Advertentie
Advertentie

Dirigentenverkiezing Berliner maat voor niets

De Berliner Philharmoniker beslissen vandaag wie Simon Rattle in 2018 mag opvolgen als chefdirigent ©rv

De 123 stemgerechtigde leden van de Berliner Philharmoniker zijn er maandag niet in geslaagd een opvolger aan te duiden voor chef-dirigent Simon Rattle. Gelukkig blijft de Brit, die sinds 2002 het toporkest leidt, nog tot 2018 aan.

De hele klassieke muziekwereld keek er al maanden naar uit, maar de verkiezing van een nieuwe chef-dirigent voor het beste Duitse orkest werd een maat voor niets. Nu is de verkiezing op zich al iets speciaals. Bij de meeste orkesten is het immers de raad van bestuur die beslist over de vaste dirigent, maar niet zo bij de Berliner Philharmoniker. Daar gebeurt dat volstrekt democratisch. De orkestleden zijn er dan ook zelf verantwoordelijk voor het artistiek en financieel beheer.

De muzikanten gingen maandagmorgen om 10 uur in conclaaf. Afgesloten van de buitenwereld zouden ze proberen een nieuwe chef-dirigent te vinden. In de eerste ronde mochten ze vrij namen aanbrengen. Daarna volgde een discussie en werd een shortlist opgemaakt waarover werd gestemd. Maar blijkbaar was de verdeeldheid erg groot en kwamen ze niet tot een vergelijk.

Algemeen werd verwacht dat de musici rond 16 uur met een resultaat voor de dag zouden komen, maar dat gebeurde niet en het werd steeds later. Pas rond 21.30 uur werd duidelijk dat de verkiezing mislukt was. De orkestleden konden het niet eens worden over een welbepaalde kandidaat. Die moet immers een ‘duidelijke meerderheid’ achter zich krijgen. Hoe groot die moet zijn, is echter niet beschreven.

Internationaler

We kunnen een beetje raden hoe de kaarten lagen. De mannen waar het om draaide waren de 36-jarige Let Andris Nelsons, de 34–jarige vurige Venezolaan Gustavo Dudamel, de 43-jarige Rus Kirill Petrenko (die in Oostenrijk en Duitsland zijn opleiding kreeg), de oude rot in het vak Daniel Barenboim (een 72-jarige joodse Argentijn) en blijkbaar had ook de 72-jarige Let Mariss Jansons, die tot voor kort het Koninklijk Concertgebouworkest leidde, een zekere aanhang.

Hoe het verder moet? De muzikanten zijn overeengekomen dat ze binnen het jaar opnieuw samenkomen voor een tweede poging. Maar de mislukte verkiezing van maandag maakt duidelijk dat de verdeeldheid in de rangen van de Berliner Philharmoniker groter is dan gedacht. Dat heeft er zeker voor een deel mee te maken dat het orkest de laatste jaren sterk verjongd is en veel internationaler is geworden. Het oer-Duitse is er met andere woorden een beetje uit.

Dat komt ook door de huidige chef-dirigent, Sir Simon Rattle, én door de voorkeur van de huidige generatie voor een slankere orkestklank en een levendiger spel. Over Rattle overigens geen kwaad woord. Hij bezorgde het orkest, dat zijn thuisbasis heeft in de vijfhoekige Berliner Philharmonie, gouden jaren en dreef de reeds zeer hoge speelkwaliteiten nog wat op.

Eer

Vakbladen, muziekrecensenten en sociale netwerken maken geregeld een rangschikking van ’s werelds beste orkesten. Op die lijstjes eindigt het Berlijns orkest vrijwel altijd in de top vijf. In de jongste rangschikking van het toonaangevende blad Gramophone kwam de Berliner Philharmoniker op de tweede plaats.

Vanwege die topkwaliteit en de lange traditie is de Berliner dirigeren dan ook een hele eer. Wie door de musici uitverkoren wordt, neemt de job doorgaans blindelings aan. Doorgaans, want de legendarische Carlos Kleiber bedankte beleefd.

Het in 1882 opgerichte orkest werkt traditioneel lang met dezelfde dirigent, die er dan ook voluit zijn stempel op kan drukken. Grote namen uit het verleden zijn onder meer Arthur Nikisch, Wilhelm Furtwängler, Sergiu Celibidache, Herbert von Karajan en Claudio Abbado.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud