnerus, waarin ze in een aaneenschakeling van korte scènes of tableaus, die meestal niet langer zijn dan twee pagina’s, haar verhaal boetseert. Net als in haar gevoelige roman ‘Het lam’ - over een moeder met een kleuter die kanker heeft - excelleert Regnerus in een broos en afgewogen proza dat nergens kil aanvoelt maar net aanschurkt tegen poëzie.

Spirituele schoonmaak

Om met zichzelf in het reine te komen maakt Luut een soort pelgrimstocht naar Japan, waar hij 20 jaar eerder bezield werd door de traditionele architectuur. ‘Voor hij verder kan, moet hij terug naar de tempels en tuinen die hem als jonge architect inspireerden, niet om daar zijn verleden opnieuw te beleven maar om er zijn toekomst terug te vinden.’

©rv

Luut bezoekt de Ise Jingu-tempel, de heiligste van Japan. De eeuwenoude tempel wordt om de 20 jaar afgebroken en met nieuwe materialen heropgebouwd. ‘Een nuchter mens kon het opvatten als geldverspilling of een al te rigoureuze renovatie, maar in Japan gold dit ritueel als een spirituele schoonmaak.’ Bovendien is het een uitstekende manier om de traditionele bouwtechnieken in ere te houden.

Op zijn reis wil Luut herbronnen, want hij heeft als architect het heilige vuur geleidelijk zien doven. Naar eigen zeggen ontwerpt hij alleen maar kille prefabwoningen die als bouwpakketten worden afgeleverd op werven. ‘Aan sommige van zijn bouwwerken wordt op de tekentafel al een houdbaarheidsdatum opgelegd, ze vormen de tijdelijke opvulling van een kuil, een pleister van steen op een wond in de stad.’

Mongoolse nomaden

Regnerus putte voor ‘Het wolkenpaviljoen’ uit haar eigen lange verblijf in Japan, waarover ze in 2006 ‘Het geluid van vallende sneeuw’ schreef. Dat werd een jaar later bekroond met de Bob den Uyl-prijs als beste reisboek. Ook haar jaren in Mongolië - vastgelegd in ‘De volle maan als beste vriend’ - sijpelen door in interessante passages over Mongoolse nomaden en hun kijk op architectuur en ruimte.

Tussen de hoofdstukken over de zoektocht van Luut door weeft Regnerus boeiende beschouwingen over architectuur en kunst.

‘Het wolkenpaviljoen’ is daardoor meer dan het verhaal van een man die probeert recht te krabbelen. Tussen de hoofdstukken over de zoektocht van Luut door weeft Regnerus boeiende beschouwingen over architectuur en kunst. Zo is er een prachtig hoofdstuk - haast een essay in miniformaat - over het werk van de schilder Jan Mankes (1889-1920).

In Japan bezoekt Luut een Noh-voorstelling, traditioneel theater waarin ‘de tijd stolt’ en acteurs traag over het toneel bewegen. Na de voorstelling blijft het publiek lang zitten. Wanneer Luut buiten staat, beseft hij waarom. ‘Alles om hem heen doet hem tollen, de snelheid van het verkeer en de mensen op straat.’

Hetzelfde effect heeft ‘Het wolkenpaviljoen’: de verstilling op zo’n 100 pagina’s is zo krachtig dat die de lezer naar adem doet happen. 

'Het wolkenpaviljoen' van Jannie Regnerus is verschenen bij Van Oorschot, 104 pagina's, 20 euro.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud