‘Het leven verbetert zichzelf'

©rv

Zelf beschouwde de Britse schrijfster Penelope Fitzgerald ‘Het begin van de lente’ als haar beste roman. Over hoe een man probeert te leven met het onverklaarbare vertrek van zijn vrouw.

Moskou, maart 1913. De Britse drukker Frank Reid, geboren en getogen in Rusland, krijgt te horen dat zijn vrouw Nellie hem heeft verlaten en met de drie kinderen is teruggekeerd naar Engeland. In een brief - ‘het waren slechts een paar regels’ - geeft ze hem geen verklaring voor haar plotse vertrek. Wat later krijgt hij bericht dat Nellie de kinderen heeft achtergelaten in het station. ‘Ze moest ons wel terugsturen’, zegt Franks oudste dochter, de 12-jarige Dolly. ‘Ze had niets aan ons.’

Terwijl Moskou zich opmaakt voor het begin van de lente, probeert Frank zijn huishouden overeind te houden. Via zijn vennoot Selwyn Crane, een ascetische would-bedichter, neemt hij Lisa Ivanovna aan om voor de kinderen te zorgen. Lisa is een mysterie voor Frank. ‘Haar kalmte had een eigenaardig effect, alsof ze ondanks haar beleefdheid naar iets anders luisterde dat een beetje buiten zijn bereik lag.’ Frank wordt verliefd op het kindermeisje, maar zij verlaat hem even plots en onverklaarbaar als zijn vrouw Nellie.

Nobele onbekende

Met koppige en bewonderenswaardige volharding brengt de kleine uitgeverij Karmijn mondjesmaat het oeuvre van Penelope Fitzgerald (1916-2000) in Nederlandse vertaling uit. Ze vult daarmee een literaire leemte, want hoewel Fitzgerald in de Angelsaksische wereld te boek staat als een van de grootste schrijvers van de vorige eeuw, was ze in de Lage Landen tot voor kort een nobele onbekende. Ten onrechte, want romans als ‘De blauwe bloem’ en ‘De Engelenpoort’ behoren tot de canon van de Britse literatuur.

Fitzgerald groeide op in een literair milieu. Haar vader Edmund Knox was uitgever van het satirische blad Punch en haar moeder Christina Hicks was een van de eerste vrouwelijke studenten in Oxford. Als romanschrijver was Fitzgerald een laatbloeier. Ze debuteerde pas in 1977, op haar zestigste, met het komische verhaal ‘The Golden Child’, dat ze schreef voor haar terminaal zieke echtgenoot. Daarna volgden acht romans, waarvan vier op de shortlist van de prestigieuze Booker Prize belandden.

Bedrieglijk eenvoudig

Penelope Fitzgerald excelleert in bedrieglijk eenvoudige verhalen waarin veel onuitgesproken blijft.

‘Het begin van de lente’ is een vintage Fitzgerald, die excelleerde in bedrieglijk eenvoudige verhalen waarin veel onuitgesproken blijft. In een essay verwees haar collega-schrijver en bewonderaar Julian Barnes naar een typerende uitspraak van haar: ‘Ik heb altijd het gevoel dat de lezer zwaar beledigd is als hem te veel wordt uitgelegd.’

Franks wanhoop over het vertrek van Nellie komt bijvoorbeeld subtiel naar boven tijdens een gesprek met een paardenmenner. ‘We zijn niet voorbestemd om alleen te leven’, merkt hij op. Waarop de menner repliceert: ‘Het leven verbetert zichzelf.’ Welaan dan.

©rv

Penelope Fitzgerald - Het begin van de lente - vertaald door Johannes Jonkers, 2018, Karmijn, 216 blz., 18,95 euro

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Partner content