reportage

Op zoek naar de juiste balans op en naast het podium

Repeteren met grote afstand. ©katrijn van giel

Met de concertreeks 'Weer*klank' viert Antwerp Symphony Orchestra de terugkeer naar het podium. Bescheiden, maar diep gemeend.

'Ik heb wel eens nachtmerries gehad de voorbije weken. Zou ik het nog wel kunnen, dat dirigeren? En hoe zou dat gaan, met de musici die zoveel verder dan gewoonlijk van elkaar zitten?' Elim Chan, de chef-dirigente van Antwerp Symphony Orchestra, was er niet helemaal gerust op. Maar haar eerste repetitie met het orkest dinsdag in de Koningin Elisabethzaal in Antwerpen stelde haar gerust. De musici hebben het spelen niet verleerd. Zij straalt nog altijd evenveel panache en kunde uit als voor de lockdown.

Het orkest oefende tijdens ons bezoek 's ochtends de machtige zevende symfonie van de Tsjechische componist Antonin Dvorak. Het was echt repeteren. Chan onderbrak het stuk regelmatig, op zoek naar de juiste intonatie en balans tussen de instrumenten. Af en toe zong ze een stukje voor om duidelijk te maken wat ze bedoelde. U kunt het deze namiddag zelf meemaken tijdens een open generale repetitie. Van donderdag tot zaterdag vindt de concertreeks zelf plaats.

'Weer*klank' duurt niet langer dan een uurtje. Naast de zevende symfonie van Dvorak staat ook 'Fratres' voor strijkers en slagwerk van de Estse componist Arvo Pärt op het programma. Dat stuk draagt het orkest op aan de zorgverleners. Voor Dvorak werd gekozen omdat het ingetogen feestelijk is. 'Niet te feestelijk, want de pandemie is nog niet voorbij. We hebben ook even 'Vuurvogel' van Igor Stravinksy overwogen, maar dat leek ons nog niet gepast. We brengen dat wel als de crisis achter de rug is', legt Chan uit.

Antwerp Symphony Orchestra mag dan wel opnieuw concerteren, gewoon wordt de kleine concertreeks niet. Niet voor het orkest en niet voor het publiek. Er zijn een hele rist maatregelen en beperkingen om de veiligheid van iedereen te garanderen.

Plexiglas

Voor de orkestleden is de grootste verandering en aanpassing de fysieke afstand op het podium. De orkestleden zitten anderhalve meter van elkaar. De blazers worden twee meter van elkaar gescheiden. Tussen hen zijn plexischermen geplaatst. De musici moeten in de concertzaal een mondmasker dragen tot ze op hun stoel op het podium zitten. Dan mag het af. Ook backstage gaat het er anders aan toe dan vroeger om onveilige contacten te voorkomen.

Elim Chan overlegt met een muzikant van het Antwerp Symphony Orchestra. ©katrijn van giel

Het orkest speelt 'Weer*klank' met zestig musici, veel in coronatijden. 'We hebben het geluk dat de Koningin Elisabethzaal onze thuishaven is. Het podium kan naar achter worden uitgebouwd. De zaalcapaciteit lijdt daar niet onder. Dat is een groot voordeel. We kunnen zelfs met 70 musici concerteren. Daarmee ligt een groot gedeelte van het symfonisch repertoire binnen ons bereik', legt Joost Maegerman, de directeur van het orkest, uit.

Vertrouwen

De afstand tussen de orkestleden maakt het spelen er niet eenvoudiger op, zegt Chan. 'De musici horen elkaar niet. Meer dan vroeger moeten ze op elkaar vertrouwen. En ik op hen. Eerst dacht ik dat ik zelf nog meer leiding moest geven dan vroeger. Maar dat is niet zo. Ik laat het orkest naar mij komen.'

De musici horen elkaar niet. Meer dan vroeger moeten ze op elkaar vertrouwen. En ik op hen.
Elim Chan
Dirigent

Voor de musici is het hoe dan ook aanpassen. 'Vroeger zaten we met twee violisten aan één pupiter. Nu zitten we alleen. Dat maakt het samenspelen veel moeilijker. Je hoort alleen jezelf', zegt violiste Linde Verjans. Ze is maar wat blij dat ze na drie maanden opnieuw met het orkest kan spelen. 'Het is pas als je een tijd niet meer samen kan musiceren, dat je beseft hoe belangrijk het is. Je kan wel elke dag oefenen, maar dat is niet hetzelfde.'

Haar collega Marc Vossen, de eerste solocellist van het orkest, treedt haar volmondig bij. 'Ik was een vogel in een kooitje. De eerste repetitie maandag voelde als een uitlaatklep. Begrijpt u? Het is natuurlijk anders spelen. We moeten op zoek naar een nieuwe balans tussen de instrumenten omdat we zover van elkaar zitten. Maar er zijn trucjes om het niet-horen te compenseren. Je kan kijken naar de beweging van een collega. De beweging gaat de klank vooraf. Je weet wat eraan komt.'

De Koningin Elisabethzaal kan voor een klassiek concert 1.860 bezoekers ontvangen. Door de coronamaatregelen worden slechts 200 mensen per concert toegelaten. 'Dat gaat voelen alsof we voor een lege zaal spelen', zucht Verjans. 'Een volle zaal geeft je net energie. Dat gaat hier helaas niet lukken.'

'Het is jammer dat we maar voor 200 mensen mogen spelen. Als we alle maatregelen voor social distancing correct toepassen, kunnen we 600 toeschouwers ontvangen. Maar voorlopig is dat nog niet toegelaten. Hopelijk kan dat snel', zegt Maegerman. Over de toekomst kan hij nog niet veel zeggen. 'De stand van het virus zal bepalen wat we na de zomervakantie kunnen doen.'

'Weer*klank', van 1 tot en met 4 juli in de Koningin Elisabethzaal in Antwerpen. Info en tickets: www. antwerpsymphonyorchestra.be

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud