'Lege zaal of niet, ik mag me nog eens muzikant voelen'

Een concertzaal zonder publiek: hetzelfde als een boek zonder lezers? ©Johan Jacobs / Flagey

Elf Belgische jazzfestivals organiseren dit weekend een online jazzfestival in Flagey, live gefilmd zonder publiek. Musiceren voor een lege zaal? 'Het heeft iets griezeligs, maar het is tenminste iets.'

toen hij de vraag kreeg. Waarom doet hij dan toch mee?

Zonder Covid-19 had het Brussels Jazz Festival de Belgische festivalzomer komend weekend op gang getrapt. Maar door de coronamaatregelen werden alle voorjaarsconcerten en de hele festivalzomer geschrapt. Ook voor de Belgische jazzscene een harde noot om te kraken. Met verfrissende jazzbands als STUFF., De Beren Gieren, Nordmann en TaxiWars en muzikale alleseters als Lander Ghyselinck, Bram De Looze of Antoine Pierre als gedroomde boegbeelden zat de Belgische jazz de voorbije jaren echt in de lift.

Thuiscultuur

Wat? Bel Jazz Fest is een online jazzfestival met 24 Belgische artiesten: Bram De Looze, De Beren Gieren, Nordmann, Schnitzl en anderen.

Waarom de moeite? De artiesten spelen niet gratis in hun huis- of slaapkamer of op Facebook Live, maar tegen betaling in de prachtige, weliswaar lege zalen van het cultuurhuis Flagey.

Waar? Op 29 en 30 mei in Brussel, achter gesloten deuren. De concerten worden gestreamd op jazz.be. Een ticket kost 15 euro. Met mogelijkheid tot een donatie voor de Belgische jazz.

De hele Belgische jazzscene verenigt zich tegen corona rond een opmerkelijk evenement: een online jazzfestival in Flagey in Brussel. Bel Jazz Fest is niet het eerste in zijn soort in Europa. In Finland vond in april achter gesloten deuren een jazzfestival plaats dat gestreamd werd voor alle thuiszittende tickethouders. Maar dat was een noodgreep van de organisatoren die anders hun festival helemaal hadden moeten afblazen door corona.

Het unieke aan Bel Jazz Fest is dat het gedragen wordt door alle Belgische jazzfestivals. Elf festivals, waaronder Leuven Jazz, Jazz Middelheim en Gent Jazz, stelden de affiche samen. 'We zitten allemaal in hetzelfde schuitje', zegt initiatiefnemer Danny Theuwis, die zijn Leuven Jazz in maart na een maandenlange voorbereiding in het water zag vallen.

'Zoals overal leidt corona in de jazz tot een domino-effect. Speelplekken vallen weg, muzikanten kunnen niet optreden, techniekers verliezen hun inkomen en het publiek blijft verweesd achter. In Flagey komen we elkaar allemaal weer tegen, ook al is het op veilige afstand en met een scherm tussen ons.'

Wie kijkt er? Zitten de mensen of staan ze recht? Applaudisseren ze wel?
Fulco Ottervanger
De Beren Gieren

De muziekfestivals kozen elk twee, drie groepen en betalen hen 'conform de markt', luidt het. Behalve de artiesten en hun entourage, de organisatoren en de beeld- en klanktechnici mag vrijdag en zaterdag niemand Flagey binnen. Het onlinefestival beslaat vier podia van het cultuurcentrum, waaronder de legendarische Studio 4 en het dak.

Het is de bedoeling online het goedbedoelde huiskamergevoel van Facebook Live of de gratis Zoom-concertjes te overstijgen waarin veel artiesten door corona hun toevlucht zoeken. Toeschouwers moeten betalen voor de toegang tot het festival: 15 euro voor twee dagen, en ze kunnen de 24 concerten een week lang herbekijken. In ruil krijgen ze geen veredelde repetitiesessies te zien, wel volwaardige shows in een van de beste concertzalen van het land, in beeld gebracht door meerdere camera's.

Een concertzaal zonder publiek: hetzelfde als een boek zonder lezers? ©Johan Jacobs / Flagey

Bezoekers kunnen tijdens de shows van podium wisselen en in een chatbox met andere kijkers in discussie gaan. Met een beetje geluk komen ze aan die virtuele toog Fred Hersch tegen. De Amerikaanse pianist kocht een ticket uit sympathie voor de Belgische jazzscene. Er is volgens Danny Theuwis behoorlijk wat interesse uit het buitenland. Daarom is beslist het streamplatform na afloop uit te bouwen tot een portaalsite voor de Belgische jazz, met concert- en releasekalenders en video- en audiomateriaal voor muziekfans en professionals.

De affiche oogt opvallend jong en gevarieerd, dat laatste zowel in bezetting als in genres. Er zijn trio's, solo-optredens van pianisten als Eve Beulens en Bram De Looze, de contrabassiste Anneleen Boehme van LABtrio of gitarist Bert Cools. Maar ook het elektronischejazzduo Schnitzl en de jazzrockers van Nordmann zijn van de partij. Een opvallende afwezige is Lander Ghyselinck. Die was gepolst om mee te spelen, maar zag het niet zitten zonder publiek te spelen. Danny Theuwis: 'Bands als STUFF. of Beraadgeslagen moeten het hebben van de intensiteit van het spel op het podium. De muzikanten moeten dicht bij elkaar staan en dat kan nu niet.'

Eindeloze vlakte

Los van de anderhalvemeterbeperking roept het initiatief de vraag op wat er voor muzikanten leuk is aan optreden voor een lege zaal. Pianist Bram De Looze, wiens buitenlandse tournee wegens corona geannuleerd werd, zat met twijfels toen hij de vraag kreeg. Waarom doet hij dan toch mee? 'Ik mis het podium vreselijk hard. Niet alleen het spelen zelf, maar ook het ritueel: de deur uitstappen, de concertzaal binnenwandelen, zielsverwanten terugzien, soundchecken. Ik heb voor Bozar een online huiskamersessie aan mijn piano gedaan. Dat voelde op geen enkel moment als een concert. Ik ga ervan uit dat dit anders wordt. Publiek of niet, ik mag me weer eventjes muzikant voelen.'

'Spelen voor een ingebeeld publiek, dat heeft toch iets griezeligs. Wie kijkt er? Zitten de mensen of staan ze recht? Applaudisseren ze wel?', zegt Fulco Ottervanger van De Beren Gieren. Of hij iets zal zeggen in de camera? 'Ik weet het niet. Het zal erop aankomen met ons drieën iets te creëren zonder de energie van de mensen in de zaal. Dat wordt best spannend. Hoe ironisch dit ook is als idee, livemuziek die niet live aanvoelt, het is tenminste iets te midden van de eindeloze vlakte van deze coronaperiode.'



.

.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud