Mozart alleen redt het niet meer

De keizer en zijn ontrouwe vriend. Uiteindelijk komt alles nog goed. Macht heeft zijn momenten van mededogen. ©Annemie Augustijns

Met ‘La clemenza di Tito’ componeerde Mozart een sprankelende opera over macht. Een nieuwe productie bij Opera Vlaanderen houdt de muziek in ere. Maar de regie is tenenkrullend oubollig.

Het programmaboekje laat het beste vermoeden. Close-upfoto’s van machtige mannen en vrouwen in tranen passeren de revue. Barack Obama, Helmut Kohl, Margaret Thatcher, Michail Gorbatsjov. Machtspolitici onder elkaar betrapt in een zwak moment.

Het zijn dan toch maar mensen. Net zoals keizer Titus 2.000 jaar geleden. Eerst een meedogenloze despoot, aan het eind van zijn leven de grote vergevingsgezinde verzoener.

Perfecte samenvatting

Wolfgang Amadeus Mozart en zijn librettoschrijver Caterino Mazzola zetten in 1791 de ommezwaai van Titus geraffineerd om in tekst en muziek. Het was, op ‘De toverfluit’ na, Mozarts laatste opera. Muzikaal is het een aanschakeling van briljante aria’s, duetten en koorzang. Heel mozartiaans herkenbaar zonder dat het een seconde verveelt. Noem het de perfecte samenvatting van Mozarts opera-oeuvre.

De Duitse regisseur Michael Hampe vertelt het verhaal over de Romeinse keizer alsof de tijd daarna heeft stilgestaan.

Maar in 2018 staat of valt het artistieke succes van een opera niet met de muziek alleen. Daarvoor is het beroep van regisseur uitgevonden. Die moet een opera van meer dan twee eeuwen oud relevant houden. Bij voorkeur volgens de theatercodes van vandaag.

Zie wat Marina Abramovich, Sidi Larbi Cherkaoui en Damien Jalet twee maanden geleden bij Opera Vlaanderen met ‘Pelléas et Mélisande’ van Claude Debussy deden. Ze vonden het werk opnieuw uit.

Hetzelfde verwacht je van ‘La clemanza di Tito’. Niets zo dankbaar voor een regisseur om je tanden in te zetten als een opera over macht. Macht is altijd hedendaags. En daardoor relevant. Dat vond de samensteller van het programmaboekje zeker ook.

Brand!

De Duitse regisseur Michael Hampe (82) was helaas een andere mening toegedaan. Op geen enkel moment kom je te weten hoe hij over macht denkt. Hij vertelt het verhaal over de Romeinse keizer alsof de tijd daarna heeft stilgestaan. Tenzij je 19de-eeuwse uniformen als hedendaags mag beschouwen. Het decor, een robuust Romeins paleis, is al even oubollig.

Wanneer een van Titus’ volgelingen verschrikt uitroept dat het Capitool in brand staat, zie je inderdaad het Capitool branden. Dat is het soort illustratieregie waarmee je misschien in de jaren 50 cum laude afstudeerde. Maar in 2018 verdien je daar geen prijs mee.

Hampe slaagt erin op het podium zo goed als niets te laten gebeuren. Waarom zit je ernaar te kijken, vraag je je na een tijd af. Omdat de muziek zo mooi is. Omdat de zangers en de zangeressen zo aandoenlijk hun best doen om er nog iets van te maken. Omdat de dirigent Stefano Montanari het orkest in een strak tempo doorheen Mozarts partituur leidt. Maar met relevant muziektheater heeft deze ‘La Clemenza di Tito’ niets te maken.

‘La clemenza di Tito’ loopt tot 13 mei in Gent, daarna in Antwerpen.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Partner content