nieuwsanalyse

De bedenkelijke boetedoening van Kanye West

©Reporters / Redux NYT

Met een spirituele wedergeboorte en een gospelplaat hoopt Kanye West zijn vele zonden van zich af te spoelen. De vraag is of de muziek dit keer goed genoeg is om nog maar eens een schone lei te rechtvaardigen.

Kanye West heeft ervaring met uitgespuwd worden. De 42-jarige rapper en producer mag dan zowat de invloedrijkste artiest van zijn generatie zijn, de vele hoogtepunten in zijn meer dan 15 jaar overspannende carrière gingen steevast hand in hand met controverse. Aangevuurd door zijn uit de kluiten gewassen ego schoot West zich door de jaren heen veelvuldig in de voet.

Opmerkelijk genoeg leek dat wispelturige gedrag hem nooit echt lang in de weg te zitten. Denk maar aan wat in 2009 op de MTV Video Music Awards gebeurde. Op het moment dat de toen 19-jarige zangeres Taylor Swift een prijs in ontvangst mocht nemen, bestormde een furieuze West het podium. Hij greep de microfoon en liet de zaal en de wereld weten dat Beyoncé de bekroning verdiende. ‘Imma let you finish’, sprak de rapper, in een legendarisch geworden tv-fragment. ‘Maar Beyoncé heeft de beste clip aller tijden gemaakt.’ Weg sfeer.

Ik ben ontegensprekelijk de grootste artiest die ooit heeft geleefd. Dat is geen mening, het is een feit.
Kanye West
rapper

Na dat wel erg onfatsoenlijke optreden kreeg West de wereld over zich heen. Zelfs toenmalig president Barack Obama mengde zich in de discussie, door West publiekelijk een ‘jackass’ te noemen. De kritiek zwol zo hard aan dat West zijn nakende tournee moest afzeggen. Even leek het gedaan met zijn carrière.

Maar het bleek verre van het einde. De rapper parkeerde zich enkele maanden buiten het zicht in Hawaii, en kwam even later naar buiten met ‘My Beautiful Dark Twisted Fantasy’, een plaat zo straf dat de toonaangevende muziekwebsite Pitchfork ze onlangs uitriep tot tweede beste van het decennium. In plaats van door het stof te gaan goot West al zijn genialiteit en grilligheid in een meesterwerk dat niet te negeren viel. Een plaat zo badend in visie en grandeur dat de fanbasis hem weer aan de borst sloot. ‘Let’s have a toast for the douchebags, let’s have a toast for the assholes’, zingt hij in ‘Runaway’, het hart van de plaat. De goegemeente vergat de tranen van Taylor Swift en hief het glas, klinkend op haar geniale klootzak.

Dragon energy

Anno 2019 bevindt West zich in een gelijkaardige situatie. De rapper mag ook na het Swift-incident nooit een baken van stabiliteit en bescheidenheid zijn geweest, de voorbije jaren dwaalde hij wel erg ver van het padje af. In een reeks verwarrende tweets en mediaoptredens begon West zich plots aan te schurken tegen president Donald Trump, met wie hij naar eigen zeggen ‘dragon energy’ deelde.

Het was het startpunt van een bizarre ruk naar rechts, met onder andere het omarmen van alt-right-gezichten als Candace Owens en Ben Shapiro, die hij bewonderde als ‘vrijdenkers’. En in een triest dieptepunt suggereerde hij dat de 400 jaar waarin zwarten in de Verenigde Staten in slavernij hadden geleefd - de donkerste pagina uit de geschiedenis van de VS - een ‘keuze’ waren van de zwarte gemeenschap.

Kanye-fans hadden al aardig wat gepikt van hun grote held door de jaren heen. Maar het beeld van de rapper die zich met een rood ‘Make America Great Again’petje op het hoofd gewillig als vergoelijkende posterboy van de alt-right liet gebruiken, bleek van het goede te veel voor zijn zwarte fanbasis. De Swift-controverse verzonk in het niets met de kracht waarmee West dit keer door fans, collega’s en zelfs vrienden werd uitgespuwd.

Anders dan in 2009 leek West gaandeweg te beseffen dat hij zich had vergaloppeerd. In een reeks interviews verklaarde hij zijn gedrag door te verwijzen naar een verslaving aan pijnstillers, die zijn geest vertroebelde. Ook zijn liefde voor Trump was volgens hem misbegrepen. Het was niet omdat hij respect had voor de man dat hij zijn ideeën deelde, luidde de uitleg. Maar die halfslachtige distantiëring bleek niet genoeg voor vooral de zwarte fans, die zich verraden voelden door de man die zij mee larger than life hadden gemaakt.

Toen de rapper te midden van al die spanning aankondigde nieuwe muziek te zullen uitbrengen, spookte bewust of onbewust een vraag door de hoofden van zijn fans. Zou de muzikale genialiteit van West opnieuw hun gevoelens van weerzin kunnen overstemmen? Konden ze zijn gedrag nog één keer door de vingers zien als de plaat andermaal allesverpletterend was? Zou Kanye hen als Michael Corleone in ‘The Godfather’ doen voelen? ‘Just when I thought I was out, they pull me back in!’

Het dilemma bleek zich niet te stellen. De in juni vorig jaar uitgebrachte plaat ‘Ye’ bleek niet meteen slecht, maar ook verre van incontournabel. Diehard fans waren blij, maar de gemiddelde luisteraar haalde de schouders eens op. ‘Ye’ bleek een middelmatige plaat, niet de tour de force die nodig was om West voor het grote publiek te rehabiliteren.

Het bleek een realitycheck voor de rapper, die het intussen gewend was kritiek te overstemmen met een overdosis muzikaal talent. Voor het eerst in zijn carrière leek het erop dat hij echt zou worden afgerekend op zijn gedrag in plaats van op zijn neus voor hits. Dat had blijkbaar een ietwat ontnuchterend effect. In de nasleep van de lauwe receptie van ‘Ye’ vond West zich andermaal opnieuw uit.

Vanuit het niets begon hij in de lente van dit jaar met een religieus geïnspireerde concertreeks. Onder de noemer ‘Sunday Service’ dook hij elke week ergens anders op om op te treden, begeleid door een batterij muzikanten en een koor. Hij speelde gospelversies van eigen en andermans hits, liet andere wereldsterren opdraven om mee te doen en liet zijn kinderen uitbundig op het podium dansen.

Vrome voorbidder

Ondanks zijn aangetaste imago kon West met de pseudomisvieringen weer buzz rond zijn persoon creëren. De bijeenkomsten - West spreekt van ‘gatherings’ in plaats van concerten - waren alleen op uitnodiging. En elke aanwezige moest een geheimhoudingsverklaring ondertekenen, wat de sfeer nog mysterieuzer en exclusiever maakte.

Tegelijk lekte Wests echtgenote, de realityster Kim Kardashian, elke zondag net genoeg foto’s en korte video’s om de hype aan te wakkeren. De beelden van West en zijn koor, zich vermakend op aanstekelijke gospelmuziek, verspreidden zich als een lopend vuurtje over de sociale media en deden de hoop opflakkeren bij de teleurgestelde fans. Zal het hem dan toch weer lukken?

Een heus gospelalbum, getiteld ‘Jesus is King’, zou de twijfelaars moeten overhalen hem nog een kans te geven. Maar de plaat liet op zich wachten. Eerst stond ze voor 27 september gepland. Dan werd de release twee dagen uitgesteld naar 29 september. Ook die datum passeerde, zonder uitleg. Toen werd begin deze week gemeld dat de plaat vrijdag zou uitkomen. Maar ook dat was onzeker toen West vrijdagochtend via sociale media liet weten dat nog aan enkele laatste nummers werd gesleuteld. Vrijdagavond was het album er dan uiteindelijk toch.

De chaotische aanpak is koren op de molen van wie de rapper intussen heeft afgeschreven. Ja, West profileert zich met zijn gospelperiode misschien als iemand die aan zelfreflectie heeft gedaan en zo is wedergeboren ‘in het licht van God’. Maar achter die religieuze façade lijkt nog altijd dezelfde oude Kanye West te schuilen. Volgens critici misbruikt hij religie en de daaraan gekoppelde gospelmuziek enkel en alleen om zijn handen in onschuld te kunnen wassen, niet als een oprechte manier om zijn leven weer op de rails te krijgen.

De interviews die West de jongste tijd gaf, doen het beeld van vrome voorbidder geen goed. In een gesprek met de Britse radiomaker Zane Lowe, dat gisteren werd vrijgegeven, verslikte hij zich andermaal in zijn ego. ‘Ik ben ontegensprekelijk de grootste menselijke artiest die ooit heeft geleefd. Dat is geen mening, dat is een feit’, zei hij. ‘Dat de grootste artiest in de geschiedenis van de mensheid dan zo’n rode pet (de MAGA-pet van Donald Trump, red.) opzet, was gewoon een practical joke van God op alle liberalen.’ Een opmerkelijke invulling van zowel het eigen verantwoordelijkheidsgevoel als van zijn geloof, zeg maar.

Het is dus maar de vraag of West met zijn gospelperiode uit de langste winter van zijn carrière geraakt. Als hij puur op basis van zijn muziek voor al zijn zonden wil worden vergeven, kan ‘Jesus is King’ maar beter verpletterend goed zijn.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect

Gesponsorde berichten

n