De missing link tussen België en de wereld

Deze lichting jazzmuzikanten doet radicaal haar eigen ding. ©Brecht Van Maele

Nathan Daems combineert klanken uit de Balkan, Azië en Afrika met jazz. Dat genre kent een revival, ook in de Belgische popscene. Als cross-overtalent plukt Daems mee de vruchten.

Brave New Belgians

Wie zijn de Romelu Lukaku, Eden Hazard en Nafi Thiam van de belpop? De Tijd praat deze zomer met aanstormende muziektoppers over hun ambities en toekomstdromen. Negen Brave New Belgians.

De multi-instrumentalist Nathan Daems is altijd een wereldreiziger in muziek geweest. Eerst speelde hij in een paar reggae- en afropopbandjes. Daarna kwam het Gipsy Ska Orchestra. Na zijn studies kon hij zijn voorliefde voor Ethiopische jazz en Indiase muziek kwijt in respectievelijk Black Flower en Ragini Trio. Daems’ transcontinentale express dendert deze zomer gewoon voort. Met de nieuwe band Echoes of Zoo en met Dijf Sanders, die voor Europalia opnames maakte in Indonesië.

Zo’n artistieke spreidstand was tien jaar geleden nog commerciële zelfmoord, nu lijkt de tijd er rijp voor. ‘De mensen zijn opener geworden’, zegt Daems. ‘Toen ik de zigeunerklanken die ik in Oost-Europa bestudeerde meebracht naar het conservatorium, zei mijn leraar: ‘Knap dat je daarmee bezig bent, maar ik weet niet goed wat ik ermee moet.’ Ik had altijd al het gevoel dat al die werelden ooit zouden samensmelten, ik wist alleen niet hoe of wanneer.’

Daems was al 23 toen hij aan het Gentse conservatorium begon. Iemand had hem afgeraden beroepsmuzikant te worden, omdat je er te veel compromissen voor moest sluiten. Daems ging sociaal werk studeren. ‘Een vergissing’, zegt hij.

Een optreden bij de NAVO heb ik geweigerd. Als Erdogan en Trump voor mijn neus staan, verloochen ik mezelf.
Nathan Daems
Muzikant

Sinds hij in 2011 afstudeerde, heeft hij altijd van zijn muziek kunnen leven. Zo heeft hij een drukke festivalzomer in het verschiet. ‘Het is soms krabben’, geeft hij toe. ‘Wat ik per uur verdien, ligt ver onder het minimumloon. Ik merk ook aan het aantal optredens en de gages dat de jongste jaren minder geld naar cultuur is gevloeid. Tegelijk werk ik graag en veel.’

Hij verdient genoeg om optredens waar hij niet achter staat te weigeren. Pas nog kreeg hij een voorstel om op de NAVO-top één nummer te spelen. 500 euro zou dat opbrengen. ‘Dat is uitzonderlijk goed betaald, maar ik heb het niet gedaan. Als de Turkse president Erdogan en zijn Amerikaanse collega Trump voor mijn neus staan, zou ik het gevoel hebben dat ik mezelf verloochen.’

Nathan Daems
  • Speelt saxofoon, dwarsfluit, Turkse, Bulgaarse en Ethiopische fluiten bij Black Flower, Ragini Trio, Echoes of Zoo en Dijf Sanders.
  • 34 jaar, geboren in Antwerpen, woont in Brussel.
  • Muzikale helden: John Coltrane, Shabaka Hutchings, Tcha Limberger, Niyazi Sahin, Django Reinhardt.
  • Onder meer te zien op Dour, Gentse Feesten, Boomtown, Sfinks Mixed.

Ongeveer 80 procent van zijn inkomsten haalt hij uit concerten, schat hij. Dat wordt aangevuld met auteursrechten en studiosessies, zoals met Dijf Sanders, de flamencogitarist Myrddin De Cauter, met wie hij onlangs op Gent Jazz stond, of Warhaus. Geld verdienen met een album noemt hij onrealistisch, al is hij wel tevreden over de manier waarop het nieuwe label Sdban Ultra de alternatieve Belgische jazzscene een hart onder de riem steekt.

‘Misschien kan het in de nabije toekomst voor een internationale doorbraak zorgen voor de new wave of Belgian jazz. In het buitenland, waar men vaak commerciëler denkt, is men onder de indruk van zoveel creativiteit. De sterkte van deze lichting jazzmuzikanten is dat ze radicaal haar eigen ding doet, ervan uitgaand dat kwaliteit wel komt bovendrijven.’

Dat Daems zijn actieradius spreidt over meerdere bands is de natuurlijke gang van zaken. ‘Anders zou ik op mijn honger blijven zitten. Intuïtief kom ik gelukkig altijd bij de juiste mensen terecht.’

Goesting

Die muzikale gulzigheid is er altijd geweest. ‘Het Nathan Daems Quintet, mijn eerste jazzband, ontstond omdat we als student maar vier uur per week ‘ensemble’ kregen. Uit pure goesting begonnen we thuis te repeteren en eigen nummers te maken.’

Klas van 2011

Nathan Daems zat in de jazzklas die in 2011 afstudeerde aan het Gentse conservatorium. Dat bleek geen gewone klas. Met drummer Lander Gyselinck, toetsenist Fulco Ottervanger, singer-songwriter Gert-Jan Vanhellemont alias Douglas Firs, en de mannen van Balthazar was Daems omringd door de toekomst van de Belgische jazz en rock.

‘Ongelooflijk niet? Veel klasgenoten doken in mijn latere groepen op. Het Nathan Daems Quintet, mijn allereerste jazzgroep, waarmee we de Jong Jazztalent-prijs op het Blue Note Festival wonnen, bestond alleen uit schoolmakkers.’

Dat de groep uiteindelijk pas bij haar tweede poging de Jong Jazztalent-prijs won, is een goede les geweest, zegt hij. ‘Het eerste jaar speelden we te gecrispeerd omdat we aan een wedstrijd meededen. Een jaar later hadden we ons ingeschreven omdat we 100 euro per man kregen - niet slecht voor een concert om de hoek waarvoor we amper gerepeteerd hadden - en hing er veel meer spelplezier in de lucht. Als beginnende jazzmuzikant heb je de neiging te laten zien wat je kan. Maar met die instelling laat je net minder zien. Mentaal je zaken op orde hebben is belangrijk om goeie jazz te spelen.’

Intussen heeft Daems een tweede plaat opgenomen met Ragini Trio. Die groep met Lander Gyselinck en de Italiaanse bassist Marco Bardoscia werd voor de gelegenheid aangevuld met een Frans-Servische pianist en een Indiase zangeres.

Met Black Flower, de bezwerende ethiojazzband die hij een ode aan de verbeeldingskracht noemt, duikt Daems in november de studio in voor een vijfde langspeler. Intussen beleeft hij ook veel plezier aan zijn duoshows met Dijf Sanders en het oriëntaals klinkend swingtrio met Tcha Limberger en de Hongaarse bassist Vilmos Csikos.

‘Er mag gedanst en gefeest worden’, zegt Daems. ‘Maar ik voelde de drang ook eens uit te proberen hoe ik instrumentale muziek een explicietere boodschap kon meegeven. Echoes of Zoo, dat opkomt voor de dieren, koppelt de rauwe, militante energie van Rage Against The Machine - als kind was ik een grote fan - aan de melodische bagage die ik overal heb opgepikt.’

Volgende week: Sylvie Kreusch

Beluister de muziek van Brave New Belgians

 

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Partner content