Op zoek naar een levend publiek in de zaal

'Usher' van Annelies van Parys wordt misschien de eerste opera die weer met publiek in de zaal wordt opgevoerd. ©Mats Bäcker

Opera Ballet Vlaanderen trapt vrijdag met 'Libertango' het voorjaarsseizoen af. Zonder publiek, wel gestreamd. De hoop is dat vanaf maart opera- en balletliefhebbers wel in de zaal mogen. Het programma smeekt erom.

Onder voorbehoud. Die sticker siert de cover van de voorjaarsbrochure van Opera Ballet Vlaanderen. Want je weet nooit wat er de komende maanden zal gebeuren. Zelfs vandaag is de brochure, die in oktober naar de drukker ging, niet meer accuraat. Een kleinschalige, herwerkte versie van Richard Wagners 'Tristan und Isolde' wordt nog voor januari aangekondigd. Maar helaas. Die gaat niet door. Toch niet kleinschalig genoeg.

Artistiek directeur Jan Vandenhouwe is al sinds maart in de weer om het programma voortdurend aan te passen aan nieuwe coronagolven en maatregelen. Het programma met 24 producties dat woensdag werd voorgesteld, gaat in principe wel door. De enige vraag is: met of zonder publiek? In het slechtste geval worden zo goed als alle voorstellingen alleen gestreamd, meestal tegen 10 euro. In het beste geval zit er publiek in de zaal. Opera Ballet Vlaanderen rekent erop dat dat vanaf maart kan, al gaat het maar om 200 toeschouwers. Elke bezoeker telt, mentaal en financieel.

Algemeen directeur Jan Raes, die in februari aan de slag ging bij Opera Ballet Vlaanderen, blikte woensdag nuchter terug op 2020. 'We hebben vanaf 11 maart 140 voorstellingen moeten annuleren, waaronder 68 opera- en 46 balletvoorstellingen en 14 concerten. Onze eigen inkomsten zijn met 9 miljoen euro gezakt. De ticketopbrengst bijvoorbeeld is met 73 procent gedaald. We zijn ook 4 miljoen euro aan taxshelterinkomsten misgelopen door de annulering van producties. Aan de positieve zijde staat dat we 260.000 euro aan giften ontvingen. Ook vroegen heel veel mensen niet om hun tickets of abonnementen terugbetaald te krijgen. Dat bracht 156.000 euro op.'

Tijdelijke werkloosheid

Ondanks die mindere inkomsten zal Opera Ballet Vlaanderen 2020 niet met rode cijfers afsluiten. 'Ik noem het geen winst, maar een overschot dat we hopelijk naar 2021 mogen overdragen', zegt Raes. Hoe groot het bedrag is, is nog niet duidelijk. Zoals de meeste culturele instellingen en organisaties is Opera Ballet Vlaanderen financieel overeind gebleven door de invoering van de tijdelijke werkloosheid. Daardoor vielen de personeelskosten weg. De facto betekende dat een federale subsidie.

'De tijdelijke werkloosheid schommelt bij ons. Soms zit 30 procent van de werknemers thuis, soms 70 procent. Ik werk hier nu tien maanden en van de 450 medewerkers heb ik er nog maar 80 in levenden lijve ontmoet. Dat is niet prettig. Voor veel mensen weegt de werkloosheid mentaal erg zwaar. Voor hen voorzien we in psychologische ondersteuning.'

Over de financiële afwikkeling van 2021 is Raes bezorgd. 'We maken kosten voor het creëren van producties, maar we zijn niet zeker of we ook ticketinkomsten kunnen genereren. Dat wordt een lastige oefening. De Vlaamse overheid weet dat. Ik ben al tevreden dat de subsidies onverminderd worden uitgekeerd.' Opera Ballet Vlaanderen ontvangt jaarlijks een kleine 24 miljoen euro Vlaams subsidiegeld.

Publiek niet loslaten

Ballet

De meest in het oog springende dansvoorstelling is de wereldpremière van 'Palmos' van de Griekse choreograaf Andonis Foniadakis. Hij was in 2018 al te gast in Antwerpen en Gent met 'Selon désir'. In 'Palmos' onderzoekt hij hoe de eenzame mens naar verbinding verlangt.

Er staan ook twee hernemingen van choreografieën van Sidi Larbi Cherkaoui op het programma. Het prachtige 'Mea Culpa' was in 2019 nog te zien. De kolonisatie in Congo staat centraal. In 'Memento Mori' werkt Cherkaoui rond het thema van verlies en herinnering.

De dansers van het ballet vormen een bubbel die ze moeten respecteren. Opera Ballet Vlaanderen test niet iedereen systematisch op corona. Wie naar het buitenland afreist, moet bij terugkeer wel alle quarantainemaatregelen volgen.

Ondanks de onzekerheid zet Opera Ballet Vlaanderen door met een rist producties. 'We willen tonen dat we ons publiek niet loslaten', zei Jan Vandenhouwe tijdens de voorstelling. Vrijdag is er een gestreamde opvoering van het ballet- en muziekprogramma 'Libertango', dat draait rond de muziek van de Argentijnse componist Astor Piazzolla.

Het echte seizoen begint, zo je wil, op 23 januari met 'Eindelijk 2021', het traditionele nieuwjaarsconcert. Die dag zullen voor het eerst sinds maart orkest en koor weer samen concerteren. Het orkest zal op het podium zitten. Daar is plaats voor 60 musici. In de orkestbak kunnen maar 15 muzikanten spelen. Koor en orkest worden aangevuld met de solisten die waren geëngageerd voor het verdaagde 'Tristan en Isolde'. Op het programma staan onder meer fragmenten uit 'Fidelio' van Beethoven. Die duistere opera over het ontsnappen uit opsluiting, staat symbool voor de voorjaarsprogrammatie.

Het is uitkijken naar de opvoering van 'Usher', een hedendaagse kameropera van Annelies Van Parys op een libretto van Gaea Schoeters. Ze schreef het werk op basis van enkele nagelaten schetsen van Claude Debussy. De opera ging in 2018 in première in Berlijn en krijgt in Gent een scenische remake. De première is gepland voor 7 maart. Met een beetje geluk is dat de eerste opera met publiek in 2021.

Nog veelbelovend is 'Dido and Aneas Remembered'. Het gaat om de klassieke 17e-eeuwse opera van Henry Purcell, aangevuld met hedendaagse interventies van de Finse componist en jazzgitarist Kalle Kalima. Een monument uit de barokmuziek maakt zo de sprong naar de 21ste eeuw. Dat wil een mens wel zien.

Het operaseizoen wordt afgesloten met de langverwachte opvoering van Mozarts 'Cosi fan Tutte' in een regie van Anne Teresa De Keersmaeker. Of hoe dans en opera elkaar in perfectie vinden.

Het volledige programma is te bekijken op www.operaballet.be

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud