‘Ik ben ook te lang in de avonturen van anderen meegegaan’

©Wouter Van Vooren

Peter Terrin verrast dit keer met een onheilspellende roman over een liefdesrelatie tussen twee mensen die willen ontsnappen aan de verwachtingen van de buitenwereld.

Elk nieuw boek van de rustige West-Vlaming en voormalige AKO Literatuurprijswinnaar Peter Terrin (52) is een belevenis. Zijn negende roman doet in niets denken aan het bekroonde ‘Post mortem’, over het herseninfarct van zijn dochter. Evenmin aan ‘Monte Carlo’, het verhaal van een automonteur in de formule 1 die op een mooie dag in de golden sixties het leven van een filmster redt. Of aan ‘Patricia’, waarin een carrièrevrouw haar zoontje van vijf alleen achterlaat in bad en voor zichzelf kiest.

Hoewel, als er dan toch een gelijkenis is: net als Patricia zijn de twee hoofdpersonages uit ‘Al het blauw’ op de vlucht voor iets. Simon is 19 en hij weet niet wat hij met zijn leven aan moet. Hij stopt met studeren en begint een affaire met de 41-jarige barvrouw van een zwembadcafé. Carla zit in een slecht huwelijk en hunkert naar het hemelsblauwe water van de kusten van haar vaderland Italië. Simon is haar redder. Terrin doet het relaas van hun liefde, en beschrijft hoe ze bruusk het roer van hun leven omgooien.

We ontmoeten Terrin in de cafetaria van een zwembad. De tijd lijkt er te hebben stilgestaan: kauwgomballenkasten aan de deur, bekers van de waterpoloclub op de overkapping van de toog. Het water achter de glazen wand is minder betoverend dan het zwembadwater in het boek. Toch kunnen we ons zo voorstellen hoe Carla en Simon in een vreemde setting als deze verliefd werden.

Het boek laat in het midden wanneer dat was. De cassettebandjes, de witte sportsokken, de zippo’s, de festivalaffiches en de sigaarrokende voetbalbondscoach lijken in de richting van de jaren tachtig te wijzen. 1988? Terrin lacht. ‘Klopt. Ik had toen ongeveer de leeftijd van Simon. Zoals iedereen kwam ik weleens in zo’n cafetaria. Het is een plek zonder pretentie, een onpersoonlijke ruimte waar je je kan terugtrekken als je het even niet meer weet. Er heerst ‘een onverschilligheid die hem omarmt als een bondgenoot’, zoals ik schrijf in het boek. Simon komt er graag omdat niemand er iets van hem verwacht. Hij zit vast in het heden en kan daar, bij Carla in het blauwe licht van het nachtelijk zwembad, ontsnappen aan zijn toekomst.’

Existentiële twijfel

Er zit een existentiële twijfel in het boek. Carla krijgt haar verleden niet verwerkt en loopt voor haar toekomst weg. De twijfelaar Simon heeft er een hekel aan dat zijn omgeving zijn toekomst voor hem invult.

‘Die existentiële twijfel zat ook in mij, nog altijd trouwens’, zegt Terrin. ‘Ik wist ook niet wie ik was en waar het met mij naartoe moest. Veel jongens in het college wisten dat wel, heel snel. Ze zeiden: ‘Ik word architect.’ En zo gebeurde het ook. Ik ben te lang in de avonturen van anderen meegegaan. Ik deed wat anderen dachten dat ik zou kunnen. En ik deed dat meestal goed. Maar ik ben nooit ongelukkiger geweest dan toen ik succes had in zo’n job. Het was mijn leven niet.’

Terrin heeft het over de periode voor hij schrijver werd, toen hij als marmerverkoper werkte. Tot hij in september 1991 in een hotelkamer in Londen ‘De donkere kamer van Damokles’ van Willem Frederik Hermans dichtsloeg en het licht zag. Zijn leven, dat was schrijver zijn. Ook Simon oogst op een bepaald moment succes als verkoper. Maar hij voelt er niets bij. Zijn toekomst ligt bij de sensuele barvrouw. Alleen aan haar wil hij zich verliezen. Als ze samen zijn vallen alle verwachtingen weg.

Ik wil mijn werk niet voor de voeten lopen. En dus laat ik mijn eigen ego niet opspelen.
Peter Terrin
Schrijver

Voor Carla is hun affaire een vluchtroute uit een gewelddadig huwelijk, na een jeugd vol tegenslagen. Ogenschijnlijk heeft ze het goed gedaan in het leven. ‘Ze heeft tegenover haar man, die haar slaat, een vreemde loyauteit, omdat hij haar redde uit de miserie. Ik heb geprobeerd ook zijn versie van hun verhaal te tonen, te begrijpen hoe zo’n gevaarlijke situatie kan ontstaan en standhouden. Tot er natuurlijk een grote verliefdheid komt.’

Gaat het boek ook niet over hoe we meer op elkaar lijken dan we willen geloven? Terrin knikt. ‘In wezen kan je geen grotere verschillen zien: een wijze jongeman met een grote toekomst en een oudere vrouw met een slecht verleden en weinig toekomstmogelijkheden. En toch, als ze samen zijn, in de gloed van het zwembad en ver weg van de buitenwereld, lijken ze elkaar perfect te begrijpen.’

Naakt en kwetsbaar

Terrin werkte ongeveer twee jaar aan ‘Al het blauw’. Ging de deur van zijn werkkamer dicht, dan zat hij meteen met zijn hoofd in de jaren tachtig. ‘Daar hoef ik zelden een grote inspanning voor te doen. Het is veel moeilijker uit die wereld te stappen als een boek klaar is. Het is altijd weer afscheid nemen. Je hebt twee jaar met die mensen samengeleefd. Ik loop nog altijd rond met personages van vorige boeken. Dan hoor ik een liedje in de auto en zie ik die mensen opnieuw voor me. Hoe zou het gaan? Wat zouden ze nu doen?’

De roman was klaar bij het begin van de eerste lockdown. Omdat hij doorgaans zo’n drie maanden nodig heeft om een afgewerkt boek uit zijn systeem te krijgen en hij in die periode weinig doet, voelde zijn leven in de eerste coronamaanden niet als een gevangenhuis. Schrijvers leven van alle kunstenaars sowieso het meest in lockdown. ‘We zijn de minst getroffen artiestengroep. Nu, het lezingencircuit is stilgevallen. Onderschat dat niet. Voor bepaalde schrijvers is dat een serieuze hap uit hun inkomen, voor mij iets minder. Het is jammer, maar het komt wel terug.’

Vorig najaar, net voor de tweede lockdown, begon hij opnieuw te schrijven. ‘Normaal begin ik pas aan een volgend boek als het vorige al leeft bij de lezer. Nu heb ik intussen een monoloog voor Elise Bundervoet geschreven en zit ik al een flink eind in een nieuw boek. In gedachten ben ik op andere plaatsen. Dat is prettig. Het voelt minder naakt en kwetsbaar om over een boek te moeten praten dat in het verleden ligt als je al met nieuwe personages samenleeft.’

Hoe kijkt hij als observator van de mens en zijn habitat naar deze verwarrende tijden? Terwijl hij antwoordt, zie je hem twijfelen. ‘Met een zekere afstand, maar gefascineerd. Het is toch hoogst merkwaardig hoe makkelijk we aanvaarden dat aan onze vrijheden wordt gemorreld?’

Terrin was nooit een schrijver die het publieke debat opzoekt. Hij voelt zich het comfortabelst in de luwte. ‘Ik heb niet zo vaak last van een mening. Als ik er al eentje krijg, voel ik geen behoefte die te delen met de wereld en me te moeten verantwoorden, en al helemaal niet om anderen te overtuigen. Ik ben inderdaad eerder een observator, daarom ben ik wellicht ook fotograaf.’

Aan de persoon Peter Terrin heeft de wereld geen boodschap, vindt hij. ‘Ik wil mijn werk niet voor de voeten lopen. Ik probeer telkens weer een boek te schrijven dat ik nog nooit heb geschreven, iets te proberen waarin ik misschien kan falen en dat me dwingt het beste in mezelf naar boven te halen. Mijn ego laten opspelen zou afleiden van die doelstelling. Dan loop ik het risico in een vakje te worden gestopt. Dat creëert een verwachtingspatroon of een zekere vooringenomenheid bij de lezer, en daar kan ik net als Simon heel zenuwachtig van worden.’

Hij houdt zich dus ver weg van sociale media. ‘Op Facebook ben ik het type voyeur. In de loop der jaren heb ik mensen steeds extremer zien worden in wat ze delen. Ze worden bijna de gevangene van hun publieke imago, van hun bubbel. Op dat vlak waren de jaren tachtig een stuk eenvoudiger. (lacht) Maar nu klink ik vast als een oude man.’

‘Al het blauw’ is verschenen bij De Bezige Bij, telt 287 pagina’s en kost 21,99 euro.

Peter Terrin (52) is schrijver en fotograaf. Zijn boek ‘Post mortem’ werd in 2012 bekroond met de AKO Literatuurprijs. ‘De bewaker’ won de Europese Literatuurprijs. ‘Monte Carlo’ werd genomineerd voor de Libris Literatuurprijs, ‘Yucca’ voor de ECI Literatuurprijs. Voor zijn fotografie: zie Instagram. ‘Al het blauw’ is zijn negende roman. Terrin groeide op in Wingene en woont in Herzele.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud