'Niets was belangrijker dan de ziekte van mijn vader'

Gabriel Rios. ©Petra Katanic

Een kwarteeuw na zijn vertrek uit Puerto Rico eert zanger Gabriel Rios zijn roots en zijn vader op een eerste Spaanstalig album. ‘Ik heb een niet-aflatende honger om ergens bij te horen.’

Latin en opzwepende Spaanstalige muziek zijn al enkele jaren aan een stevige opmars bezig. De Puerto Ricaan Bad Bunny was vorig jaar de meest gestreamde artiest van de planeet. Op Spotify telt de playlist Viva Latino meer dan 10 miljoen fans. En nu komt Gabriel Rios (42) voor het eerst met een album vol Spaanstalige liedjes, vooral interpretaties van songs die zijn jeugdjaren inkleurden.

Maar wie de Puerto Ricaan van opportunisme verdenkt, moet maar eens goed naar ‘Flore’ luisteren. Rios en zijn producer verknipten de originele songs en voorzagen ze van compleet nieuwe arrangementen. Bij veel Europeanen roept de term latino beelden op van zon, cocktails en bloemenslingers, maar die uitbundige wereld verkent ‘Flore’ niet. Strijkers geven ‘Ausencia’, een nummer uit 1969 van de Puerto Ricaanse salsazanger Héctor Lavoe, iets dreigends.  ‘El Ratón’ van Cheo Feliciano is bijna deltablues geworden.  De twaalf songs leggen een spookachtige betovering over de luisteraar en kruipen langzaam onder de huid.

Het is een groot misverstand dat latino happy music is. Er zit veel somberte en sarcasme in.
Gabriel Rios

In een gesprek via Teams noemt de zanger zijn nieuwe verzameling liedjes lachend zijn ‘gothic Caribbean record’. ‘Het is een groot misverstand dat latino happy music is. Er zit veel somberte en sarcasme in. Om die sfeer op te roepen ontdeden we de songs van typisch Latijns-Amerikaanse instrumenten, zoals percussie en piano. Hoe verder we van de originele versie afweken en hoe donkerder het allemaal werd, hoe meer lol we hadden’, zegt hij met een kamerbrede grijns.

Posterboy

Het is ruim zes jaar stil geweest rond de Puerto Ricaan, die in 1995 met een koffer vol muziekdromen naar ons land verhuisde. Op zijn vorige album ‘This Marauder’s Midnight’, met de hit ‘Gold’, hoorden we al een muzikant die een sterke behoefte voelde om patronen te doorbreken. De songs klonken uitgebeender dan de Engelstalige latinpop van ‘Ghostboy’ (2004) en ‘Angelhead’ (2007) waarmee Rios een beetje tegen wil en dank een entertainer en posterboy was geworden. Voor dat album was hij naar New York verhuisd. Daar zat hij opnieuw toen de pandemie uitbrak. ‘Ik zwoegde er aan Engelstalige songs, maar niks lukte.’

Gabriel Rios?

Gabriel Rios is een Puerto Ricaanse muzikant die in 1996 naar Gent verhuisde. Hij maakte vier Engelstalige albums. Zijn bekendste hits zijn 'Gold' en 'Broad Daylight'. 'Flore' is zijn eerste Spaanstalige album.

Terug in ons land wierpen Belgische muzikanten van The Colorist Orchestra hem enkele Latijns-Amerikaanse nummers uit zijn jeugd voor de voeten. Ze stonden op een van de vele lijstjes die Rios de afgelopen jaren had bijgehouden. Op eigen houtje was hij er nooit aan begonnen. Waarom nostalgisch doen over zijn afkomst?

Rios: ‘Als je ervoor kiest in een ander werelddeel te gaan wonen, ga je onbewust de nuances van je eigen cultuur uitgommen: geuren, kleuren, klanken. Het is alsof je die verbindingen in je hoofd nog wel hebt, maar ze sluimeren omdat je ze naar beneden hebt gedrukt. Maar helemaal weg zijn ze nooit. Het heeft te maken met het gevoel dat je je uiteindelijk nooit helemaal thuis voelt op je nieuwe plek, maar ook niet kunt teruggaan naar je oude. Veel migranten zullen dat herkennen.’

De liedjes uit zijn jeugd voelden opeens wel juist. Wat was er dan veranderd? De vader van de zanger was zwaar ziek geworden. In 2017 verbleef Rios vier maanden bij zijn vader, die aan alzheimer leed, en de rest van de familie. Hij zag jeugdvrienden terug en maakte nieuwe vrienden. Voor het eerst besefte hij wat hij in al die jaren gemist en weggestopt had. Hij vond een stuk van zichzelf terug. ‘Ik was verbaasd: dit ben ik dus ook. Het was alsof ik een oude vriend na een lange tijd terugzag. Een heerlijk gevoel.’

Dat gevoel was van korte duur. Enkele maanden later werd het eiland getroffen door een verwoestende orkaan. De zanger keerde terug om met zijn moeder het appartement van zijn ouders, die naar Florida waren verhuisd, leeg te maken. Een emotioneel moment. Terug in België overheersten leegte en eenzaamheid. ‘Alleen op een podium voelde België nog als mijn thuis, ernaast was ik totaal onthecht. Niets was belangrijker dan mijn vaders ziekte.’

Alleen op een podium voelde België nog als mijn thuis, ernaast was ik totaal onthecht.

Zijn vader leeft nog, maar mentaal is hij weggegleden. Hij herkent niemand meer. De man speelde een grote rol in de muzikale ontwikkeling van zijn zoon. Hij gaf hem zijn eerste akoestische gitaar toen hij acht was en maakte compilatiecassettes met traditionals uit Puerto Rico, The Beatles en veel jazz. Naast psycholoog was zijn vader ook amateurmuzikant. Als hij in België op bezoek was, kroop hij soms met zijn zoon op het podium.

©Petra Katanic

‘Flore’ is een eerbetoon aan zijn vader geworden. Zes van de acht covers kwamen hem in zijn jeugdjaren aanwaaien via hem. Hoe voelt Rios zich erbij dat zijn vader de nummers niet kan horen, laat staan dat hij weet dat zijn zoon dit heeft gedaan? ‘Triest, al probeer ik me daartegen te beschermen. Het was al zwaar genoeg te moeten aanvaarden hoe abrupt onze relatie eindigde. Het zou mijn vader wat tijd hebben gekost om deze versies te appreciëren, want we zijn soms heel ver gegaan. Maar hij zou zeker fier zijn, net omdat we het helemaal anders doen. He liked it when there was een hoek af.

Bloemen op de begrafenis

De eigen nummers op ‘Flore’ schreef Rios thuis in Gent tijdens de lockdown. Ze dragen allemaal de sporen van deze tijd, of ze gaan over zijn vader. Het is een dunne lijn. ‘La torre’, een duet met Devendra Banhart, gaat over hoe dingen die we altijd als vanzelfsprekend hebben beschouwd plots verloren kunnen gaan. De titeltrack ‘Flore’ is geïnspireerd op ‘Bang Bang (My Baby Shot Me Down)’ van Nancy Sinatra.  Een vrouw vermoordt haar man en brengt bloemen mee naar zijn begrafenis. ‘Het leven geeft ons niet altijd de permissie om iets te veranderen. Sommige gebeurtenissen kunnen we niet voorzien of controleren, zoals de ziekte van mijn vader of deze pandemie. We proberen er allemaal het beste van te maken. Daarom voeren we dit gesprek via een computer terwijl we ons op 50 kilometer van elkaar bevinden.’

Veel Puerto Ricanen trekken naar de Verenigde Staten. Daar heb ik ook aan gedacht, maar het is opwindender om dit soort muziek in Europa te maken.

De zanger woont sinds een maand terug in Gent, de stad die hem adopteerde toen hij op zijn 17de zijn biezen pakte in Puerto Rico. Rios keerde terug naar de Arteveldestad na een jaartje Amsterdam. Hij was naar ginder verhuisd omdat hij dacht dat het hem in een nieuwe omgeving wel zou lukken zijn Engelstalige plaat te maken. Een verkeerde gok. ‘Het gevoel van onthechting verdween niet. Ik belde nog bijna elke dag met mijn moeder in Florida en mijn jeugdvrienden in Puerto Rico. (zucht) Er zit blijkbaar een niet-aflatende honger in mij om ergens bij te horen.’

'No soy de aquí, ni soy de allá' van Facundo Cabral: 'Ik ben niet van hier en ook niet van daar.'

Is een definitieve terugkeer op termijn niet onvermijdelijk? ‘Nee. Ik zou er nooit van mijn muziek kunnen leven. Het eiland is te klein. Vroeg of laat moet je er weg.  Veel mensen trekken naar de Verenigde Staten. Daar heb ik ook aan gedacht, maar het is opwindender om dit soort muziek in Europa te maken. Latin music staat verder van jullie muzikale cultuur dan voor de doorsnee Amerikaan. Dat maakt het spannender, exotisch bijna, om deze muziek hier te brengen. Er zit een grote openheid in jullie muzikale DNA. Ik heb dat altijd geweldig gevonden aan België. Die eigenheid komt door de geografische ligging, jullie vallen net buiten de invloedssferen van Engeland en de Verenigde Staten.’

Nu het album af is, wil Rios zo snel mogelijk met zijn nieuwe songs de baan op. Maar hij zal nog even moeten wachten. Het gebrek aan een perspectief knaagt voorlopig niet. ‘Ik heb sowieso nooit het gevoel gehad in de realiteit te leven. Elk album zat ik in een andere droom. Er was ook nooit een praktische manier om naar mijn toekomst te kijken. Ik wist altijd wel dat er iets zou gebeuren. Als ik niet live mag spelen, maak ik wel weer een nieuwe plaat. In het Spaans? Dat weet ik niet. Het moet dicht bij mezelf staan. Mensen voelen het als je niet toont wie je echt bent.’

‘Flore’ is verschenen bij Sony Music

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud