in memoriam

Michel Tournier (1924-2016)

De auteur van de roman ‘De Elzenkoning’, waarmee hij in 1970 de Goncourt-prijs won, stond meermaals op de shortlist voor de Nobelprijs Literatuur.

Met zijn negen romans en enkele bundels novellen werd Tournier algemeen beschouwd als een van de grootste Franse schrijvers uit de tweede helft van de 20ste eeuw. Getuige volgende reactie van Bernard Pivot, voorzitter van de Académie Goncourt, op Twitter:

Ook de Franse minister van Cultuur, Fleur Pellerin, toonde zich geroerd door de dood van Tournier.

Tournier overleed maandag op 91-jarige leeftijd in het dorpje Choisel in buurt van Parijs, waar hij al ruim een halve eeuw in de oude pastorie woonde.

Tournier komt uit een gezin van germanisten en was dus sterk beïnvloed door de Duitse cultuur. Als jong kind had hij een zwakke gezondheid, waardoor zijn ouders verhuisden van de grootstad Parijs naar het dorpje Saint-German-en-Laye. Zijn ervaringen daar en in de privéscholen in de buurt komen terug in verschillende van zijn latere boeken.

Tournier studeert filosofie aan de Sorbonne en in het Duitse Tübingen, maar slaagt niet voor het leerkrachtexamen. Teleurgesteld gaat hij aan de slag als vertaler en radiomaker.

Pas op zijn 42ste begint hij te schrijven. Hij debuteert in 1967 met ‘Vendredi ou les Limbes du Pacifique’ (vertaald als ‘Vrijdag of het andere eiland’), over de avonturen van Robinson Crusoe en zijn knecht Vrijdag, maar dan vanuit het omgekeerde perspectief. Het boek wordt goed onthaald, ook door de literaire wereld, en levert hem de grote romanprijs van de Académie française op.

Tourniers reputatie wordt bevestigd met ‘Le Roi des Aulnes’ (‘De Elzenkoning’), waarvoor hij in 1970 de prestigieuze Prix Goncourt ontvangt. Per grote uitzondering gebeurt dat met eenparigheid van stemmen. De complexe roman ontleent zijn titel aan ‘Erlkönig’, het beroemde gedicht van Goethe, en vertelt het levensverhaal van een opmerkelijk figuur tijdens de Nazi-periode.

Ook in zijn volgende werken herinterpreteert Tournier bekende mythen. In ‘Les Météores’ uit 1975 is dat bijvoorbeeld het verhaal van Castor en Pollux, in ‘Gaspard, Melchior & Balthazar’ (1980) het Bijbelse verhaal van de drie koningen en in ‘Gilles et Jeanne’ de verhalen van Blauwbaard en Gilles de Rais.

De meeste werken van Tournier zijn ook naar het Nederlands vertaald, uitgegeven bij Meulenhoff.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect