'Je moet de traditie durven te bevragen, anders sterft ze uit'

Hendrik Storme: 'Het belang van cultuur ligt niet in een bepaald nut, maar in de intrinsieke, artistieke kwaliteit.' ©Brecht Van Maele

Hendrik Storme had zich zijn eerste jaar als directeur van deSingel enigszins anders voorgesteld. Maar de ambities blijven intact. Het Antwerpse cultuurhuis een stroomstoot geven op weg naar meer en radicalere diversiteit.

Veel culturele feestjes telde 2020 niet. Er was de uitreiking van de Ultima’s op 18  februari in Brugge, waar minister van Cultuur Jan Jambon (N-VA) tomaten naar zijn hoofd kreeg gesmeten. Veel vriendelijker ging het eraan toe op het afscheidsfeest van Jerry Aerts op 5 oktober in deSingel. Net geen 30 jaar leidde hij het Antwerpse cultuurhuis. Een feest was het niet echt, daarvoor waren de coronaregels te strikt. Maar in de grote blauwe zaal van deSingel was tijdens toespraken en een quiz veel liefde en sympathie te voelen voor alles wat Aerts voor het huis en de Vlaamse cultuur had gedaan.

Je zal maar in zijn voetsporen moeten treden, dachten we toen. Hendrik Storme moet er even om glimlachen. Hij werd op 1 september de nieuwe directeur van deSingel, nadat hij de maanden voordien al halftijds aan de slag was geweest bij de instelling. ‘Mijn project bouwt voort op wat Jerry achterlaat, maar zal ook anders zijn. De artistieke directie is grotendeels veranderd. Jerry is niet de enige die met pensioen is gegaan. Ik heb de nieuwe artistieke ploeg bewust meteen verjongd, vervrouwelijkt en verkleurd. Als diversiteit een van de speerpunten van het nieuwe artistieke beleid is, moet je je organisatie ook diverser te maken. Daarmee bedoel ik niet de poetsploeg. Dat zou heel flauw zijn. Je moet beginnen met het hart van de organisatie. Hoe diverser die is, hoe rijker het palet, want iedereen kijkt vanuit zijn achtergrond anders naar kwaliteit. Dat is voor ons nog altijd de maatstaf der dingen.

We spreken Storme een dag voor B’Rock Orchestra onder leiding van René Jacobs de 'Grote' symfonie van Franz Schubert opvoert in deSingel. Voor een lege zaal, maar wel gestreamd. Nood breekt wet, want Storme is een koele minnaar van gestreamde concerten. ‘De lockdown heeft me geleerd dat we leven bij de gratie van het publiek. Het samen beleven van emoties in de afgesloten ruimte van een concert- of theaterzaal is cruciaal is. Ken je dat gevoel dat tijdens een prachtige aria de haartjes op je armen rechtkomen, net zoals bij andere mensen in de zaal? Je voelt je verbonden met anderen, ook al ken je hen niet. Daaruit spreekt een rituele kracht die ik mis bij online concerten.’

Met Podium 19 lanceert de Vlaamse overheid volgende maand nochtans een televisiekanaal waarop de cultuurhuizen hun producties kunnen tonen. ‘Het is een symbolisch belangrijk signaal, maar op termijn geen oplossing voor gesloten zalen. Ik geloof wel dat kunst op televisie kan, maar dan moet de content specifiek voor dat medium gemaakt  zijn. We moeten daar onze weg nog in vinden.’

Ik heb de nieuwe artistieke ploeg bewust meteen verjongd, vervrouwelijkt en verkleurd.
Hendrik Storme
Directeur deSingel

Storme heeft voor deSingel veel en grote plannen, maar de pandemie maakt het leven lastig. ‘Je wil vooruit, maar we moeten wachten. Ik hoop dat we in februari trapsgewijs kunnen heropstarten, maar dat is geen zekerheid. Het normale culturele leven zou toch in september moeten kunnen hernemen. Daar ga ik vanuit. Als ik een beetje filosofisch mag worden, bij mij overheerst het gevoel van onmacht. Dat zo’n klein virusje de hele wereld platlegt. We zijn dat niet gewoon. Maar daaruit haal ik ook hoop. Ik denk dat deze crisis onze blik op een andere wereld kan verruimen, als een kantelpunt. De noodzaak om de relatie tussen mens en natuur te herbekijken is geen nieuw inzicht, maar dringt nu bij heel veel mensen versneld door. Corona wordt de katalysator van een zorgzamere manier van leven.

Zwarte cijfers

De coronacrisis heeft deSingel financieel niet klein gekregen. ‘Alle culturele organisaties mogen blij zijn dat de Vlaamse regering niet op de subsidies heeft beknibbeld. Ze had dat kunnen doen: jullie produceren de helft minder, dus jullie krijgen de helft minder. Dat is niet gebeurd. Daarnaast is er het Noodfonds Cultuur van 60 miljoen euro en het Relanceplan van 100 miljoen euro. De technische werkloosheid is ook belangrijk, nog altijd.  Ik vind niet dat de Vlaamse overheid de cultuur in de kou laat staan. Dat gezegd zijnde, lopen wij dit jaar wel 1,745 miljoen euro aan eigen inkomsten mis. Toch eindigen we met een positief resultaat. We hebben sterk op onze kosten bespaard, contracten met artiesten en gezelschappen heronderhandeld en alternatieve inkomsten gezocht. 2021 wordt een ander paar mouwen. De financiële vooruitzichten zijn verre van positief.'

Storme is niet blind voor de problemen die de individuele kunstenaars en artiesten ondervinden. ‘Al sinds het begin van de crisis betalen we iedereen wiens concert of performance werd uitgesteld minimaal 30 procent van de gage. DeSingel heeft de voorbije maanden voor 250.000 euro giften gekregen van sympathisanten. Ruim 200.000 euro daarvan hebben we bijkomend uitgekeerd aan artiesten. Maar het structurele probleem van de freelancers is daarmee niet opgelost. Je kan even van een spaarpot leven, maar op een bepaald moment is die leeg. Ik besef dat. De artiest heeft het moeilijker dan de instelling.’

'Ik ben een fan van Julian Alaphilppe'

‘Ik ben een wielerliefhebber. Gelukkig waren er in het najaar al die koersen op tv om de miserie van corona even te vergeten. Ik ben een grote fan van Julian Alaphilippe. Als die een koers wint, ben ik twee weken gelukkig. Julian gaat altijd tot het uiterste. Dat bewonder ik in hem. Wout Van Aert komt heel dicht in de buurt, moet ik er wel bij zeggen.’

‘Ik droomde er als tiener van wielrenner te worden. Op mijn 15de, 16de ben ik gaan testen bij een wielerploeg in Gavere, Securex. De ploegleiding zei: 'Als je in een uur acht keer rond de Watersportbaan in Gent kunt rijden, mag je beginnen. Dat is dus 40 kilometer in een uur. Ik had al snel door dat ik daarvoor te veel zou moeten trainen. In combinatie met de school ging dat niet.'

'De wielermicrobe is er nog altijd, al loop ik nu vooral. Marathons. Maar als ik ooit buiten de cultuursector professioneel aan de slag ga, mag dat in het  wielrennen zijn.’

De huidige lockdown is voor Storme al de derde van het jaar. Hij stelt de maatregelen op zich niet ter discussie. ‘Maar we moeten ons in de sector wel eens goed afvragen waarom de overheden cultuur niet als prioritair beschouwen. Het antwoord moet van ons komen, maar dat gebeurt niet. Ja, er wordt gesproken over het belang van cultuur voor het geestelijk welzijn, over de economische return van 3 euro per geïnvesteerde 1 euro. Ik vind dat allemaal naast de kwestie. Het belang van cultuur ligt niet in een bepaald nut, maar in de intrinsieke, artistieke kwaliteit. In de persoonlijke vrijheid en zeggingskracht van de kunstenaar. Is dat essentieel? In een vrije samenleving vind ik van wel. Wij moeten dat als sector veel meer uitdragen.’

Traditie

Storme is gepokt en gemazeld in de klassieke muziek als mede-oprichter van B’Rock Orchestra en jarenlang artistiek directeur van het Klarafestival. Met de vorm en de presentatie van de klassieke muziek moet het radicaal anders, vindt hij. ‘De studenten van het conservatorium, de musici van morgen, zitten hier om de hoek. Met hen ga ik  onderzoeken hoe we het 19de- en 20ste-eeuwse repertoire kunnen brengen voor het publiek van morgen. Is dat door kruisbestuivingen met andere kunstenaars te maken? Door de concertruimte anders in te delen? Door het nastreven van een andere vorm van interactie met het publiek? De muziek zou zich moeten spiegelen aan het theater. Kijk naar wat Tom Lanoye heeft gedaan met de koningsdrama’s van William Shakespeare. Hij heeft die herdacht en hertaald. Waarom kan dat niet in de muziek? Ik besef dat het een werk van lange adem wordt. Als ik daar met musici over spreek, bekijken ze me meestal meewarig. Maar je moet de traditie durven te bevragen, anders sterft ze uit.’

Met de nieuwe artistieke ploeg wil Storme de komende jaren een programma uitbouwen dat inzet op radicale diversiteit in repertoire, genres, disciplines en perspectieven, zonder iemand te willen afschrikken. Integendeel, een breder publiek aanboren is de doelstelling. Dat is niet noodzakelijk hetzelfde als op verjonging mikken. ‘Ook veel veertigers en vijftigers hebben de weg naar deSingel nog niet gevonden. Die willen we ook bereiken. DeSingel moet een open huis worden waar elke dag iets te beleven valt. We gaan ons aanbod af en toe uitbreiden met film en beeldende kunst.  Onze tuin wordt een van de speerpunten voor de zomerprogrammatie. Daar komt een buitenpodium. We gaan ook meer thematische festivals brengen, elke maand twee.  Een van de eerste grote projecten wordt de Big Handshake. Na de crisis. De handdruk zit al eeuwen in onze cultuur ingebakken als symbool van verbinding. Die traditie gaat corona ons niet voor eeuwig en altijd afpakken.’

Hendrik Storme

Hendrik Storme (43) studeerde politieke en sociale wetenschappen aan de Universiteit Gent en HRM aan de Hogeschool Gent. In 2005 was hij een van de oprichters van B’Rock Orchestra, dat oude en hedendaagse klassieke muziek op het repertoire heeft staan. Tussen 2007 en 2009 leidde hij samen met Tomas Bisschop het Festival van Vlaanderen Brugge. In 2009 werd hij artistiek directeur van het Klarafestival, dat hij vaarwel zei met de afgelaste editie van 2020. Op 1 januari 2020 begon hij achter de schermen bij deSingel. Sinds 1 september is hij er algemeen en artistiek directeur.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud