Advertentie

De uit rouw geboren blues van Naima Joris

Naima Joris had ooit geen zin meer in jazz en toonladders, nu pakt ze de wereld in met haar door merg en been snijdende stem.

Met Naima Joris afficheert de streaming edition van het Brussels Jazz Festival een stem die de voorbije maanden virtueel opzien baarde. Hartverscheurende lockdowncovers vormden een opstapje naar een album met eigen nummers waarin ze het verlies van haar zus van zich af zingt.

Haar ontwapenend warme en diepe alt, die ondergedompeld in tristesse de hoop levendig houdt, leek vorig jaar plots uit het niets te komen. Maar eigenlijk was Naima Joris in de wieg gelegd voor  muziek. Grootvader Jan zong opera. Vader en jazzvirtuoos Chris noemde haar naar de ballade die John Coltrane schreef voor zijn eerste vrouw, Naima.

Dat ze bijna tot haar veertigste moest wachten om door te breken heeft te maken met een leven dat niet van drama gespaard is gebleven. Het dodelijke ongeluk van haar stiefmoeder deed haar in 2001 afwijken van het beoogde pad. 'Ik moest nog 20 worden en was gechoqueerd door de menselijke kwetsbaarheid', zegt ze tijdens een Skype-gesprek vanuit haar kamer. Dit keer niet in de badjas waarin ze de voorbije maanden even nonchalant als krachtdadig ontroerende composities die we kenden van Cesária Evora en Nina Simone deelde met haar Facebook-volgers, maar in Nirvana-T-shirt.  

Om de tragedie beter te kunnen verwerken had iemand ‘The Tibetan Book of Living and Dying’ aan haar vader gegeven, want de boeddhisten die wisten wel hoe ze met de dood om moesten gaan. 'Ik ben erin beginnen te lezen, besefte dat ik de druk niet aankon en keerde me af van persoonlijk en werelds succes. Ik wilde gelukkig leren te zijn met weinig, door alleen maar te ademen. Ik was sax beginnen te studeren aan het conservatorium, maar stopte daarmee omdat ik plots geen zin meer had in toonladders en jazz.'

'Bellybutton'

Ze vond het dan ook 'raar en een beetje ongepast' toen ze eind vorig jaar een platencontract mocht gaan tekenen bij Pias. 'Ik zag er foto’s hangen van artiesten die ik bewonder en dacht: wat doe ik hier eigenlijk? Ik heb hier niet naar gestreefd. Heel even wilde ik ooit een band beginnen, maar toen wees iedereen me af, en nu overvalt het me. De meeste artiesten hebben ambities, dromen en een visie. Maar ik kan niet eens goed gitaar of piano spelen, heb geen zangtechniek en moet vooral nog veel leren, ook op het vlak van songs. Als zangeres of singer-songwriter voel ik me 17.'

Door merg en been

Ze overdrijft natuurlijk, maar het klopt wel dat het in de eerste plaats haar door merg en been snijdende stemgeluid was dat dit nieuwe avontuur inluidde. De eigen liedjes kwamen er in het zog van een nieuw drama, de dood van zus Saskia aan kanker, nu bijna drie jaar geleden. 'Ze kwamen vanzelf, als onderdeel van het rouwproces. Ik wilde haar leven eren door pijnlijke gevoelens om te zetten in iets nuttig en mooi, in plaats van te blijven zitten met leeg verdriet.'

Tussen de twee lockdowns deed ik in iets meer dan een maand elf optredens. Bij het eerste ging ik nog wenen in de toiletten, maar gaandeweg beterde het.

De tekst van ‘Bellybutton’, dat vorig jaar online verscheen, is van Saskia. De pas verschenen single ‘Soon’ refereert naar een gesprek dat Naima had met haar zus toen de dokter hen in bedekte medische termen kwam vertellen dat ze zou sterven. 'Ik heb dat vertaald in 'Tot straks, want daarboven is tijd relatief en duurt dertig jaar maar vijf minuten.' '

Van hoog naar laag

Wie de zangeres nu hoort, kan niet naast het contrast met de hogere noten die ze haalde als (backing) vocaliste bij The Happy of Isbells, de Leuvense band die haar oppikte nadat ze op haar 27ste alsnog was beginnen te zingen. 'Aanvankelijk zong ik vooral trage countryliedjes in de stijl van Gillian Welch, ook een alt. Maar dan werd ik gevraagd door Isbells, terwijl ik mijn stem nog aan het zoeken was. Ik moest er wat te hoog zingen, maar dat klonk wel mooi en kwetsbaar.'

Naima Joris. ©Johan Jacobs

Pas toen haar vader haar in de woonkamer ‘Both Sides Now’ van (de oudere) Joni Mitchell hoorde vertolken, schakelde ze opnieuw over naar die kenmerkende altstem, nu al geroemd als kruising tussen Melanie De Biasio en Billie Holiday. Er volgden opnames met broer en zus voor ‘Home And Old Stories’, een album van haar vader, en sporadisch ook optredens, die ze geplaagd door podiumvrees soms liever uit de weg ging. 'Tussen de twee lockdowns deed ik in iets meer dan een maand elf optredens. Bij het eerste ging ik nog wenen in de toiletten, maar gaandeweg beterde het.'

Kind in speelgoedwinkel

Als tiener, toen ze in Zuid-Frankrijk woonde, zag ze Nina Simone ooit optreden. Aan het einde van ons gesprek herinnert ze zich dat de jazzlegende het publiek toen gezegend heeft, dus eigenlijk is ze toen ook gezegend. Maar dat schrijven we beter niet. 'Ik wil niet arrogant overkomen. Ik heb liever dat er staat dat ik niet goed weet waar ik mee bezig ben.'

Dat intuïtieve erfde ze van haar vader. 'Ik weet niet echt wat ik doe. Mijn pa zogezegd wel, maar (fluisterend) eigenlijk ook niet. Hij musiceert heel erg op het gevoel en is net als ik een manusje-van-alles. Ik zie wel wat ik uit mijn mouw schud: pop, jazz, experimenteel. De sfeer primeert, maar omdat er nu ineens zoveel wegen openliggen, voel ik me wel als een kind in een speelgoedwinkel.'

Naima Joris speelt zaterdag op de streaming edition van het Brussels Jazz Festival in Flagey. De single ‘Soon’ verscheen deze week als voorloper van een eerste EP in de lente.
www.flagey.be

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud