Advertentie
Advertentie

Recensie | 'Een ander leven', teder portret van Bart Moeyaert als jongeman

©ID/ Stefaan Temmerman

In ‘Een ander leven’ gaat Bart Moeyaert openhartig op zoek naar de jongen die hij was en de man die hij is geworden. Dat levert een intimistisch herinneringenboek op.

De jubileumjaren rijgen zich aan elkaar voor Bart Moeyaert. In 2023 mocht hij de champagne ontkurken om zijn 40-jarige schrijverschap te vieren. Dit jaar blaast hij zestig kaarsjes uit. Daarmee lijkt de tijd aangebroken om al eens terug te blikken op een leven dat in het teken heeft gestaan van de literatuur en de liefde.

Voor de mooie reeks Privé-domein schreef Moeyaert ‘Een ander leven’, waarin hij zijn zegeningen telt en zijn kwetsuren in kaart brengt. De rode draad door het boek is een reisje naar Parijs in de winter van 1996. Om de zeventigste verjaardag van zijn moeder te vieren trakteert de jonge Moeyaert haar op een citytrip. ‘Het cadeau dat ik haar geef, is niet iets wat ze op de kast kan zetten om er af en toe naar te kijken. Ik geef haar iets wat ze na het uitpakken helemaal voor zichzelf mag houden.’

Advertentie

Het verlangen om te achterhalen waar je nooit naar hebt gevraagd en te laten zien wat je nooit hebt getoond, vormt de motor van het boek.

Het is een zeldzame buitenkans voor moeder en zoon om enkele dagen in elkaars gezelschap te vertoeven, zonder een vader en zes oudere broers in de buurt. Flanerend over de boulevards met zijn moeder die ‘als een meisje van zeventig wakker om zich heen staat te kijken’ beseft Moeyaert dat er veel dingen zijn die hij haar nooit heeft verteld. Waarom hij de stad op zijn duimpje kent, bijvoorbeeld. Er hebben zich enkele belangrijke episoden uit zijn liefdesleven afgespeeld, maar van dat amoureuze verleden weet zijn moeder zo goed als niets.

In de jaren tachtig was uit de kast komen ‘een daad, een sprong, en vooral: een gevaar.’ Met een vader die homoseksualiteit als een ziekte bestempelde, was het voor Moeyaert een uitgesloten zaak dat hij tegenover zijn ouders open kaart kon spelen over zijn geaardheid. In ’Een ander leven’ schrijft hij zonder reserves het hoogstpersoonlijke relaas van een jonge kerel die voelt hoe hij van het ouderlijke nest vervreemd raakt, steeds harder de noodzaak voelt uit te vliegen en zich met vallen en opstaan verzoent met zijn geaardheid.

Rijk geschakeerd

In de straten en restaurants van Parijs is het een confronterende gedachte dat de vrouw die heeft gezien wat voor kind hij op zijn vijfde, zevende en elfde was, veel minder op de hoogte is van de volwassen man die haar zoon is geworden. En in dezelfde beweging groeit het besef dat zij ook voor hem vaak een gesloten boek blijft en weinig blootgeeft over haar jeugd, de relatie met zijn vader, het leven dat ze voor zichzelf had gewild en dat er niet is gekomen.

Nu, drie jaar na de dood van zijn moeder, doet het de schrijver verzuchten: ‘Vragen stellen we te laat, zwijgen doen we op tijd.’ Het verlangen om te achterhalen waar je nooit naar hebt gevraagd en te laten zien wat je nooit hebt getoond, vormt de motor van het boek. Moeyaert duikt in brieven, dagboekfragmenten en foto’s en roept de herinnering aan zijn moeder en het vrolijke gezin waarin hij opgroeide gloedvol tot leven.

Daarnaast schetst de kunstenaar een portret van zichzelf als jongeman, en die jongeman wil schrijven. ‘Het is voor zover ik het begrijp geen kwestie van schrijver te worden. Het is een kwestie van schrijver te zijn', noteert hij in zijn dagboek. Ondanks de beweringen van zijn vader dat ‘schrijver geen beroep is’, volgt hij zijn roeping. In ‘Een ander leven’ lees je hoe de jongen die op zijn 19de debuteert, uitgroeit tot de auteur van een rijk geschakeerd oeuvre waaraan lezers van alle leeftijden hun hart verliezen.

‘Een ander leven’ is ontwapenend openhartig. Wat je eraan overhoudt, is het verlangen om bij die warmhartige, fijnzinnige man in de buurt te blijven en het boek van tijd tot tijd nog eens open te slaan, ook als je het al lang uit hebt, om je te laven aan de zachte weemoed die in de pagina’s woont. En aan de aanstekelijke levenslust die er als een goudader doorheen loopt.

'Een ander leven' is uitgegeven bij De Arbeiderspers, telt 360 pagina's en kost 27,99 euro.

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie
Gesponsorde inhoud
Tijd Connect
Tijd Connect biedt organisaties toegang tot het netwerk van De Tijd. De partners zijn verantwoordelijk voor de inhoud.
Partnercontent
Partner Content biedt organisaties toegang tot het netwerk van De Tijd. De partners zijn verantwoordelijk voor de inhoud.