De muziek van Nick Cave op doek

'The Sorrowful Wife': Nick Cave-song, geschilderd door Stefanos Rokos. ©Stefanos Rokos

Hoe zouden de liedjes van Nick Cave eruitzien? De Griekse kunstenaar Stefanos Rokos maakte schilderijen voor elk nummer van Cave’s album ‘No More Shall We Part’. Ze zijn vanaf volgende week te zien bij het veilinghuis Bernaerts.

Als het wereldwijde succes van de ‘Conversations’-tournee, waarop zijn fans hem de pieren uit de neus mochten vragen over alle grote thema’s van het leven, iets duidelijk heeft gemaakt over Nick Cave, is het misschien het volgende: wie zich verliest in het veelomvattende muzikale universum van de artiest, meent dat hij ook recht heeft op een stukje van de mens. De Griekse schilder Stefanos Rokos (42) kan echt zeggen dat hij een stuk van zijn held kreeg. Hij vroeg de Australische zanger of hij alle liedjes van zijn album ‘No More Shall We Part’ uit 2001 op doek mocht zetten. Cave hield van het resultaat, en de twee werden vrienden.

'No More Shall We Part'. ©Stefanos Rokos

‘No More Shall We Part’ is een verzameling ingetogen, semireligieuze pianoliedjes, met soms wat beladen, overdadige teksten over liefde en spiritualiteit. Toen het album uitkwam, had Rokos net een complexe maar eigenlijk kansloze liefdesrelatie opgeblazen. Hij bleef achter met een rugzak vol onopgeloste levensvragen. ‘No More Shall We Part’ stond hem bij in die kwade periode.

Tot dan had Rokos zijn muzikale beschermengel één keer ontmoet: in 1997 na een optreden in de Royal Albert Hall in Londen, waar hij grafiek studeerde. Terwijl Rokos de zanger op straat stond op te wachten, gebeurde het onverwachte: Cave wandelde effectief langs de ingang van de concertzaal naar buiten. ‘Wil je een mop horen?’, vroeg hij de verbouwereerde kunststudent. ‘Een man rijdt met een vrachtwagen vol pinguïns een tankstation binnen…’

De clou van de grap vind je in de mooie catalogus die bij de expo in het Antwerpse veilinghuis Bernaerts hoort, waar de 14 schilderijen voor het eerst buiten Griekenland worden getoond. De primeur was voor het Benaki Museum in Athene. Rokos kreeg er dit voorjaar als eerste levende Griekse schilder een solotentoonstelling met zijn semireligieuze pianoliedjes op doek.

Nick Cave zei dat de lege ruimtes helemaal invulden wat hij in zijn teksten met woorden niet gezegd kreeg. Een waanzinnig compliment.
Stefanos Rokos
Schilder

De schilder speelde al sinds de release van ‘No More Shall We Part’ met het idee van het album een groot project te maken. Maar hij wilde dat Cave ervan wist. Een ontmoeting met drummer Jim Sclavunos in 2004 - Rokos ontwierp de albumhoes voor een van diens nevenprojecten - bracht hem bij zijn held. Sclavunos en Rokos werden vrienden, en beetje bij beetje introduceerde de Amerikaanse muzikant hem bij het Bad Seeds-opperhoofd. In 2010 begonnen Cave en Rokos te corresponderen per e-mail. Ze praatten over alles behalve de betekenis van zijn liedjes. In 2016 vertelde Rokos voorzichtig over zijn intenties met ‘No More Shall We Part’. Cave ging akkoord en gaf hem de toestemming alle titels en teksten te gebruiken. Twee jaar later waren de 14 schilderijen klaar.

Kleurrijk

Bij de eerste aanblik in het atelier van Rokos in Athene voelde de singer-songwriter zich ‘diep verbonden’ met de schilderijen. Rokos: ‘Hij houdt van de grootsheid, de verstopte details en angstaanjagende lege ruimtes. Daarover zei hij dat ze helemaal invulden wat hij niet met woorden gezegd kreeg. (lachje) Dat vond ik natuurlijk een waanzinnig compliment.’

Rokos exposeerde al één keer eerder bij Bernaerts, met psychedelische aquarelschilderijen en zeefdrukken die in lijn lagen met dit werk. Ook hier zie je dat hij is opgeleid als graficus. Zijn aquareltechniek creëert een vlekkerig maar consistent organisch geheel. Hij vult zijn universum graag met kleurrijke figuren in een chaotische toestand.

‘Als je mensen vraagt aan welke kleuren ze moeten denken bij de muziek van Nick Cave, zullen ze antwoorden: zwart en wit’, zegt Rokos. ‘Omdat ze felle kleuren gelijkschakelen met geluk. Dat is onzin. Vincent van Gogh gebruikte ook veel kleuren. Maakte hij vrolijke schilderijen? Nee toch? Nick houdt er net van dat ik veel kleuren gebruik. Ze geven een diepere betekenis aan zijn woorden.’

'God is in the house'. ©Stefanos Rokos

De tentoonstelling beslaat één ruimte bij Bernaerts, waar daglicht wordt buitengehouden. Er staat een piano. De lyrics werden afgedrukt, het album weerklinkt op de achtergrond. Wie een koptelefoon vraagt, kan song per song beluisteren met de blik op de geschilderde uitvoeringen.

Rokos vertaalde de songcyclus op hoogst persoonlijke wijze. De werken bulken van de kleine, soms nauwelijks zichtbare autobiografische elementen. Voor de geschilderde versie van ‘Hallelujah’, waarvan de videoclip eindigt met een dramatisch beeld van 20 vrouwen die 20 emmers vol tranen begraven, tekende Rokos die emmers rond een iconische wand van een Grieks-orthodoxe kerk. De ‘twenty pretty girls’ uit het liedje zien er allesbehalve schattig uit.

In het titelnummer splijt een witte boom een wanordelijke woonkamer doormidden. In Rokos’ interpretatie van ‘God Is in the House’ zweeft een boomstam als een zwaard van Damocles boven een vreedzaam ogend dorpje, klaar om de bewoners te versmachten.

'The Sorrowful Wife': Nick Cave-song, geschilderd door Stefanos Rokos. ©Stefanos Rokos

Wie goed kijkt, ziet elders dan weer allegorieën van oude meesters opduiken, of referenties aan andere artistieke helden van de schilder. En dan is er natuurlijk zijn ex - of wie kan de slapende vrouw met uitgelopen make-up in ‘The Sorrowful Wife’ anders zijn dan de jongedame die Rokos 18 jaar geleden naar ‘No More Shall We Part’ dreef? De schilder lacht. ‘Misschien heb je wel gelijk.’

Eén werk uit de geschilderde songcyclus kost 20.000 euro. Is dat niet aan de hoge kant voor een schilder die bij ons nog maar weinig heeft bewezen? Veilingmeester Peter Bernaerts vindt van niet. ‘Stefanos werkt ambachtelijk en doet alles zelf. Hij heeft geen atelier waar zijn getekende ontwerpen voor hem worden uitgevoerd, zoals wel meer schilders met een grafische achtergrond. Dat een beroemde rockster zijn schouders onder dit project zette, beïnvloedt natuurlijk de prijs. Zo duur zijn de werken blijkbaar niet, want we hebben er al vijf verkocht.’ Is de rijke rocker een van de kopers? Bernaerts glimlacht: ‘Nee, Nick heeft zijn favoriete werk cadeau gekregen. Dat konden we hem moeilijk weigeren.’

Stefanos Rokos: Nick Cave & The Bad Seeds, van 3 tot 23 september bij Bernaerts in Antwerpen.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect