De diepe dalen van Pippo Delbono

Theatermaker Pippo Delbono viert het leven als een koortsachtige race naar de dood. ©Luca Del Pia

De opmerkelijke Italiaanse kunstenaar Pippo Delbono is nog eens in het land, met een theaterstuk over de broosheid van geluk en een installatie over zijn sores.

De Italiaanse regisseur en acteur Pippo Delbono (60) brengt al meer dan dertig jaar fysiek gedreven theater dat zich situeert tussen kolder en Pina Bausch, de grande dame van de dans. Hij laveert tussen extreme emoties. Een lach en een traan, haat en liefde, angst en lef. Maar altijd met een zekere ironie. Zijn merkwaardige voorstellingen, films en performances zijn uitbundige vieringen van het leven en de dood, op zijn Italiaans, met invloeden van de commedia dell’arte en de films van Federico Fellini.

‘La Gioia’ is een hommage aan Bobo. Die gehandicapte acteur was doofstom en zat al 45 jaar in een psychiatrische instelling toen Delbono hem opnam in zijn theatercompagnie.

Zijn gezelschap is een opmerkelijke groep: professionele acteurs en mensen die hij soms letterlijk van de straat haalde zoals daklozen, gehandicapten of vluchtelingen. Met hen reist hij al ruim twintig jaar de wereld rond. Met de regelmaat van de klok strijkt het rariteitenkabinet van Delbono neer in Bozar. Daar ontmoeten we de Italiaan ook.

Hij is naar Brussel gevlogen omdat hij vanavond uitleg hoort te geven bij de kunstinstallatie ‘Een weg naar geluk’, die overkomt van het Centre Pompidou in Parijs. Alleen geraakt de Italiaan tijdens het interview nauwelijks uit zijn woorden. Hij murmelt en kan zijn ogen met moeite openhouden. Te pas en te onpas verlegt hij zich op de zijkant van zijn massieve lichaam, terwijl hij zijn bevende elleboog op het rode pluche van de bank laat steunen.

Of ik een glas water moet halen? Hij mompelt iets en neemt zijn telefoon. Even later schuiven twee komieken van zijn gezelschap aan. Ze stellen me gerust en volgen het gesprek met een kamerbrede grijns op hun gelaat. Nog ben ik er niet gerust in. Voorzichtig vraag ik of zijn toestand iets met zijn ziekte te maken heeft. Hij is al meer dan twintig jaar seropositief. De theatermaker schudt het hoofd. ‘Het is veel ingewikkelder. Het gaat niet al te best met me de jongste tijd.’

Een scène uit 'La Gioia'. ©Luca Del Pia

Delbono worstelt al twee jaar met een diepe, donkere depressie. Wie wil weten wat zich afspeelt in dat labyrintische hoofd van hem raden we aan met een hoofdtelefoon door het installatieparcours te wandelen. De installatie gaat over de kwellingen van de Italiaan, de strijd die hij de afgelopen twee jaar met zichzelf voerde. ‘Un voyage mystique’, noemt hij de wandeling.

Fysiek is het een kort bezoek door het hoofd van de kommerlijke kunstenaar - drie bochten en u bent aan de uitgang. Wie de existentiële reis volledig wil afleggen moet dertig minuten uittrekken. Zo lang neemt hij de tijd om te vertellen over de moeilijke weg die hij heeft afgelegd, een weg die van twijfel en leed naar vreugde voert.

Bloemstukken

Onderweg in het labyrint kom je tussen de kartonnen muren maar twee objecten tegen: een oude televisie met ruisbeeld en een kamer vol bloemstukken waarover wazige videobeelden van de neerslachtige artiest zijn geprojecteerd. De bloemen hebben een dubbele betekenis, zegt Delbono. ‘We geven bloemen aan mensen om het leven en de liefde te vieren, bij een geboorte of een huwelijk. Op andere momenten doen we het om iets te zeggen wat we zelf niet gezegd krijgen: op de begrafenis van een dierbare.’

De dromerige boeketten van de Brusselse bloemist Thierry Boutemy duiken ook op in het theaterstuk ‘La Gioia’. Het is het laatste stuk dat hij maakte met zijn fetisjacteur Bobo.

Theatermaker Pippo Delbono viert het leven als een koortsachtige race naar de dood. ©Luca Del Pia

Delbono ontmoette Bobo in 1996 in de instelling waar zijn psychiater hem naartoe had gestuurd. De kleinschedelige Bobo was doofstom en zat al 45 jaar in de instelling, zonder enig toekomstperspectief, toen Delbono hem daar weghaalde en opnam in zijn theatercompagnie. De kunstenaar was depressief en had net te horen gekregen dat hij seropositief was. ‘Bobo kon met hele kleine dingen gelukkig zijn. Door hem kreeg ik weer zin in het leven.’ Maar Bobo overleed elf maanden geleden aan een longziekte.

Gaat het ook daarom ook niet zo best met hem? Beverig knikje.

Een teaser van het theaterstuk 'La Gioia'.

‘La Gioia’ (vreugde in het Italiaans) was bijna klaar toen Bobo stierf en is daarom een hommage geworden aan de gehandicapte acteur. Delbono wil de theaterliefhebber eraan herinneren hoe broos geluk is. Het is een hymne aan de vreugde als tegengif voor onze angst voor de dood. De getroubleerde kunstenaar speelt zelf mee, als dat gaat tenminste.

De vreugde wordt geëerd met liederen, dans, muziek, gekte en sprookjesachtige kostuums. En clowns, véél clowns. ‘We vieren het leven met koortsachtige levenslust, als de race naar de dood die het leven is’, fluistert hij. Het ongemakkelijke en maniakale van de film ‘Joker’ gecombineerd met de komische zeggingskracht van de commedia dell’arte: moeten we ons zoiets voorstellen bij ‘La Gioia’? Delbono, intussen rechtop zittend, kijkt me beduusd aan. Geen antwoord. Naast mij haalt komiek Mario zijn ongenadigste clownsgrimas boven.

‘La Gioia’ van Pippo Delbono: donderdag 9 januari en vrijdag 10 januari in de KVS in Brussel.

Het installatieparcours ‘Een weg naar geluk’: tot 26 januari in Bozar.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect

Gesponsorde berichten

n