Philip Kerr schittert postuum in laatste thriller

Metropolis van Otto Dix ©akg-images

De Schotse thrillerschrijver Philip Kerr overleed vorig jaar aan kanker. Met ‘Metropolis’ liet hij postuum nog één boek over zijn Duitse detective Bernie Gunther na. Het is een van de beste uit de reeks.

De titel van de roman verwijst naar de gelijknamige triptiek van de Duitse schilder Otto Dix (1891-1969). Het schilderij uit 1928 stelt drie scènes uit het decadente Berlijnse nachtleven tijdens de Weimarrepubliek voor. Kreupele oorlogsveteranen en prostituees zijn de tragische hoofdrolspelers. Kerr vertaalt het schilderij ingenieus naar een kunstig gecomponeerde thriller.

‘Metropolis’ is het 14de en laatste boek met de detective Bernie Gunther in de hoofdrol. In de chronologie van de reeks vormt ‘Metropolis’ het beginpunt. Het verhaal speelt zich af in 1928, in een verarmd en bandeloos Berlijn.

De nog relatief jonge Gunther wordt gepromoveerd van de zedenbrigade naar de moordafdeling. Daar mag hij meteen zijn tanden zetten in een zwaar dossier. Berlijn wordt opgeschrikt door een reeks moorden op hoeren. Als toetje scalpeert de moordenaar zijn slachtoffers, wat hem in de kranten de bijnaam Winnetou oplevert.

Verband

Na een tijdje moet Gunther zijn aandacht verleggen naar een andere reeks moorden. Iemand heeft het gemunt op de kreupele Duitse oorlogsveteranen die bedelend in de straten proberen te overleven. De Berlijnse moordafdeling zit met de handen in het haar. Misschien is er wel een verband tussen beide moordreeksen, bedenkt Gunther. Of dat zo is, moet u zelf ontdekken.

‘Metropolis’ is vintage Kerr. In al zijn boeken combineert de Schot een primair misdaadverhaal met humor en filosofie. Ontbreken ook nooit: mooie vrouwen die hem uiteindelijk altijd net ontglippen. Het is knap hoe hij in zijn laatste boek het karakter van Gunther mooi neerzet. Je begrijpt nu pas waar het cynisme en het nihilisme uit de andere boeken vandaan komen: ze wortelen in Gunthers traumatische ervaringen aan het front tijdens de Eerste Wereldoorlog.

In ‘Metropolis’ kijkt Gunther daardoor ook al met veel argwaan en sarcasme naar het leven. Maar het is genuanceerder, priller. Alsof er nog wat hoop is, ondanks de virulente dreiging van het nazisme.

Extra pigment

Kerr schreef zijn eerste Bernie Gunther-verhaal in 1989. Na ‘March Violets’ volgden snel nog twee boeken, samen gebundeld in de ‘Berlin Trilogy’. Daarna concentreerde Kerr zich op kinderboeken en afzonderlijke thrillers - lees vooral ‘A Philosophical Investigation’. Pas in 2006 blies hij Bernie Gunther nieuw leven in, met ‘The One from the Other’. Sindsdien volgde bijna elk jaar een nieuwe thriller. De verhalen spelen zich kriskras in de tijd af. De ene keer in volle Tweede Wereldoorlog, dan weer probeert hij in de Koude Oorlog een nieuw leven op te bouwen.

De ontmoetingen met mensen die echt hebben geleefd, doorgaans niet zo’n fraaie, geven extra pigment aan de boeken. In ‘The Lady of Zagreb’ (2015) mag Gunther op de koffie bij Goebbels. Ze delen zelfs dezelfde minnares. Voor het nazikopstuk Reinhard Heydrich mag hij af en toe klusjes opknappen. Is hij dan een nazi of niet? Gunther ontkent het steevast. Maar hij worstelt wel met zijn hand- en spandiensten. Uiteindelijk verkiest hij zijn leven boven principes.

In ‘Metropolis’ ontmoet de detective vooral kunstenaars. Hij praat met schilder George Grosz. De regisseur Fritz Lang is even een verdachte. De componist Kurt Weill repeteert zijn ‘Dreigroschenoper’. En dan is er natuurlijk de ontmoeting met Otto Dix, wanneer Gunther undercover gaat als kreupele bedelaar. Dix wil hem tekenen. Gunther vindt het maar niets. ‘Ik deed mijn ogen dicht en zei tegen mezelf dat als alle kunstenaars zo waren als die Otto, als het tekenen van een sukkel in een kreupelkar werkelijk iets was wat hem diep in zijn ziel bezighield, dat het dan met Duitsland veel erger gesteld was dan ik me ooit had kunnen indenken.’

©rv

‘Metropolis’ is uitgegeven bij Boekerij, telt 352 pagina’s en kost 21,99 euro.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect