Wereldmuziek op het ritme van Miles Davis

Anouar Brahem: ‘Als jonge muzikant begreep ik geen snars van jazz, maar ik liet me leiden door mijn nieuwsgierigheid.’ ©Marco Borggreve

De Tunesische componist Anouar Brahem vervulde een jeugddroom door in New York een jazzalbum op te nemen met de vroegere ritmesectie van Miles Davis. Volgende week laat hij in Brussel horen hoe virtuoos en ongedwongen zijn wereldmuziek klinkt.

Op het vorig jaar verschenen ‘Blue Maqams’ speelt de Tunesische stermuzikant Anouar Brahem samen met de bassist Dave Holland en de drummer Jack DeJohnette de ritmesectie die in 1970 te horen was op het legendarische album ‘Bitches Brew’ van Miles Davis. Met de Britse pianist Django Bates erbij vormen ze een bijzonder soepel kwartet dat de grenzen tussen jazz en de Arabische klassieke muziek, waar Brahems roots liggen, aftast en doet vervagen. De erg intuïtieve en mysterieuze plaat, in New York ingeblikt door ECM-labelbaas Manfred Eicher, werd overal laaiend enthousiast onthaald.

De Vlaamse radiozender Klara bekroonde ze tot beste internationale release van het voorbije jaar in de categorie ‘world’. Bij dat laatste zal Brahem wellicht zijn wenkbrauwen gefronst hebben, want volgens hem is het zinloos om ‘muziek die niet van bij ons is’ wereldmuziek te noemen. ‘Alle muziek komt uit de wereld’, vertelt hij. ‘Het is een opportunistische term die klassieke meesters in dezelfde rij plaatst als oriëntaalse chansonniers en variété-artiesten. Het is alsof je Bach en Richard Clayderman naast elkaar zet.’

Klara bekroonde het album van Anouar Brahem tot de beste internationale wereldmuziekrelease.

Het doet Brahem denken aan vroeger. Toen hij als jonge twintiger naar Parijs trok, heerste er nog een echte hokjesmentaliteit, terwijl hij Tunesië net verlaten had om de oed - de twaalfsnarige Arabische voorloper van de luit - uit het keurslijf van zuiver begeleidingsinstrument te tillen. Hij was het beu om enkel op bruiloften te spelen, wilde eigen composities maken en zijn spel uitdagen door muzikanten uit andere genres en disciplines uit te nodigen.

‘Dat was niet eenvoudig, want jazz, klassieke, hedendaagse en etnische muziek leefden naast elkaar. De grootste achterdocht ondervond ik bij de etnische muziek omdat men daar vooral bezig was met het bewaren van tradities. Toen men in die context het label ‘world music’ begon te gebruiken, voelde ik heel sterk de noodzaak om er afstand van te nemen. Maar ondertussen leven we in een ander tijdperk en bekijkt het westerse publiek Afrikaanse of oriëntaalse muzikanten niet meer louter vanuit hun traditie.’

Nieuwsgierig

Terwijl hij als jonge muzikant aangetrokken werd door flamenco, Balkanmuziek en oriëntaalse klanken, ‘die me vreemd in de oren klonken, maar toch nog neven waren van de Arabische muziek’, belandde hij al snel bij de jazz. ‘Ik begreep er geen snars van, maar liet me leiden door mijn nieuwsgierigheid. Ik was op zoek naar een stem om aansluiting te vinden bij de moderniteit en voelde intuïtief aan dat jazzmuzikanten die stem gevonden hadden. Ik wilde hen niet imiteren, want ik was geen jazzmuzikant. Ik herkende wel een link met de taqsîm, de manier waarop in de traditionele Arabische muziek geïmproviseerd wordt, en er volgden nieuwe mogelijkheden om te experimenteren.’

Zo blijft Brahem ook op ‘Blue Maqams’ aanleunen bij zijn muzikale roots, terwijl de aanwezigheid van enkele westerse topimprovisatoren hem tegelijk verplicht uit zijn comfortzone te treden. Die open attitude van zowel Brahem als zijn sparringpartners maakt dat Oost en West niet contrasteren, maar elkaars identiteit aanscherpen.

‘Ik heb altijd de vrijheid genomen om risico’s te nemen, om wegen te bewandelen die ik vooraf niet hadden kunnen bevroeden. Daarom werd ik in het begin van mijn carrière nog beschouwd als een elitaire muzikant. Dat vond ik maar niets. Maar nu ik speel voor zalen van 8.000 man is dat etiket gelukkig weggevallen. Toch verbaas ik me erover dat in een tijdperk waarin de nadruk steeds vaker komt te liggen op de korte aandachtsspanne mijn dochter van 16 me komt vertellen dat ook haar vriendinnen naar mijn platen luisteren. Dat flatteert me en bevestigt mijn overtuiging dat muziek in de eerste plaats een vrijplaats moet blijven.’

Anouar Brahem speelt op woensdag 18 april in Bozar.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud