Schapen tellen met zangeres Naima Joris

©SISKA VANDECASTEELE

In de eerste festivalzomer van Naima Joris als leadzangeres en bandleider regeren bubbels en afstandsregels. We liepen in haar spoor op Gent Jazz. ‘Al die artiesten die zeggen dat ze het publiek hebben gemist: ik snap dat niet.’

‘Moet ik bij de schapen gaan staan?’ Vrijdagnamiddag, een kleine drie uur voor haar optreden op Gent Jazz. Naima Joris (39) klimt over de prikkeldraad van het grasperk voor de Bijloke. De dieren spoeden zich weg. De soundcheck van Taxiwars, de headliner van vanavond, waait over het hellende terrein.

Ze merkte de schapen een halfuur geleden op, toen ze haar auto parkeerde. We zijn op haar verzoek het festivalterrein ontvlucht naar hier, bij wijze van stilte voor de storm. Dadelijk is het haar beurt om te soundchecken voor wat zich aankondigt als een van haar belangrijkste concerten in deze afgeperkte festivalzomer. En daar past een korte afzondering bij, ook al produceren sommige schapen een hels lawaai. ‘Ik vind blèrende schapen nog altijd rustgevender dan mensen’, grijnst ze.

Gegroefde ziel

Joris is een grote aanwinst voor de Belgische muziekwereld. De dochter van jazzmuzikant Chris Joris verraste in de eerste lockdown op Facebook met aangrijpende covers van Joni Mitchell, Cesária Évora en Charles Aznavour. In april dit jaar verscheen een album met eigen nummers waarin ze het verlies van haar zus, ook een zangeres, van zich af zingt. Haar indrukwekkende alt roept herinneringen op aan Billie Holiday, de subtiele muziek reflecteert de mijmeringen van haar gegroefde ziel.

En nu staat ze hier, voor meer dan 1.000 man, als leadzangeres en bandleider. Straks volgen een vol Rivierenhof en in oktober wellicht een uitverkochte Ancienne Belgique. ‘Soms vraag ik me af of het allemaal niet te snel gaat. Ik heb die eigen nummers vooral uitgebracht uit noodzaak. Als therapie voor mezelf. De nadruk lag op het rouwproces. En nu gebeurt dit. Ik heb optreden altijd een beetje eng gevonden. Al die artiesten die zeggen dat ze in de pandemie het publiek hebben gemist: ik snap dat niet. (lacht) Ik word al zenuwachtig als ik kook terwijl iemand op mijn vingers staat te kijken.’

Wie is Naima Joris?

Zangeres Naima Joris brak pas op haar 39ste door met haar eigen band. Ze wordt nogal makkelijk in de jazzhoek geduwd. Dat komt door haar stem, die aan Billie Holiday doet denken, en door haar vader, de bekende jazzmuzikant Chris Joris. Haar eerste titelloze minialbum verscheen in april. Dit is haar eerste festivalzomer als bandleider. Daarvoor deed ze heel sporadisch backings bij Isbells, Raymond van het Groenewoud en de groep van haar vader.

Oefening baart kunst, zegt ze. Live spelen gaat al beter dan een jaar geleden, toen ze met haar band begon op te treden. Veel hangt af van hoe ze heeft geslapen. De zangeres kampt al sinds haar kindertijd met een acuut slaapprobleem. De afgelopen week sliep ze niet meer dan vijf uur per nacht. ‘Hoe ben jij dan?’, vraagt ze. Tussen ongenietbaar en onuitstaanbaar, antwoorden we naar eer en geweten. ‘Ik prikkelbaar en overgevoelig. Misschien is het goed dat mijn grote vuurdoop gebeurt tijdens de coronabeperkingen.’

Tijdens de soundcheck is van prikkelbaarheid of zenuwachtigheid weinig te merken. Haar band is een hechte vriendengroep. Contrabassiste Lara Rosseel is al jaren een goede vriendin. Een van de muzikanten is sinds kort haar liefdespartner. Die vertrouwensband helpt de demonen buiten het speelveld te houden.  

Ik ben snel prikkelbaar. Misschien is het goed dat mijn grote vuurdoop gebeurt tijdens de coronabeperkingen.
Naima Joris
Zangeres

Zelfs in de backstageloge is de sfeer een halfuur voor het optreden opvallend relaxed. Terwijl in de concerttent de eerste tafels  zich vullen met mensen drinkt Joris thee om haar stembanden te oliën en maakt ze grapjes met haar muzikanten. Net voor de show, om iets voor halfzeven, studeren de zangeres en haar contrabassiste nog snel een stukje in op een piano die achter het podium staat. Zelfs hier en nu, één minuut voor hun concert, ademt de toegewijde muzikantenbende rust en controle. En vooral goesting. Nadat hun manager ‘Hello girls and boys, it’s showtime!’ geroepen heeft, trekken de vijf het zwarte gordijn open en gaan ze welgemoed de scène op.

Bubbels in een bubbel

‘Het is nog vroeg, maar ik ga nu al slaapliedjes voor jullie zingen’, horen we haar vanuit de coulissen tegen het publiek zeggen. Helaas wordt het geen ontspannen avondwandeling. De grote concerttent is goed gevuld en ook op de tafeltjes buiten de tent zitten aardig wat mensen. Maar luisteren doet niemand echt. Het publiek lijkt vooral te bestaan uit mensen die elkaar al te lang niet meer hebben gezien. Of die niet meer weten hoe ze zich horen te gedragen op een concert. Een toeschouwer ontkurkt een fles bubbels, het sein om luidkeels te klinken op de verjaardag van iemand in zijn bubbel.

©SISKA VANDECASTEELE

Het geroezemoes van het publiek zal bijna de hele tijd de muziek overstemmen. Dat is jammer, want Joris en haar band staan er. Ze wisselen eigen breekbare songs als ‘Bellybutton’, ‘Soon’ en ‘Home’ af met nummers van anderen. Eén keer laat ze zich uit haar concentratie brengen en maakt ze een foutje. ‘Ik ben al dat gebabbel niet gewoon, het leidt me af’,  verontschuldigt ze zich geërgerd. Niemand lijkt het te horen.

Naast ons veert een man recht uit zijn stoel en begint haar te filmen. Het is vader Chris Joris, in wiens band ze vroeger af en toe meezong. Wist hij dat ‘Parce que’ van Charles Aznavour nu zou komen? ‘Parce que j'ai trop d'amour / Tu viens voler mes nuits du fond de mon sommeil’, zingt zijn dochter met haar lage, broze stem. Het rumoerige publiek kaapt helaas ook dit intieme moment.

Wie haar levensloop kent, begrijpt wat voor een mirakel het is dat Naima Joris op haar leeftijd de kans kreeg én greep om een leven als bandleider en leadzangeres te leiden.

Vlak na het concert treffen we de zangeres en haar band achter het podium. Iedereen is druk in de weer met kabels en instrumenten. Is ze tevreden? Ja en nee. ‘Kijk, ik snap het wel. Iedereen is na anderhalf jaar blij dat hij nog eens buiten mag komen. Maar als je zo nodig moet bijpraten met vrienden, doe dat dan op een andere plek dan een concert. Veel mensen beseffen niet wat het is op een podium te staan.’ Ze is wel erg te spreken over hoe ze het er als band vanaf hebben gebracht. ‘Het is ons gelukt gefocust te blijven.’

Nadat het instrumentarium van de band is opgeruimd zonderen we ons opnieuw met de leadzangeres af tussen de schapen. Ze komt nog heel even terug op het concert. ‘Als toeschouwer zit je toch altijd wat gewrongen in zo’n bubbel, zeker op een festival.  Het podium is dan een veel fijnere plek om in een bubbel te zitten.’

Isolement

Ze herhaalt tot drie keer toe hoe dankbaar ze is voor de waardering die ze krijgt, op basis van één ep’tje. Wie haar levensloop kent, begrijpt wat voor een mirakel het is dat ze op haar leeftijd de kans kreeg én greep om een leven als bandleider en leadzangeres te leiden. Als kind leed Joris aan een zware vorm van slaapparalyse, wat in haar geval leidde tot paniekaanvallen en extreme hallucinaties. Schaapjes tellen - het oudste slaapdevies van de wereld - hielp niet echt.

©SISKA VANDECASTEELE

De afgelopen 20 jaar bracht ze door in isolement. Dat was het gevolg van twee grote drama's in haar familie. Op haar twintigste verloor ze haar stiefmoeder in een auto-ongeval. Door de mentale klap brak ze haar conservatoriumstudies af en trok ze zich jarenlang terug. Psychologisch en financieel beleefde ze een donkere tijd.

Ze kwam pas rond haar 27ste discreet boven water als achtergrondzangeres bij Isbells, Raymond van het Groenewoud en projecten van haar vader.

En dan was er het tragische overlijden van haar jonge zus drie jaar geleden: borstkanker met uitzaaiingen in de lever. ‘Saskia was 28 jaar en veel getalenteerder dan ik. Ze was een betere songschrijver en had meer podiumprésence. Ik doe dit om haar te eren. Ik wil dat ze voortleeft in mij.’

Het leven neemt soms vreemde wendingen. Zonder de dood van haar zus was ze misschien nooit voor het voetlicht getreden. We zouden niet bij valavond met Naima Joris tussen de schapen hebben gezeten op Gent Jazz. De kans was ook klein dat ze zou optreden in het televisieprogramma ‘Vive le vélo’ in Frankrijk, want daar is ze heen gereisd wanneer u dit leest. De koers interesseert haar weinig, maar de voorwaarden waren interessant. ‘Ik word mooi betaald om liedjes te zingen die ik zelf mag kiezen en kan een week door Frankrijk reizen en overnachten in comfortabele hotels. (lacht) Misschien trek ik mezelf op een dag wel uit de armoede.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud