Dezelfde kerel in een grotere auto

©Gonzales Photo/Avalon

Net als zijn grote voorbeeld James Brown werkte de Amerikaanse rapper-drummer Anderson .Paak zich op uit een getroebleerde jeugd. Zijn nieuwe album noemde hij naar de stad waar alle ellende begon: Oxnard.

Het moet van ‘DAMN.’ van Kendrick Lamar geleden zijn dat zo reikhalzend is uitgekeken naar een hiphopplaat als naar ‘Oxnard’, het derde album van Anderson .Paak. Na de opgeruimde soulpop en ontspannende hiphop van ‘Malibu’ (2016) vroegen miljoenen muziekfans, blank én zwart, zich af wat het zou worden: meer party en positieve vibes, of zou de rappende soulman hen laten ontwaken in een minder fraaie wereld?

‘Oxnard’ is genoemd naar de stad op 200 kilometer van Los Angeles waar Brandon Paak Anderson, zoals hij echt heet, zijn heftige kindertijd doorbracht. Zwarten vormden een grote minderheid in de door hispanics en witte Amerikanen gedomineerde kuststad. ‘Mama was a farmer, papa was a goner’, luidde het al in het misleidend kwieke ‘The Bird’, de opener van ‘Malibu’.

Anderson was zeven toen hij zijn vader, een zwarte Amerikaan met een zwaar alcohol- en drugsprobleem, voor het laatst zag. ‘Op mijn moeder, in een poel van bloed op straat’, vertelde hij ooit klinisch. Zijn verwekker sloeg op dat moment de vrouw in elkaar die hem op de wereld had gezet. Samen met zijn zus belde hij de politie, en hun vader vloog voor 14 jaar de gevangenis in. Anderson heeft hem nooit bezocht. Zijn vader overleed niet lang na zijn vrijlating.

Zijn Koreaanse moeder toonde zich veerkrachtig. Ze nam een kleine aardbeienbusiness in Oxnard over en verbouwde die tot een groot biobedrijf dat aan kruidenierszaken en restaurantketens leverde. Het geld stroomde binnen, zijn moeder hertrouwde en het gezin verhuisde van een appartement naar een herenhuis met vijf slaapkamers.

TINTS, het nummer dat Anderson .Paak maakte met die andere hiphopster Kendrick Lamar.

De ellende leek voorbij. Anderson ontdekte de soulmuziek van James Brown, Stevie Wonder en Sly And The Family Stone. Omdat zijn moeder en stiefvader hem zo in de muziek zagen opgaan, kochten ze hem op zijn elfde een drumstel. Net als veel Afro-Amerikaanse muzikanten ontwikkelde Anderson zijn muzikaliteit in de kerk. Tijdens eucharistievieringen perfectioneerde hij zijn drumstijl en leerde hij zingen.

Boter en chocolademelk

Het geluk van het gezin keerde toen zware stormen de oogst van het biobedrijf vernietigden. Een spaarpotje was er niet: moeder en stiefvader hadden een zware gokverslaving overgehouden aan de boerenjaren. Het bedrijf ging failliet.

Op de koop toe moest nu ook zijn moeder de gevangenis in. Ze had de fiscus voorgelogen over de - in het casino verspeelde - inkomsten. Hoewel ze geen strafblad had, kreeg ze 14 jaar cel, waarvan ze de helft zou uitzitten. De rapper heeft dat altijd onrechtvaardig gevonden. Het is zijn overtuiging dat zijn moeder met een andere huidskleur minder hard had moeten boeten voor haar fouten.

Met twee ouders in de cel oogde Andersons toekomst op zijn 17de somberder dan ooit. Maar wat zijn held James Brown was gelukt, moest hem toch ook lukken? Voor de godfather van de soul was de muziek een toegangsticket voor een beter leven. ‘Je ziet het vaak, dat zo’n achtergrond een ideale voedingsbodem is voor artiesten, haast een noodzakelijk kwaad. Het vormt karakter, ambitie en drive en kan tot geweldige muziek leiden’, vertelde Anderson .Paak deze zomer in de Volkskrant.

Maar eerst moest hij zijn privéleven op orde krijgen: de middelbare school afmaken en voor brood op de plank zorgen. Hij nam de gekste jobs aan: van luiers verschonen in een verzorgingstehuis voor ouderen en mensen met een geestelijke achterstand tot plantjes verzorgen in een medischemarihuanaboerderij en de opbrengst naar apotheken brengen. Hij maakte er ook boter en chocolademelk van. Zo verdiende hij in korte tijd snel geld, tot hij onverwacht werd ontslagen.

Een dakloos bestaan dreigde, maar een vriend uit de muziekbusiness bood hem en zijn gezin onderdak. De man had een groot huis met een muziekstudio, waar Anderson zijn eigen muziek begon te maken als Breeze Lovejoy. Om de kost te verdienen liet hij zich door andere muzikanten inhuren als drummer.

Breeze Lovejoy werd Anderson .Paak. Het punt staat voor detail. ‘Ik was de underdog, ben langzaam vooruitgekomen. Dat punt zet me ertoe aan hard te blijven werken, met discipline en oog voor detail. Het is een herinnering voor mezelf, en voor iedereen die me ooit unfair heeft behandeld.’

Zijn eerste album, ‘Venice’, was wisselend van kwaliteit. Maar op ‘Malibu’ slaagde Anderson .Paak er met zijn mix van seventiessoul en zijn warme stem wel in de luisteraar mee te nemen naar vervlogen tijden zonder retro te klinken. De hiphopmiljardair Dr. Dré nam de funky drummer uit Oxnard onder zijn hoede. Eerder had zijn manager zijn huis al verkocht om de opbrengst in de carrière van zijn nieuwe goudhaantje te pompen.

De geïnvesteerde dollars en het wereldwijde succes van ‘Malibu’ brachten torenhoge verwachtingen met zich mee. ‘De grote uitdaging voor dit album was dezelfde kerel te kunnen blijven in een nieuwe en grotere auto’, zei de 32-jarige rapper vorige week in een radio-interview.

Dat is gelukt. Er wordt nog altijd goed gefeest op het door Dr. Dre geproducete ‘Oxnard’, al is de stemming stekeliger. Meer funk, hiphop en rusteloze afrobeat, minder kant-en-klare soul. Directe verwijzingen naar zijn jeugd in Oxnard hoor je amper. De titel lijkt eerder een kapstok om iets te vertellen over het Amerika van vandaag. Zoals in ‘6 Summers’, een protestnummer over het wapengeweld en president Donald Trump: ‘We need more peace and less low-gunners.’

Muzikaal schuift Anderson .Paak op in de richting van Kendrick Lamar. Wie kan daar tegen zijn?

‘Oxnard’ van Anderson .Paak is verschenen bij Aftermath/Warner Music.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect