in memoriam

Florian Schneider (1947-2020) brak de popmuziek open

De mede-oprichter van de Duitse groep Kraftwerk pionierde met elektronische muziek.

Niet corona, maar kanker is de 73-jarige Florian Schneider fataal geworden. De Duitser stond in 1968 samen met Ralf Hütter aan de wieg van de baanbrekende groep Kraftwerk. Het gezelschap uit Düsseldorf schudde de popmuziek door elkaar door in de jaren 70 synthesizers en beats te gebruiken.

'The Model' van Kraftwerk.

Schneider was de zoon van Paul Schneider-Esbelen, de bekende architect die de luchthaven van Keulen ontwierp. Hij was een multi-instrumentalist en speelde onder meer synthesizer, vocoder, fluit en saxofoon. Hij is te horen op de iconische Kraftwerk-albums ‘Autobahn’ (1974), ‘Radio-Activity’ (1975), ‘Trans Europa Express’ (1977), ‘Die Mensch-Maschine’ (1978) en ‘Tour De France’ (2003). Eind 2008 verliet Schneider de groep om een solocarrière te beginnen. 

In 1970 verscheen de eerste elpee van Kraftwerk, dat toen nog Organisation heette. Een ontmoeting tussen Hütter en Schneider aan een kunstacademie in de buurt van Düsseldorf in 1968 lag aan het ontstaan van de groep. Angelsaksische popmuziek domineerde de hitlijsten. The Rolling Stones klonken nog staatsgevaarlijk, The Beatles zaten in de herfst van hun leven en Jimi Hendrix was al bijna dood. Met Led Zeppelin, David Bowie en Iggy Pop stond een nieuwe rock-'n-rollgeneratie klaar om de jaren 70 een ander aangezicht te geven.

En wat deed Kraftwerk? Eigengereide avant-garde maken. Geen supermarkt- maar vernissagemuziek, en zeker geen rock-'n-roll. De groep wilde zich onderscheiden van de Angelsaksische cultuur. Ze musiceerde in de traditie van de krautrock, een muziekstijl die reageerde op het culturele vacuüm dat na de Tweede Wereldoorlog in Duitsland was ontstaan. Geen gitaren of lange haren, geen seks. Nee, zéker geen seks. Wel synthesizers en maatpakken. 

Florian Schneider stapte in 2008 uit Kraftwerk. ©BELGA

Naast traditionele instrumenten werd ook zelfgebouwde elektronische apparatuur gebruikt. Schneider ontwikkelde een elektronisch drumstel, waarvoor hij de patenten verwierf. Hij bouwde een elektrische dwarsfluit en perfectioneerde de Robovox, een vocoder die gebruikt werd om stemmen te vervormen. 

David Bowie vernoemde het nummer ‘V-2 Schneider’ op zijn plaat ‘Heroes’ naar de Duitser.

De eerste albums die Hütter en Schneider maakten, stonden nog vol met behoorlijk experimentele, elektronische muziek. De doorbraak volgde in 1974, met het album ‘Autobahn’ en het gelijknamige nummer. Hun muziek vormde een hoeksteen voor de elektropop en de invloed van de groep is niet te overschatten. Kraftwerk werd veelvuldig gesampled en gecoverd, door iedereen, van de Amerikaanse artiest Afrika Bambaataa tot de Britse popband Coldplay, en inspireerde David Bowie, die het nummer ‘V-2 Schneider’ op zijn plaat ‘Heroes’ naar de Duitser vernoemde.

Kraftwerk was overigens een van de redenen waarom Bowie midden jaren 70 naar Duitsland verhuisde. Hij wilde er zich onderdompelen in de elektronische muziekscène. Maar ook elektropopbands als Depeche Mode, Pet Shop Boys en New Order tot vanzelfsprekend ook vele house- en technoartiesten zijn schatplichtig aan groep. Het nummer ‘Computer World’ had een enorme invloed op de house- en technomuziek die in de jaren 80 ontstond in Chicago en Detroit.

Ruzie

De Duitsers kregen in 2014 een Grammy Lifetime Achievement Award. Schneider zat toen al niet meer in Kraftwerk. Hij verliet het gezelschap in 2008 in omstandigheden die nooit helemaal zijn opgehelderd. Volgens het Britse muziekblad NME gebeurde dat na een ruzie met Hütter over het wel of niet uitbrengen van een nieuw album. Hütter verklaarde later dat Schneider al jaren niet meer bijdroeg aan Kraftwerk en dat hij hem hoegenaamd ook niet miste. ‘Omdat het zo lang geleden is, neig ik ernaar hem te vergeten’, zei hij. 

'The Robots' van Kraftwerk.

Dichter bij de waarheid was wellicht de afstandelijke houding van Hütter. Een ander ex-groepslid, Wolfgang Flür, vertelde over Schneiders zelfgekozen exit: 'Ik kan me voorstellen waarom Florian vaarwel heeft gezegd aan het dictatorschap van zijn oorspronkelijke partner', waarmee hij op Hütter doelde. 

Van een aangekondigde solocarrière na Kraftwerk kwam weinig in huis. In 2015 bracht Schneider in samenwerking met de Belgische producer Dan Lacksman, de medeoprichter van Telex, een nieuw nummer uit. Hij zei dat ‘Stop Plastic Pollution’ was geïnspireerd door 'een duik te nemen in de oceaan aan de kust van Ghana en te zien hoe vissers niets anders dan plasticafval in hun netten vingen'.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud