Afterparty met een pijporgel in een kerk

Solarium ging in première op het festival Électro Alternativ in Toulouse. ©Julien Chazeaubenit

Het quarantainetijdperk doet het Brusselse elektronicalabel VLEK uit zijn comfortzone stappen. Het nieuwe muziekstuk 'Solarium' werd met een traditioneel pijporgel opgenomen. 'Onze gemoedstoestand staat nu meer open voor contemplatieve muziek.'

'De sfeer en het universum van klanken sluiten aan bij de elektronicawereld, maar alle geluiden werden wel degelijk door een traditioneel pijporgel gefabriceerd', zegt de Brusselse organiste Cindy Castillo.

Zij mocht de introspectieve, ruim anderhalf uur durende nieuwe creatie van de hedendaagse Franse componist en producer Maxime Denuc inspelen. 'Door het orgel te manipuleren werd een nieuw register opengetrokken en krijgt de luisteraar de indruk met een ander instrument te maken te hebben.'

Castillo, een Brusselse met Vlaamse en Peruviaanse roots, is titularis van het orgel van de Basiliek van Koekelberg en vanuit haar klassieke opleiding vooral vertrouwd met het barokrepertoire van Bach en Buxtehude. Maar ze zocht als uitvoerend artieste altijd graag de grens op met andere genres en disciplines. Haar samenwerking met Denuc is daar het voorlopige sluitstuk van.

Het traditionele pijporgel - noem het een gigantische synthesizer avant la lettre - is volgens mij de natte droom van elke elektronicamuzikant.
Cindy Castillo
Organiste Basiliek van Koekelberg

'Hij contacteerde me enkele jaren geleden. Hij woonde toen in Brussel en begon tijdens zijn studies musicologie barok- en orgelmuziek te appreciëren. Hij fantaseerde er al langer over om na een nachtje stappen op zondagochtend niet meteen naar huis te moeten gaan, maar een kerk te kunnen binnenlopen om daar koralen van Bach te horen.'

Vorige herfst zag hij die droom min of meer in vervulling gaan. Samen met Castillo was hij uitgenodigd op het festival Électro Alternativ in Toulouse, waar ‘Solarium’ op een zondagochtend om 10 uur in première ging in de Gesukerk. 'Niet tijdens de mis, maar als een soort alternatieve afterparty', vervolgt Castillo.

'Het publiek zat niet op kerkstoelen, maar lag languit op tapijt of schoof aan op kussens. Er waren zowel jongeren die uit waren geweest en dus nog niet geslapen hadden als mensen die net wakker waren en het orgelconcert als een ochtendlijke zonnegroet beschouwden.'

Mystiek 

Cindy Castillo. ©RV DOC

Een orgel is maar compleet met de omringende architectuur, zegt Castillo. 'Het mystieke karakter van de locatie sijpelde door in de compositie, die door in de aanhef een Bach-koraal te verwerken iedereen eraan herinnerde dat alles zich in een huis van God afspeelt.'

Solarium


Vervolgens was er minutenlang een stil en subtiel voortschrijdend geruis van trillingen en op elkaar inwerkende (micro)tonen, terwijl de organiste geconcentreerd aan de registerknoppen trok die wind in de pijpen blazen. 'Terwijl het publiek aan het mediteren was, moest ik, als een octopus gekluisterd aan het Cavaillé-Coll-orgel uit 1864, heel alert blijven. Dat was best vermoeiend. De muziek mocht zich maar heel langzaam ontwikkelen. Elke bruuske beweging was uit den boze.'

Voor het publiek was de zintuiglijke ervaring er niet minder om. In de kerk stonden tientallen luidsprekers opgesteld.  'Het traditionele pijporgel - noem het een gigantische synthesizer avant la lettre - kan volgens mij niet anders dan de natte droom van elke elektronicamuzikant zijn.'

De concertregistratie is sinds vorige week digitaal beschikbaar en krijgt later ook een vinyluitgave met kortere fragmenten op het Brusselse platenlabel VLEK.

'De compositie is in deze coronatijden versneld digitaal uitgebracht. Het label vond deze universele quarantaine het ideale moment om iets introspectiefs te delen', zegt Castillo.

'Interessant is dat onze verhouding met het concept tijd tijdens deze crisis veranderd lijkt. Onze gemoedstoestand staat ook meer open voor contemplatieve muziek waarin je helemaal kan opgaan. Op een moment waarop we niet weten wat er morgen gebeurt, kan ze ons helpen te ontstressen.'

Buiten de normen

Moeten we straks de deuren van onze kerken dan maar openzetten voor orgelconcerten? Het lijkt geen slecht idee in tijden van social distancing. 'Sinds de release hebben we de interesse gewekt van verschillende concertorganisatoren. Omdat ‘Solarium’  vooral gecomponeerd is als een collectieve ervaring, zouden we het ook graag in een Brusselse kerk brengen.'

Tegelijk hoopt Castillo dat de open geest ervan collega’s inspireert. 'Ik was nauw betrokken bij de eerste editie van het orgelfestival 'Ceci n'est pas une pipe - Dit is geen pijp', waarbij we het wat bestofte en intellectualistische imago van het klassieke orgel probeerden bij te schaven. Ik wil het nog meer street maken. De partituur die ik neerpende bij de muziek in het hoofd van Maxime lijkt in niets op een klassieke partituur. Ze streeft geen virtuositeit na en valt compleet buiten de normen en de tijd.'

‘Solarium’ van Maxime Denuc en Cindy Castillo is digitaal verschenen via VLEK en te beluisteren op Soundcloud, YouTube en Bandcamp.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud