Advertentie
Advertentie

'Ook oude muziek moet zich voortdurend vernieuwen'

Het Brugse ensemble Vox Luminis opent het MA Festival met de eerste opera uit de geschiedenis.

Met de opvoering van de allereerste opera uit de geschiedenis opent vrijdag het MA Festival in Brugge. Met de populariteit van de oude muziek gaat het prima, maar het genre mag niet op zijn lauweren rusten, meent artistiek directeur Tomas Bisschop.

De editie van het MA Festival 2020 viel voor het grootste deel in het water. 'Op 7 maart 2020 stelden we ons programma voor. Een week later konden we onze folders weggooien', herinnert Tomas Bisschop zich. In de zomer van 2020 werden wel enkele MA-concertjes met Belgische artiesten gegeven, maar voor een beperkt publiek. Slechts 100 toeschouwers per voorstelling. Een pocketversie noemt Bisschop die editie.

Het leed van vorig jaar is grotendeels geleden. Vrijdag begint in full force de 58ste editie van het Musica Antiqua Festival in Brugge. Het programma van 2021 is op één uitzondering na dat wat gepland was voor vorige zomer. Eind goed al goed dus, zij het met enige kanttekeningen.

'We hebben ervoor geopteerd alle concerten in het Concertgebouw van Brugge te houden. In normale omstandigheden organiseren we tijdens het festival ook kleinere concerten op andere plaatsen, in kerken bijvoorbeeld. Daar zien we dit jaar van af. Het Concertgebouw is aangepast aan de coronaprotocollen. We behouden wel de Pastorietuin in Lissewege voor de opvoering in open lucht van de Mozart-Da Ponte-trilogie in een muziektheaterbewerking', zegt Bisschop.

De maatregelen voor de bezoekers van het festival zijn mild: een masker dragen en afstand houden. Een voorafgaande coronatest is niet nodig. De coronacapaciteit van het Concertgebouw tikt af op 700 toeschouwers.

Passie

Het thema van het festival is dit jaar 'Mind and body', de relatie tussen de ziel en het lichaam, tussen ratio en emotie. Een filosofische manier om de muziek te benaderen. 'Het uitgangspunt is de verhandeling 'Les Passions de l'âme' uit 1647 van de Franse filosoof René Descartes. In het werk onderscheidde hij emoties als liefde, haat en verlangen. De bron van die 'passies' was de dierlijke energie in de mens. 'In ieder concert van het programma vind je sporen van dat werk van Descartes terug', zegt Bisschop.

De essentie

  • Het MA Festival in Brugge focust op oude muziek. De eerste editie vond plaats in 1964.
  • Een belangrijk onderdeel van het festival is het concours voor jonge muzikanten.
  • Het thema dit jaar is 'Mind and Body'.
  • De concerten vinden door de coronaprotocollen plaats in het Concertgebouw Brugge.

Dat is zeker het geval in het openingsconcert 'Rappresentatione di Anima e di Corpo' van de Italiaanse componist Emilio de'Cavalieri, uitgevoerd door Vox Luminis. Het werk werd voor het eerst in 1600 in Rome opgevoerd. De componist beweerde toen dat hij de eerste opera had geschreven. Zijn werk was een mengeling van zang, muziek en dans in een decor.

Fragment

Met zijn claim kwam hij in de clinch met zijn collega Jacopo Peri. Die beweerde dat zijn 'Euridice' de eerste opera was. Veel doet het er niet toe. De'Cavalieri mag zich erop verheugen dat zijn werk 400 jaar later nog altijd wordt uitgevoerd.

Hedendaags

De eerste editie van het Musica Antiqua festival Brugge vond plaats in 1964. De organisatoren wilden de oude muziek uit de renaissance en de barok onder de aandacht van het publiek brengen. Dat is nog altijd de missie, maar het festival hangt niet vast in het verleden. 'We slaan af en toe de brug naar hedendaagse muziek. Dat is dit jaar het geval bij een klavierrecital van Anthony Romaniuk. Hij grijpt terug naar de 16de-eeuwse muziek van de Engelse componist William Byrd, maar speelt evengoed werk van de Amerikaanse jazzpianist Chick Corea', vertelt Bisschop.

Er is door de coronapandemie geen enkele plaats meer voor routine bij musici. Je moet als muzikant iedere keer opnieuw heel geconcentreerd zijn en goed nadenken over je uitvoering.
Tomas Bisschop
Artistiek directeur MA Festival

De hedendaagse touch zit ook in het jaarlijkse concours voor jonge muzikanten. Dat vormt sinds de eerste editie een essentieel onderdeel van het MA Festival. Het concours gaat op zoek naar talenten op oude instrumenten. 'Dit jaar is er een nieuwigheid. De Belgische componist Heleen Van Haegenborgh schreef nieuwe lamento’s (klaagmuziek) voor de zes instrumenten die aan het concours deelnemen. Dat zijn de viola da gamba, barokviool, barokcello, barokhobo, blokfluit en traverso. Het wordt heel interessant om te horen hoe de kandidaten met zo'n nieuwe compositie aan de slag gaan. Ze kunnen niet teruggrijpen naar een bestaande referentie', zegt Bisschop.

De coronacrisis is voor de cultuursector een drama, maar de muziekopvoering kan er positieve elementen uithalen, meent Bisschop. 'Er is geen enkele plaats meer voor routine. Om een voorbeeld te geven: de verplichte afstand tussen de muzikanten op het podium maakt het spelen anders. De regels verschillen dan nog eens van land tot land. Je moet als muzikant iedere keer opnieuw heel geconcentreerd zijn en goed nadenken over je uitvoering.'

De oude muziek stond in de jaren 70 op uit de dood met boegbeelden als Nicolas Harnoncourt, Gustave Leonhardt, John Gardiner, Philippe Herreweghe en vele anderen. Ze ontdeden de oude muziek van de 19de-eeuwse benadering en zwoeren bij de historische uitvoeringspraktijk. De populariteit van het genre is onverminderd hoog.

'Ik ben blij dat de oude muziek nu een integraal onderdeel vormt van het klassieke repertoire. Maar we mogen ons niet in slaap laten wiegen. Ik ga op het festival geen ensemble programmeren dat muziek brengt op een manier die ik al honderd keer heb gezien en gehoord de voorbije jaren. Ook de oude muziek moet zich voortdurend vernieuwen. Een ensemble moet een verhaal vertellen, een nieuwe manier zoeken om te communiceren met het publiek. Zo blijft oude muziek toch jong.'

Het MA Festival loopt van 6 tot 14 augustus. www.mafestival.be

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud