De uiterlijke schijn van Tristan & Isolde

De liefde tussen Tristan en Isolde is slechts een strovuurtje. ©Van Rompay/De Munt

Met ‘Tristan & Isolde’ componeerde Richard Wagner een monumentale opera over de liefde. In een nieuwe productie in De Munt overheerst vooral de schijn van het uiterlijk.

Toen ‘Tristan & Isolde’ in 1865 in München in première ging, wees niets erop dat de opera een lang leven beschoren was. De pers sabelde het werk neer en na drie opvoeringen verdween het van de affiche. Maar tijden veranderen. ‘Tristan en Isolde’ groeide uit tot een van Wagners meest opgevoerde opera’s. Allicht door het thema. Wie zwijmelt niet weg wanneer twee geliefden pas in de dood bij elkaar kunnen zijn?

Empathie

Om te zwijmelen moet je empathie kunnen opbrengen. Daar mankeert het aan in de nieuwe versie in De Munt. De Duitse filmregisseur Ralf Pleger en beeldend kunstenaar Alexander Polzin tekenden voor het concept. ‘Tristan & Isolde’ is geen gemakkelijke opera om op te voeren.

Om te zwijmelen moet je empathie kunnen opbrengen. Daar mankeert het aan in de nieuwe versie in De Munt.

Vijf uur lang gebeurt er eigenlijk niets. Tristan, Isolde en de andere personages communiceren niet zoveel met elkaar. Ze bezingen hun eigen (nood)lot. De kunst bestaat erin de statische opera toch op een of andere manier tot leven te brengen.

Pleger en Polzin kozen ervoor de opera op te hangen aan de esthetiek van de scenografie. Drie aktes, drie verschillende scènebeelden. Over smaak valt altijd te redetwisten, maar als toeschouwer van een opera zoek je toch naar een houvast. Wat betekenen die kristallen stalactieten in het eerste deel, zit je je voortdurend af te vragen. En die rare kostuums?

Sensuele dansers

Het tweede deel kent een mooie verrassing wanneer een knoestige struik plots uit sensuele dansers blijkt te bestaan. De laatste akte speelt met licht en schaduw. Maar je zit toch vooral naar uiterlijke schijn te kijken. Die straalt ook af op de broeierige passie tussen Tristan en Isolde. Ze is in Brussel niet meer dan een strovuurtje. De twee lijken meer op een uitgeblust koppel dan op doldwaze verliefden die de dood verkiezen boven het leven zonder elkaar. In die enscenering begint de snoeiharde muziek van Wagner na een tijd vooral vermoeiend te klinken. En niet als de ultieme ode aan de liefde.

‘Tristan & Isolde’ tot 19 mei in De Munt in Brussel.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect