De klankhemel klaart op boven Berlijn

Einzstürzende Neubauten: de Berlijnse geluidskunstenaars zijn terug. ©RV DOC

Het experimentele collectief Einstürzende Neubauten viert zijn veertigste verjaardag met een voor zijn doen verrassend toegankelijk album. De manier waarop het tot stand kwam, is eens te meer uniek.

‘Alles in Allem’ is het eerste reguliere studioalbum van Einstürzende Neubauten (EN) sinds ‘Alles Wieder Offen’ uit 2007 en het eerste nieuwe materiaal sinds de suite die het collectief 100 jaar na de slag om de IJzer in opdracht van de gemeente Diksmuide schreef. De nieuwe plaat, in de markt gezet als 40ste jubileumuitgave, blijft gelukkig niet in de loopgraven van het verleden ploeteren.

Het productieproces was gebaseerd op een uitvoerig geluidsexperiment en op ingenieuze vormen van vrije associatie, waarbij zelfs de fans via het onlineforum hun inbreng hadden, zoals op de openingstrack en single ‘Ten Grand Goldie’. Het resultaat is stevig in het nu verankerd, wat de cultband aan zijn reputatie verschuldigd was.

Einzstürzende Neubauten klinkt nog steeds broeierig, maar ook bedachtzamer.

 ‘Berlins dunkler Himmel / Gab uns ein Dach / Wir hatten 1000 Ideen / Und alle waren gut’, klinkt het in ‘Am Landwehrkanal’. Het verwijst naar Rosa Luxemburg, de revolutionaire en medestichtster van de Duitse Communistische Partij die in 1919 vermoord in het Berlijnse Landwehrkanaal werd gegooid. Los daarvan: veel raker kan je de carrière van EN nauwelijks omschrijven.

Van in het begin werd gemusiceerd op alles wat los en vast zat, vaak ook op gevonden materiaal. Het gevolg was een voor de buitenwereld niet altijd even hapklare muzikale synthese van stilte en noise, van planmatige en toevallige geluiden. Frontman Blixa Bargeld richtte Einstürzende Neubauten op in 1980, nog voor hij twintig jaar de rechterhand van Nick Cave zou zijn bij de Bad Seeds. Maar de furieuze, kapotte industriële sound uit de begindagen is in de huidige bezetting geëvolueerd naar een veel minzamer palet. Dat weerspiegelt zich op ‘Alles in Allem’ in echte, zij het theatrale songs, met meestal gewoon strofen en refreinen, soms zelfs een strijksectie.

De vocalen van Bargeld, die spreekzingt en croont, ergens tussen cabaret en chanson in, zitten verrassend vooraan in de mix. De vertrouwde percussieve elementen en noise blijven deel uitmaken van het DNA van het collectief. Ze klinken nog steeds broeierig, maar ook bedachtzamer. Onderhuids ondersteunen ze het grotere geheel, zoals in het beklijvende ‘Taschen’, met zijn dwingende beat, hypnotiserende belletjes en klanken geproduceerd door te woelen in ‘tassen’, meer specifiek in van die grote, geruite reistassen uit nylon waar asielzoekers vaak al hun bezittingen in meezeulen. 

Speelse link

Het zijn zulke schijnbare details die anno 2020 de kern van het collectief aanraken en zijn muzikale spel van kans en toeval aanschouwelijk maken. Soms is er een speelse link met een oudere song uit het oeuvre, vaak met ankerpunten in Berlijn (‘Tempelhof’, ‘Wedding’). Hoewel goeddeels gefabriceerd via vrije associatie, teksten die gesuggereerd werden door fans en fragmenten uit dromen van de frontman, bieden de tien tracks een opvallend coherente en beschouwende blik op het gemoed van band en stad, die na vier decennia verbroederen nog even verstrengeld als ongrijpbaar zijn.  

'Alle ideeën zijn nog altijd goed, zowel de oude als de nieuwe', vatte Bargeld het in een recent interview samen. Opnieuw is het aan de luisteraar om ze naar goeddunken te interpreteren.

 ‘Alles in Allem’ van Einstürzende Neubauten is uit op POTOMAK.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud