Advertentie
Advertentie

De festivalzomer van Loverman | 'De liefde stopt niet als je uit elkaar gaat'

Singer-songwriter James de Graef alias Loverman: 'Alleen zijn wordt vaak verkeerd begrepen in onze cultuur, terwijl je je alleen soms net minder eenzaam voelt dan wanneer je omringd bent.' ©Elise Dervichian

Met zijn solodebuut ‘Lovesongs’ maakt singer-songwriter James de Graef alias Loverman duidelijk dat een lange relatie beëindigen, hoe pijnlijk ook, heilzaam kan zijn. De excentrieke bariton brak door als opener voor Tamino en is een van de gezichten van deze festivalzomer.

We kwamen James de Graef (29) ooit tegen op de wei van Pukkelpop. Zijn toenmalige rockband Shht trad er op en had besloten de set buiten de tent verder te zetten als een soort marchingband. Een steeds groeiende menigte kreeg toen een glimp van de veelzijdige performer en multi-instrumentalist te zien. Later maakten we in een vol Koninklijk Circus kennis met zijn andere kant. De Graef opende er met zijn diepe bariton als de bevlogen singer-songwriter Loverman solo voor Tamino.

De essentie
  • Loverman is het alias van de excentrieke singer-songwriter James de Graef.
  • Hij was achtereenvolgens geluidsman, bassist en frontman van de Gentse rockband Shht en vormde met zijn voormalige vriendin het elektroduo Partners.
  • Na een succesvolle Europese tournee als solosupport van Tamino werd ook zijn eerste soloalbum ‘Lovesongs’ bijzonder goed ontvangen.
  • Hij stelt deze coming-of-ageplaat over een relatiebreuk deze zomer voor op de belangrijkste festivals.

Na de release van zijn debuut ‘Lovesongs’ kreeg hij meteen vier MIA-nominaties en nu is het tijd voor een volle festivalzomer: na Live Is Live volgt nu Rock Werchter en daarna zijn Gent Jazz, Dour, M-idzomer, Dranouter en de Lokerse Feesten nog aan de beurt.

Advertentie

In Schaarbeek lukt het hem voorlopig nog om onder de radar te blijven. We hebben afgesproken in een café waar de koffie goedkoop is en de toeloop op een doordeweekse voormiddag beperkt blijft. 'Ik zou me wat vies voelen als ik alleen maar in koffiebars met hippe barista's zou komen', klinkt het verontschuldigend. De Graef woont vlakbij in een antikraakpand, een voormalig woonzorgcentrum. Straks verhuist hij via dezelfde organisatie naar een appartement in een oud politiegebouw in het centrum van Anderlecht.

Die woonsituatie valt samen met hoe hij in het leven staat. Wat minder comfort weegt niet op tegen de ervaring. 'Om het warm te krijgen in het vroegere rusthuis moesten we stoken met elektrische vuurtjes, maar gelukkig waren de bedden in de kamers wel vervangen', lacht hij. 'In het begin stootten we nog weleens op een brancard, een looprek of een kruk, en op de kelderdeur hing een bordje met ‘Funerarium’.'

Dat schrikte De Graef niet af. Bovendien is er in zijn familie altijd interesse in lijden en de dood geweest. Zo heeft vader Ortwin als KU Leuven-professor Engelse letterkunde een zwak voor de Engelse romantici uit de 18de en 19de eeuw. Zelf schreef James een thesis over hoe de verheerlijking van het destructieve gedrag van bejubelde popmuzikanten sporen nalaat.

Advertentie

De Graef vindt het contraproductief dat we zo vervreemd zijn van de dood. 'Welke zin heeft het om de rest van je leven iets te vervloeken wat ons toch allemaal zal overkomen? Het maakt het allemaal net pijnlijker. Fear is the mind-killer, laten we er dus wat meer over praten. Soms vraag ik me af wanneer onze natuurlijke omgang met de dood is verdwenen. Met de ontvoogding? De aftakeling van het christendom? Al het consumeren, dat in de plaats is gekomen, lijkt ons alleen maar af te leiden van onze existentiële eenzaamheid.'

'Would (Right in Front of Your Eyes)' van Loverman.

Solitaire sculpturen

Existentiële eenzaamheid is het thema op ‘Another Place’, de openingstrack van ‘Lovesongs’, waarvan zopas de deluxeversie 'Lovesongs and Some' is uitgebracht. Het nummer verwijst naar de gietijzeren beelden van kunstenaar Antony Gormley die op een desolaat strand in het noordwesten van Engeland onbewogen naar de horizon turen, ook al worden ze bij vloed soms helemaal overspoeld. Opvallend: de Britse band Mount Kimbie, een van De Graefs vroegere favorieten, wijdde met ‘A Figure in the Turf’ zo goed als simultaan een song aan de solitaire sculpturen. 'Ik zing dat alleen zijn vaak verkeerd begrepen wordt in onze cultuur, terwijl je je alleen soms net minder eenzaam voelt dan wanneer je omringd bent.'

Het is de prelude van een album waarop De Graef afscheid nam van een lange romantische relatie. Sinds zijn twintigste was hij samen met Femke Fredrix (artiestennaam: Daisy Ray), waarmee hij het experimentele duo Partners oprichtte. 'Het was een stabiele periode waarin we ons allebei hebben kunnen ontplooien en gegroeid zijn, maar ook een typische eerste lange relatie. De relatie functioneerde omdat we elkaars onzekerheden indekten. Na zo’n breuk moet je die, nadat de ander over je angsten heeft gewaakt, weer zelf in de ogen zien en dat is altijd confronterend.'

De liefde kan alleen bloeien als ze vrij is. De grootste misvatting is dat ze stopt als je uit elkaar gaat.

Loverman
Muzikant

Zijn gedachten dwalen af naar ’De Mandarijnen’, een boek van Simone de Beauvoir waarin de personages het belang dat ze hechten aan de liefde verschillend invullen. 'Een lange relatie beëindigen is afzien, omdat het je uit balans brengt, maar het is tegelijk een geschenk, want op lange termijn is het heilzaam. De breuk heeft zaken die niet goed zaten bespreekbaar gemaakt.'

Advertentie

Liefde heeft volgens De Graef dan ook niets met veiligheid te maken. 'Het is loslaten. De liefde kan alleen bloeien als ze vrij is. De grootste misvatting is dat ze stopt als je uit elkaar gaat. Dan heb je het alleen over de vorm die wij erop plakken en die echte liefde vaak in de weg staat. Velen denken zonder lief geen geluk te vinden, en zijn dus constant op zoek. Al dat gedate wordt gecultiveerd als een soort neurose. Maar wat zei Boeddha ook weer? Al zoek je de hele wereld af naar iemand die je liefde meer waard is dan jezelf, je zal die persoon nooit vinden.'

Trash en goede smaak

Maar het is niet omdat De Graef doorbrak met een gevoelige coming-of-ageplaat, dat hij zich nu verplicht voelt alleen nog droevige muziek te maken. 'Daarvoor ben ik veel te excentriek. Ik ben ook redelijk dominant. Dat vind ik soms een ambetante eigenschap. Anderen worden stil of onzeker als ik me in een groep manifesteer, terwijl ik met iedereen ideeën wil kunnen uitwisselen.' Zijn excentriciteit noemt hij een resultaat van zijn opvoeding in twee culturen. 'Ik hou van de cultuur van mijn Britse mama. Die is vaak trashy en over the top. Mijn papa werpt zich als academicus dan weer op als een soort arbiter van de goede smaak. Dat snijvlak, waarmee ook mijn ouders soms worstelen, zorgt voor een heel interessant spanningsveld.'

Uit zijn jeugd onthoudt De Graef de vele fanfares. 'De combinatie van volks vertier en gemeenschapszin sprak me enorm aan. Mijn eerste instrument was een eufonium, een tenortuba. Dat ben ik kwijt, maar onlangs heb ik een trombone gekocht. Die zal zeker opduiken in nieuw werk. Ik vind het jammer dat de fanfarecultuur haast helemaal weg is. Alleen mensen die in een boerengat zijn opgegroeid, hebben ze nog meegekregen.'

Ik vind het jammer dat de fanfarecultuur haast helemaal weg is. Alleen mensen die in een boerengat zijn opgegroeid, hebben ze nog meegekregen.

Loverman
Muzikant

Voor De Graef was dat boerengat Nieuwrode, bij Aarschot. Zijn moeder gaf hem er niet alleen een zwak voor de fanfare, maar ook een grote liefde voor jazz mee. 'De grote pianisten zoals Erroll Garner, Art Tatum en Oscar Peterson hebben mijn hart altijd sneller doen kloppen.'

In zijn puberteit ging hij eerst nog door een emo-fase waarin hij vooral metal wilde spelen, alvorens hij op zijn negentiende een jaar naar het Liverpool Institute for Performing Arts van Paul McCartney trok. Dat bleek geen meevaller. 'Het niveau lag er niet zo hoog. Het leek meer een geldmachine. Ik heb er een groepje opgericht en ben vooral veel gaan raven. Ik herinner me een coole vijf uur durende set van Four Tet in een kelder.'

Geïnspireerd door onder anderen James Blake wilde hij daarna piano leren spelen. In Gent rolde hij met enkele klasgenoten in Shht, eerst als geluidsman, later als bassist en uiteindelijk ook als frontman. 'Een organisch proces, en een emotionele rollercoaster, die we onlangs als vrienden hebben afgesloten. Omdat we ons nooit uitbetaald hadden, bleef er nog een kleine kas over. Daarmee zijn we naar Willem Vermandere in het Kursaal van Oostende gaan kijken.'

‘Lovesongs and some’, het debuut van Loverman met vier extra demotracks, is uit via PIAS. Concerten op vrijdag 5 juli op Rock Werchter, vrijdag 19 juli op Gent Jazz en op Dour, vrijdag 2 augustus op M-idzomer in Leuven, zaterdag 3 augustus op Festival Dranouter en zaterdag 10 augustus op de Lokerse Feesten.

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie
Gesponsorde inhoud
Tijd Connect
Tijd Connect biedt organisaties toegang tot het netwerk van De Tijd. De partners zijn verantwoordelijk voor de inhoud.
Partnercontent
Partner Content biedt organisaties toegang tot het netwerk van De Tijd. De partners zijn verantwoordelijk voor de inhoud.